https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84_%D8%A8%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86حمله مغول به خراسان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T14:11:40Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84_%D8%A8%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86&diff=96229&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-09T11:32:02Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Infobox military conflict<br />
|conflict='''حمله مغول به خراسان'''<br />
| image = Mausoleum of Sultan Sanjar with Camel (42400295421).jpg<br />
| caption = نمایی از ویرانههای [[آرامگاه سلطان احمد سنجر|مقبرهٔ سلطان احمد سنجر]] در [[مرو (شهر باستانی)|مرو]].{{سخ}}این شهر پس از تهاجم، هرگز رونق نیافت. - ۲۰۱۸<br />
|partof= [[حمله مغول به امپراتوری خوارزمشاهیان]]<br />
|date= بهار ۱۲۲۱ میلادی<br />
|place= [[خراسان]] (قسمتهایی از [[ایران]]، [[ترکمنستان]] و [[افغانستان]] امروزی)<br />
|result= پیروزی [[امپراتوری مغول]]<br />
|territory= خراسان به امپراتوری مغولان افزوده شد<br />
|combatant1=[[امپراتوری مغول]]<br />
|combatant2=[[خوارزمشاهیان]]<br />
|commander1=[[چنگیز خان]]<br />
|commander2=[[جلالالدین خوارزمشاه]]<br />
|strength1=۳۰٬۰۰۰<ref name="Dupuy">Trevor N. Dupuy and R. Ernest Dupuy, ''The Harper Encyclopedia of Military History'', (Harper Collins Publishers, 1993), 366.</ref><br />
|strength2=۲۵٬۰۰۰<br />
|casualties1=۹٬۰۰۰<br />
|casualties2=<br />
|notes=<br />
}}<br />
<br />
'''حمله مغول به خراسان'''، [[چنگیز خان]] در سال (۶۱۷ ه.ق)، پسر خود [[تولی خان]] را به فتح [[خراسان]] مأمور کرد. در سال بعد، تولی، خراسان از [[مرو]] تا [[بیهق]] ([[سبزوار]] کنونی یکی از شهرهای منطقه بیهق دانسته میشود) و از [[نسا]] و [[ابیورد]] تا [[هرات]] را یکی یکی اشغال نموده و آنجا را مانند ماوراءالنهر تخریب کرد.<ref>{{پک|اقبال آشتیانی|۱۳۸۹|ک=تاریخ مغول|ص=۶۵}}</ref> او به ویژه شهر [[مرو]] یکی از قدیمترین مراکز فرهنگی آسیای مرکزی را خراب کرد.<ref>{{پک|غفوروف|۱۳۷۷|ک=تاجیکان|ص= ۷۰۶}}</ref><br />
<br />
۶۱۹ ه.ق چنگیز پس از عبور از [[معبر پنجاب]] و تسخیر [[ترمذ|ترمَذ]] و [[بلخ]] و گرفتن شهرهای [[ولایت جوزجان]]ان از جیحون گذشته و به سرزمین طالقان آمد. این طالقان شهری واقع در ولایت جوزجانان بود و [[طالقان خراسان|طالقانِ خراسان]] گفته میشد. قلعهٔ طالقان ''نصرت کوه'' نام داشت. محاصرهٔ این قلعه ده ماه به طول انجامید تا سرانجام پسران چنگیز به کمک او آمده طالقان را فتح کردند. پس از آن چون خبر فتح جلالالدین را در [[پروان]] در نزدیکی شهر غزنین به چنگیز داده بودند از راه [[بامیان]] به غزنین آمد و در بین راه بامیان را محاصره کرد. هنگامی که مغول سرگرم محاصرهٔ این شهر بودند، مُوتُوجن، پسر جغتای و نوهٔ محبوب چنگیز، به دست یکی از اهالی بامیان کشته شد.<ref>{{پک|انصافی|۱۳۸۶|ف=حمله مغول به ایران|ص=۶۶}}</ref> چنگیز پس از فتح بامیان دستور داد که علاوه بر مردم جانوران را هم بکشند و کسی را به اسارت نگیرند و بچه در شکم مادر زنده باقی نگذارند و سپاه مغول به دستور چنگیز شهر را چنان ویران کردند تا دیگر کسی نتواند در آنجا سکونت کند.<ref dir=ltr>{{پک|Boyle|1968|ک=The Cambridge History of Iran|ص=320|زبان=en}}</ref><br />
<br />
هنگامیکه چنگیز به [[غزنین]] رسید چون [[جلالالدین خوارزمشاه]] از این شهر رفته بود به دنبال او به کنار [[رود سند]] شتافت ولی نتوانست مانع فرار جلالالدین به هند شود. پس از گریختن جلالالدین به هند چنگیز چند ماه در این منطقه بود اما بعد به علت شورشی که در چین شمالی و [[تبت]] درگرفته بود و حضور او را ایجاب میکرد، بسوی آن منطقه حرکت کرد.<ref>{{پک|اقبال آشتیانی|۱۳۸۹|ک=تاریخ مغول|ص=۷۲ و ۷۶ و ۸۱}}</ref><br />
<br />
== همچنین ببینید ==<br />
* [[حمله مغول به ایران]]<br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد|نام خانوادگی = اقبال آشتیانی| نام = عباس|پیوند نویسنده = عباس اقبال آشتیانی|کتاب=تاریخ مغول|سال= ۱۳۸۹|ناشر=موسسه انتشارات نگاه|شهر=تهران|شابک=978-964-351-452-5}}<br />
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی = انصافی| نام = بابک| عنوان = حمله مغول به ایران| ژورنال =مجله گزارش| شماره = ۱۸۷ | سال = ۱۳۸۶}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=غفوروف|نام=باباجان|پیوند نویسنده=باباجان غفورف (تاریخدان)|کتاب=تاجیکان، تاریخ قدیم، قرون وسطی و دورهٔ نوین، جلد اول و دوم|سال=۱۳۷۷|ناشر=سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی|شهر=دوشنبه}}<br />
{{چپچین}}<br />
* {{یادکرد| نام خانوادگی = Boyle | نام =J. A |کتاب=The Cambridge History of Iran,Volume 5: The Saljuq and Mongol Periods|سال=1968|ناشر= [[انتشارات دانشگاه کمبریج|Cambridge University Press]]|شابک=9780521069366 |زبان=en}}<br />
{{پایان چپچین}}<br />
[[رده:امپراتوری مغول در ۱۲۲۱ (میلادی)]]<br />
[[رده:تاریخ نظامی افغانستان]]<br />
[[رده:حمله مغول به ایران]]<br />
[[رده:درگیریها در ۱۲۲۱ (میلادی)]]<br />
[[رده:محاصرههای قرون وسطی]]<br />
[[رده:ولایت بامیان]]</div>Shahroudi