https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8Cخاندان تمامی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-11T11:29:39Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=96210&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-09T03:45:46Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''خاندان تَمّامی''' خاندانی از علمای [[شیعه]] که در دوران [[افشاریان|افشار]]، [[زندیه]] و [[قاجار]] لقب [[شیخالاسلام|شیخالاسلامی]] [[شیراز]] و توابع آن و رسیدگی به امور شرعی آن شهر را در اختیار داشتند.<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۶۱}}</ref><br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
خاندان تمامی در طول یک قرن حضور در شیراز، با برقراری پیوند با خاندانهای معتبر فارس توانستند رفته رفته قدرت و نفوذ خود را افزایش دهند. آنان در طول این مدت تولیت و نظارت بسیاری موقوفات را به دست آوردند و پایگاه اجتماعی و اقتصادی خود را ارتقا بخشیدند. روندی که با وقوع [[انقلاب مشروطیت]] و تأسیس نظام [[دیوانسالاری]] متجددانه متوقف شد.<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۶۱}}</ref><br />
<br />
منشأ خاندان تمامی به درستی مشخص نیست. [[حسن فسایی|فسایی]] در [[فارسنامه ناصری]] خاندان تمامی را به قبیله تمام [[قطیف]] و [[احساء]] نسبت میدهد و معتقد است که آنان در حدود ۱۱۱۶ هجری قمری به شیراز آمدهاند. اما در بین قبایل و طوایف [[بحرین]]، قطیف و احساء، طایفهای به نام تمامی وجود ندارد؛ بنابراین احتمال داده شده که این نام تحول یافته [[دمام]]، از بندرهای [[عربستان سعودی]] در کنار [[خلیج فارس]]، باشد یا چنانچه تمامی نام قبیلهای فرض شود، برگرفته از نام قبیله «[[طی (قبیله)|طی]]» در [[شام]].<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۶۴}}</ref><br />
<br />
نخستین کسی که از که از این خاندان به منصب شیخالاسلامی دست یافت، شیخ محمدعلی تمامی (درگذشته به ۱۱۷۰ هجری قمری) بود. او پس از وفات شیخ محمدامین، شیخالاسلام پیشین، به این مقام رسیدند و پس از او به ترتیب پسر و نوهاش شیخ محمدباقر و شیخ محمدحسین به شیخالاسلامی رسیدند.<ref>{{پک|چرچیل|۱۳۹۱|ک=رجال و دیپلماتهای عصر قاجار و پهلوی|ص=۲۳۱}}</ref> در دوران [[فتحعلی شاه]]، شیخالاسلامی شیراز بر عهده شیخ محمدامین برادر شیخ محمدحسین بود. با وفات او در ۱۲۴۹ قمری برادرزادهاش ابوالقاسم بن محمدحسین، که در حکم فرزند خوانده او نیز بود، به این مقام دست یافت. او توانست در دوران تصدی خود نفوذ و ثروت خاندان تمامی را افزایش دهد. در این دوران محکمه شیخالاسلامها اعتبار و وجههای بیش از پیش یافت.<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۷۱}}</ref> به دنبال این ترقیات، شیخ محمدحسین، پسر شیخ ابوالقاسم با دختر [[علیاکبر قوامالملک شیرازی]] (۱۲۰۳–۱۲۸۲) حاکم شیراز از [[خاندان قوام شیرازی]]، ازدواج کرد.<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۷۴}}</ref> با وفات شیخ ابوالقاسم در سفر زیارتی به [[مکه]] در سال ۱۲۸۶ قمری، شیخ محمدحسین که از ۱۲۷۰ نیابت محکمه پدرش را برعهده داشت، رسماً شیخ الاسلام شد. عصر او واپسین دوره گسترش نفوذ خاندان تمامی بود.<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۷۶}}</ref><br />
<br />
بهطور سنتی، علمای خاندان تمامی در مدارس علمیه شیراز تحصیل میکردند و هیچگاه تحصیلات خود را شهرهای دیگر مانند [[اصفهان]] و [[کربلا]] و [[نجف]] پی نمیگرفتند.<ref>{{پک|رضائی|۱۳۹۰|ک=حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی|ص=۶۹}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =چرچیل | نام =جورج پرسی | نام خانوادگی۲ =بولارد | نام۲ =ریدر ویلیام | نام خانوادگی۳ =رابینو | نام۳ =یاسنت لوئی | عنوان =رجال و دیپلماتهای عصر قاجار و پهلوی | ترجمه =غلامحسین میرزا صالح | سال =۱۳۹۱ | ناشر =معین |مکان =تهران | شابک =978-964-165-036-2}}<br />
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =رضائی | نام =امید | عنوان =حرفه، همزیستی و پیوندهای محلی: عوامل ریشهدواندن سلسله تمامی در ایران دوره قاجار | ژورنال =مطالعات تاریخ اسلام | مکان =تهران | شماره =۱۱ |تاریخ = زمستان ۱۳۹۰| صفحه =۶۱–۸۴}}<br />
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =رضائی | نام =امید | عنوان =سلسله شیخالاسلامیه تمامی شیراز پیشگام در ثبت نوشتجات شرعیه دوره قاجار | ژورنال =وقف میراث جاویدان | مکان =تهران | شماره =۵۴ |تاریخ = تابستان ۱۳۸۵ |صفحه =۷۷–۹۴}}<br />
<br />
[[رده:خاندانهای ایرانی عربتبار]]<br />
[[رده:خاندانهای روحانی شیعه|تمامی]]<br />
[[رده:خاندانهای شیراز|تمامی، خاندان]]<br />
[[رده:خاندانهای فارس]]<br />
[[رده:شیخالاسلامهای شیراز]]</div>Shahroudi