https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 2026-06-29T14:00:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86&diff=96222&oldid=prev 2024-11-09T03:54:19Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه جنگ<br /> |زمان=۳۲۶ هجری<br /> |مکان= [[آران]] و [[آذربایجان]]<br /> |نتیجه=شکست لشکری بن مردی و کشته شدن او{{سخ}}ادامهٔ حکومت دیسم بر آذربایجان{{سخ}}خطبهٔ آذربایجان به نام وشمگیر شد<br /> |تصویر=Adharbayjan Ninth Century.svg<br /> |توضیح تصویر=نقشهٔ آران و آذربایجان در قرن چهارم هجری<br /> |درگیر۱=[[دیسم بن ابراهیم کردی|دَیسَمِ کُردی]]{{سخ}}&#039;&#039;&#039;با حمایت&#039;&#039;&#039;:{{سخ}}[[وشمگیر|وشمگیر زیاری]]<br /> |درگیر۲=[[لشکری بن مردی]]{{سخ}}&#039;&#039;&#039;با حمایت:&#039;&#039;&#039;{{سخ}}[[اسپهبدان گیلان]]<br /> |فرمانده۱=&#039;&#039;&#039;[[دیسم بن ابراهیم کردی]]&#039;&#039;&#039;{{سخ}}[[صعلوک بن محمد]]<br /> |فرمانده۲=&#039;&#039;&#039;[[لشکری بن مردی]]&#039;&#039;&#039;{{KIA}}{{سخ}}[[بلسوار بن مالک بن مسافر]]{{سخ}}[[اسپهبدان گیلان#فهرست|ابن دلوله]] [[مرگ طبیعی|#]]{{سخ}}لشکرستان{{سخ}}برادرزادهٔ لشکری بن مردی<br /> ----<br /> &#039;&#039;&#039;پس از کشته شدن لشکری بن مردی:&#039;&#039;&#039;{{سخ}}لشکرستان{{سخ}}{{ill|حسین بن حمدان|en|Husayn ibn Hamdan}}{{سخ}}&#039;&#039;&#039;با حمایت:&#039;&#039;&#039;{{سخ}}[[حمدانیان|امارت حمدانی موصل]] ([[ناصرالدوله|ناصرالدوله حمدانی]])<br /> |قوا۱=تعداد نامعلومی نیرو از [[مردم کرد|طوایف کرد]]<br /> * در [[#محاصره اردبیل|محاصرهٔ اردبیل]]:<br /> ** تعداد نامعلومی [[صعلوک]]<br /> ** ۱۰٬۰۰۰ نفر از مردم اردبیل مسلح به [[زوبین]] و [[سپر]]<br /> * طی [[#شکست لشکری بن مردی|نبرد در ارمنیه]]:<br /> ** ۱۰٬۰۰۰ نفر سواره‌نظام<br /> |قوا۲=به‌طور کلی نامعلوم<br /> * در [[#استمداد لشکری از اسپهبد مغان|حمله به لشکرگاه دیسم]]:<br /> ** ۱٬۰۰۰ نفر از گیلان<br /> ** تعداد نامعلومی نیروهای کمکی اسپهبد مغان<br /> * طی [[#شکست لشکری بن مردی|نبرد در ارمنیه]]:<br /> ** ۵٬۰۰۰<br /> <br /> |تلفات۱=<br /> |تلفات۲=<br /> }}<br /> &#039;&#039;&#039;حمله لشکری بن مردی به آذربایجان&#039;&#039;&#039; عنوان سلسلهٔ نبردهایی است که در ۳۲۶ و در پی حاکم شدن [[دیسم بن ابراهیم کردی]] بر [[آذربایجان]] و حملهٔ [[لشکری بن مردی]] به آن سامان، به وقوع پیوست. نهایتاً با حمایت نظامی [[وشمگیر|وشمگیر زیاری]] از دیسم، لشکری بن مردی شکست خورده و کشته شد و حکومت آذربایجان در دست دیسم باقی ماند. البته مطابق توافق دیسم و وشمگیر، خطبهٔ آذربایجان به نام وشمگیر شد.<br /> <br /> == پیش‌زمینه ==<br /> {{اصلی|میان‌دوره ایرانی|دیسم بن ابراهیم کردی#ابتدای فعالیت دیسم}}<br /> [[یوسف بن ابوالساج]] ({{reign|۳۱۵|۲۸۶}}) مقتدرترین امیر [[ساجیان|ساجی]] بود. در شوال سال ۳۱۵، خلیفه عباسی یوسف را به بغداد فراخواند تا با [[قرامطه]] (به رهبری [[ابوطاهر جنابی]]) مقابله کند. یوسف پذیرفت ولی سپاه چهل هزار نفره او [[حمله قرمطیان به عراق|شکست خورد]] و خودش اسیر و اعدام شد.{{سفن|فهیمی|۱۳۹۶}} پس از کشته شدن یوسف، خلافت عباسی کنترلِ مؤثر شمال غرب ایران را برای همیشه از دست داد.{{sfn|ED.|2012}} مرگ یوسف و درگیری جانشینان او، آذربایجان را با خلأ قدرت روبرو کرد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۸۹}}<br /> [[پرونده:Coin of Yusuf ibn Abi&#039;l-Saj, minted in Ardabil.jpg|بندانگشتی|سکه‌ای به نام یوسف بن ابوالساج]]<br /> <br /> پس از یوسف بن ابوالساج، برادرزاده‌اش به فرمان خلیفه حاکم آذربایجان شد ولی یک سال و نیم بعد در سال ۳۱۷، در شورش سپاهیانش به قتل رسید. بعد از او، حکومت قلمرو ساجیان به دست سرداران و غلامانشان افتاد.{{سفن|فهیمی|۱۳۹۶}} پس از مرگ او شخص دیگری&lt;ref group=&quot;یادداشت&quot;&gt;به اسم «وصیف شیروانی»&lt;/ref&gt; حکومت را به دست گرفت. حکومت او هم مدت زیادی دوام نیاورد و به نفر بعدی&lt;ref group=&quot;یادداشت&quot;&gt;به نام «مفلح یوسفی»&lt;/ref&gt; رسید که تا سال ۳۲۳ آذربایجان را اداره می‌کرد. با قتل او در سال ۳۲۳، آذربایجان صحنهٔ درگیری [[حمدانیان|حمدانیانِ عرب]] از یک طرف و اکراد و دیالمه از طرف دیگر شد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۰}}<br /> <br /> === آغاز حکومت دیسم ===<br /> دیسم ابتدا یکی از سرداران [[یوسف بن ابوالساج]] بود و به پشتوانهٔ او ترقی کرده بود. در سال ۳۲۶ او با استفاده از خلأ قدرت موجود و حمایت‌های فراوان [[مردم کرد|اکراد]] حکومت آذربایجان را به دست گرفت.{{sfn|Bosworth|1994}}{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۰}} حکومت دیسم بر آذربایجان، مستقلانه آغاز شد و این منطقه دیگر در حوزهٔ اقتدار سیاسی خلافت نبود. خلیفه لاجرم به فرستادن منشور و توقیع و تظاهر حاکمان آذربایجان به بیعت، اکتفا می‌کرد.{{سفن|مرادی|۱۳۹۸}}<br /> <br /> == شرح جنگ ==<br /> === هجوم لشکری بن مردی به آذربایجان ===<br /> همزمان با استیلای دیسم بر آذربایجان، آن سرزمین صحنهٔ درگیری‌ها و منازعات مختلف بود.{{سفن|مرادی|۱۳۹۸}} مدت کوتاهی نگذشته بود که دیسم با حملهٔ «[[لشکری بن مردی]]»، نایب [[وشمگیر|وشمگیر زیاری]] در [[جبال]]، مواجه گردید.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}} لشکری بن مردی، فردی گیلی‌تبار بود که ابتدا از سرداران [[ماکان کاکی]] و بعدتر از سرداران [[مرداویج]] بود و پس از او به خدمت وشمگیر درآمده بود. او از جانب وشمگیر حکومت نواحی همدان را برعهده داشت.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|صص=۷۱–۷۲}} دیسم برای مقابله، سپاهی از طوایف [[مردم کرد|کُرد]] جمع کرد. در طی دو ماه، دو نبرد رخ داد که در نتیجهٔ آنها دیسم شکست خورد و متواری شد.{{سفن|ارجح|۱۳۹۳|صص=۵۵۸–۵۵۹}} لشکری بن مردی تقریباً بر تمام قلمرو سابق دیسم تسلط پیدا کرد؛ اما شهر [[اردبیل]] مقاومت کرد و تسلیم دیالمه نشد.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۲}} اردبیل بزرگ‌ترین شهر آذربایجان{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۲}} و پایتخت دیسم بود.{{سفن|مینورسکی|۱۳۷۵|ص=۱۱۲}}<br /> <br /> === محاصره اردبیل ===<br /> اردبیل از استحکامات مستحکم و اهالی اردبیل از آمادگی رزمی بالایی برخوردار بودند؛ به همین دلایل، لشکری تمایل نداشت این شهر را با جنگ فتح کند. او پیشنهاد کرد مردم و بزرگان، شهر را بصورت مسالمت‌آمیز تسلیم وی کنند ولی این پیشنهادش پذیرفته نشد. بنا به نوشتهٔ [[کسروی]] علت این مسئله این بود که اهالی اردبیل اخبار قتل‌عام ساکنین [[همدان]] به‌دست دیالمه را، به یاد داشتند. لشکری دستور محاصره شهر را صادر کرد و درگیری‌ها به درازا کشید. نتیجتاً مردم اردبیل نامه‌ای به دیسم نوشتند و از او درخواست کمک کردند. دیسم لشکری متشکل از اکراد و [[صعلوک|صعالیک]] جمع‌آوری کرد و به نزدیکی اردبیل آمد. در روزی ازپیش‌تعیین‌شده، ۱۰٬۰۰۰ نفر از مردم اردبیل در حالیکه خودشان را به روش دیالمه به زوبین و سپر مسلح کرده بودند، از شهر بیرون آمدند و با سپاه لشکری بن مردی درگیر شدند. دیسم نیز با لشکرش از پشت به دشمن هجوم آورد؛ لشکری بن مردی شکست خورده و سپاهش تلفات سنگینی داد و باقیماندگان بهمراه لشکری به [[دشت مغان|مغان]] پناه بردند.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۲}}<br /> <br /> === استمداد لشکری از اسپهبد مغان ===<br /> [[پرونده:Prince of Talysh Ispahbadan.png|بندانگشتی|نقشهٔ قلمرو سلسلهٔ اسپهبدان گیلان. اردبیل و دیلم نیز در نقشه دیده می‌شوند. عنوان «اسپهبدان گیلان» بدین معنا نیست که این سلسله بر کل گیلان حاکم بوده‌اند.]]<br /> {{همچنین ببینید|اسپهبدان گیلان}}<br /> <br /> اسپهبد مغان که «ابن دلوله» نام داشت، لشکری و سپاهیانش را در قلمرو خود پذیرفت و از آنها در منزل خود پذیرایی کرد. لشکری سردارانش را در خانهٔ اسپهبد باقی گذاشت و خودش برای جمع‌آوری نیرو به گیلان رفت. پس از چند روز به معیت هزار سرباز و پسرش «لشکرستان» و برادرزاده‌اش، به مغان بازگشت.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|صص=۷۲–۷۳}} لشکری از اسپهبد نیز درخواست کرد تا نیرویی در اختیارش بگذارد؛ که ابن دلوله درخواستش را پذیرفت.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}} سپس بهمراه نیروهای کمکی اسپهبد حرکت کرد. دیسم که توان مقاومت را نداشت، به آن سوی [[ارس]] رفت و دستور داد نیروهایش تمام معابر رودخانه را مسدود کنند تا سپاهیان لشکری نتوانند از رودخانه بگذرند. یکی از روزها لشکرستان و برادرزادهٔ لشکری، محلی را پیدا کردند که جریان آب آرام‌تر بود؛ لذا با کسب اجازهٔ لشکری، شبانه چند نفر با شنا از رودخانه گذشتند و طنابی بلند را با خود به آن سوی رود برده، و بدین ترتیب تعدادی دیگر از رودخانه عبور کردند و به لشکرگاه دیسم [[شبیخون]] زدند. آنها تعدادی را کشته و با نواختن بوق‌هایی، دشمن را سردرگم کردند؛ دیسم و نیروهایش هم که در تاریکی شب توانایی مبارزه را نداشتند، فرار کردند.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۳}} بدین‌ترتیب قوای مشترک اسپهبد و لشکری، دیسم را شکست دادند{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}} و لشکری حکومت آذربایجان را به‌دست گرفت.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۳}}<br /> <br /> === رجوع دیسم به درگاه وشمگیر ===<br /> دیسم که در چند نبرد متوالی شکست خورده بود،{{سفن|مفرد|۱۳۸۶|ص=۹۳}} پس از سقوط اردبیل، از [[رود ارس|ارس]] عبور کرده و منطقه را به قصد [[ری]] ترک کرد. در آنجا به درگاه [[وشمگیر]] رجوع کرده و در خصوص لشکری بن مردی به وی شکایت کرد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}} از آنجا که لشکری برای حمله به آذربایجان از وشمگیر کسب اجازه نکرده بود، او نیز از این تحولات ناراضی بود؛ لذا آن دو توافق کردند که دیسم به [[آل زیار]] خراج سالانه‌ای معادل صدهزار دینار بپردازد و خطبه را به نام وشمگیر کند؛ متقابلاً وشمگیر ۱۰٬۰۰۰ سوار را برای بازپس‌گیری آذربایجان در اختیار دیسم بگذارد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}}{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۳}} البته وشمگیر شرط کرد که پس از اتمام جنگ، دیسم سربازان مذکور را بازگرداند{{سفن|ارجح|۱۳۹۳}} و تأمین هزینه‌شان هم از زمان ورود سپاه به [[خونج]] (که مرز [[ری]] و آذربایجان به‌شمار می‌رفت) برعهده خود دیسم باشد.{{سفن|مفرد|۱۳۸۶|ص=۹۳}}{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۳}}<br /> <br /> === بازگشت دیسم ===<br /> در حالیکه وشمگیر در حال جمع‌آوری سپاهی برای دیسم بود، اسپهبد ابن دلوله و عدهٔ کثیری از مردم مغان در اثر بیماری درگذشتند و باقیماندگان آنها به لشکری ملحق شدند. از طرفی پس از حصول توافق میان دیسم و وشمگیر، خبر این واقعه به لشکری رسید.{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۳}} او درصدد عذرخواهی از وشمگیر برآمد و به این منظور [[بلسوار بن مالک بن مسافر]] را نزد وشمگیر فرستاد اما وشمگیر عذر او را نپذیرفت.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}}<br /> <br /> لشکری، بلسوار را بعنوان پیش‌قراول به [[میانه (آذربایجان شرقی)|میانه]] گسیل کرد تا عابران و تحرکات احتمالی دشمن را تحت نظر بگیرد. در این میان، او قاصدی را که عازم ری بود، دستگیر کرده و نامه‌هایی را که او از طرف سرداران لشکری برای وشمگیر می‌برد را ضبط کند. محتوای نامه عذرخواهی سرداران لشکری از وشمگیر بود و اینکه اگر وشمگیر حاکمی از طرف خود تعیین کند به او ملحق خواهند شد.&lt;ref group=&quot;یادداشت&gt;این سرداران هنوز از توافق وشمگیر و دیسم خبری نداشتند.&lt;/ref&gt; وقتی لشکری از موضوع اطلاع پیدا کرد، سرداران خود را تنبیه نکرد؛ بلکه به آنها دربارهٔ توافق وشمگیر و دیسم خبر داد و پیشنهاد کرد تا با سپاه خود به ارمنیه (که فاقد حکومتی مقتدر بود) رفته، پس از غارت آن منطقه به موصل بگریزند. این پیشنهاد مورد قبول واقع شد؛{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۴}} بدین ترتیب، به ارمنیه گریختند.{{سفن|مرادی|۱۳۹۸}} آز آن طرف دیسم به معیت لشکری که وشمگیر در اختیارش گذاشته بود وارد آذربایجان شد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}} دو سپاه در [[تاریخ ارمنستان|ارمنیه]] با یکدیگر روبرو شدند که دیسم پیروز شد و لشکری بن مردی در منطقهٔ «زوزان» کشته شد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۱}} پس از کشته شدن لشکری بن مردی، پسرش «لشکرستان» فرماندهی باقیمانده سپاه را برعهده گرفت. لشکرستان که قدرت مقابله با دیسم را در سپاهش نمی‌دید، به [[موصل]] نزد [[ناصرالدوله|ناصرالدوله حمدانی]] رفت و از او استمداد کرد. ناصرالدوله سپاهی را به فرماندهی {{ill|حسین بن حمدان|en|Husayn ibn Hamdan}} برای کمک به لشکرستان گسیل داشت ولی قوای مشترک آنها از دیسم شکست خورد و سپاهیان [[حمدانیان|حمدانی]] مجبور به عقب‌نشینی شدند.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۹۲–۳۹۱}}{{سفن|کسروی|۱۳۰۷|ص=۷۴}}<br /> <br /> آخرین گروه باقیماندهٔ سپاه لشکری بن مردی غیر از افراد لشکرستان، گروهی ۵۰۰ نفره به رهبری بلسوار بن مالک بن مسافر بود که به [[بغداد]] نزد [[بجکم]] ([[امیرالامرا]]ی وقت) رفتند. پس از مرگ بجکم در سال ۳۲۹، دیلمی‌های تحت امرش بلسوار را به جانشینی او برگزیدند اما ترک‌های بجکمی که از امیرالامرایی بلسوار ناراضی بودند، او را به قتل رساندند.&lt;ref&gt;{{پک|کسروی|۱۳۰۷|ک=شهریاران گمنام|ص=۷۵ و ۵۹}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پسآمد: درگیری‌های آینده ==<br /> [[پرونده:Daysam coin.jpg|بندانگشتی|سکه‌ای به نام دیسم، ضرب‌شده در [[بردعه]] به سال ۳۲۷ (یک سال یا کمتر پس از شکست لشکری بن مردی)]]<br /> {{اصلی|دیسم بن ابراهیم کردی#حملهٔ مرزبان بن محمد به آذربایجان}}<br /> اوضاع سیاسی خاص آذربایجان که پای آل زیار را به منطقه باز کرده بود، در سال ۳۳۰ موجبات جنگ دیگری را فراهم کرد.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|صص=۳۸۹–۳۹۰}} در سال ۳۳۰ [[مرزبان بن محمد]] به آذربایجان لشکر کشید و دیسم را شکست داد؛ بدین ترتیب سلسلهٔ [[سلاریان]] بر آذربایجان مسلط شدند اما فعالیت‌های سیاسی دیسم در اینجا پایان نیافت؛ پس از سقوط آذربایجان توسط مرزبان، دیسم دو بار موفق شد به حکومت بازگردد. البته در هر دو بار شکست خورد. آخرین درگیری دیسم و مرزبان در سال ۴۴۴ یا ۴۴۵ رخ داد که در نتیجهٔ آن دیسم اسیر و کور گردید.{{سفن|شمس|۱۳۹۳|ص=۳۹۳–۴۰۹}}<br /> <br /> == پانویس ==<br /> <br /> === یادداشت‌ها ===<br /> &lt;references group=&quot;یادداشت&quot; /&gt;<br /> <br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۲}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> {{آغاز منابع}}<br /> * {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =ارجح| نام =مریم| پیوند نویسنده =| مقاله =دیسم بن ابراهیم کردی| دانشنامه =دانشنامه جهان اسلام| جلد=۱۸| سال =۱۳۹۳| ناشر = دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| مکان =| نشانی = https://rch.ac.ir/article/Details?id=11184| تاریخ بازبینی = ۵ مه ۲۰۲۲}}<br /> * {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = شمس| نام = اسماعیل|نام ویراستار = صادق| نام خانوادگی ویراستار = سجادی| فصل = سلاریان| عنوان = تاریخ جامع ایران| کوشش = |جلد = هفتم| تاریخ = | سال =۱۳۹۳| ناشر = [[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|شابک=۹۷۸-۶۰۰-۶۳۲۶-۴۱-۲}}<br /> * {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =فهیمی| نام =مهین| پیوند نویسنده =| مقاله =ساجیان| دانشنامه =دانشنامه جهان اسلام| جلد=۲۲| سال =۱۳۹۶| ناشر = دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| مکان =| صفحه = | نشانی = https://rch.ac.ir/article/Details/15019| تاریخ بازبینی = ۱۱ مه ۲۰۲۲}}<br /> * {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی = کسروی| نام = احمد| پیوند نویسنده = احمد کسروی|کتاب=شهریاران گمنام|شهر=تهران|ناشر=نشر دنیای کتاب|سال=۱۳۰۷|شابک=۹۶۴-۳۵۱-۳۱۸-۱}}<br /> * {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =مرادی| نام =عبدالحمید| پیوند نویسنده =| مقاله =دیسم کرد| دانشنامه =دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| جلد=۲۴| سال =۱۳۹۸| ناشر = دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| مکان =| صفحه = | نشانی = https://www.cgie.org.ir/fa/article/246005/دیسم-کرد| تاریخ بازبینی = ۵ مه ۲۰۲۲}}<br /> * {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی =مفرد|نام = محمدعلی |عنوان= ظهور و سقوط آل‌زیار |سال = ۱۳۸۶ |ناشر = انتشارات رسانش |شهر=تهران|شابک= ۹۶۴-۷۱۸۲-۹۴-۵ | ref = harv}}<br /> * {{یادکرد کتاب|نام=ولادیمیر|نام خانوادگی=مینورسکی|پیوند نویسنده= ولادیمیر مینورسکی|سال=۱۳۷۵|عنوان=تاریخ شروان و دربند|ترجمه=محسن خادم|مکان=تهران}}<br /> {{پایان منابع}}<br /> <br /> [[رده:۳۲۶ (قمری)]]<br /> [[رده:۹۳۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:آسیا در دهه ۹۳۰ (میلادی)]]<br /> [[رده:درگیری‌های دهه ۹۳۰ (میلادی)]]</div>

Shahroudi