https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D8%A8%DB%8C%DA%AF%D9%85خدیجه بیگم - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T17:00:46Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D8%A8%DB%8C%DA%AF%D9%85&diff=167905&oldid=prevBalali در ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۲2026-02-03T08:42:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سالهای پایانی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سالهای پایانی ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کریم خان زند با سابقه بیماری سل، در صفر ۱۱۹۳ حال او رو به وخامت رفت. خدیجه بیگم خانم از طریق سلیمان خان قاجارقوینلو خبر شدت بیماری کریمخان را به گوش آقا محمدخان رساند و به او توصیه کرد شیراز را ترک کند تا در درگیریهای جانشینان کریمخان آسیبی به او نرسد. آقا محمدخان توصیه عمه خود را پذیرفت و دراین ایام هر روز به بهانه شکار از شیراز خارج و شب هنگام بازمیگشت. در روز ۱۳ صفر حین بازگشت از شکار متوجه فوت کریم خان زند شد و مسیر خود را به سوی استرآباد تغییر داد. پس از نبردهای طولانی با جانشینان کریمخان زند سرانجام در ۱۲۰۹ حکومت قاجاریه به وسیله آقا محمدخان قاجار در سراسر ایران مستقر شد و این واقعه نشاندهنده هوشیاری و ذکاوت خدیجه بیگم است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=شرح حال صدر اعظمهای قاجار|نام=محمدحسن خان|نام خانوادگی=اعتمادالسلطنه}}</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زندگی خدیجه بیگم پس از مرگ کریمخان اطلاعی در دست نیست. با این حال، هوشیاری و اقدام بهموقع او را میتوان از عوامل مؤثر در حفظ جان بنیانگذار سلسله [[قاجار]] و تأسیس این حکومت دانست.<ref name=":0" /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زندگی خدیجه بیگم پس از مرگ کریمخان اطلاعی در دست نیست. با این حال، هوشیاری و اقدام بهموقع او را میتوان از عوامل مؤثر در حفظ جان بنیانگذار سلسله [[قاجار]] و تأسیس این حکومت دانست.<ref name=":0" /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پانویس ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== ارجاعات ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاهزادگان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی گرگان]]</ins></div></td></tr>
</table>Balalihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D8%A8%DB%8C%DA%AF%D9%85&diff=167904&oldid=prevBalali در ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۷2026-02-03T08:27:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''خدیجه بیگم''' در سدهٔ دوازدهم هجری قمری زندگی میکرد. وی همسر [[کریمخان زند]] و عمهٔ آقامحمدخان قاجار بود. او دختر [[فتحعلیخان قاجار]] (درگذشتهٔ ۱۱۳۹ قمری)، رئیس طایفهٔ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار، </del>به شمار میرفت.<ref <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</del>>{{یادکرد کتاب|عنوان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه جهان اسلام</del>|نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادگی</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیاد دائرة المعارف اسلامی</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>|صفحه=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6949</del>}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''خدیجه بیگم''' در سدهٔ دوازدهم هجری قمری زندگی میکرد. وی همسر [[کریمخان زند]] و عمهٔ آقامحمدخان قاجار بود.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|نام خانوادگی=بنیاد دائرة المعارف اسلامی|جلد=1|صفحه=6949}}</ref> </ins>او دختر [[فتحعلیخان قاجار]] (درگذشتهٔ ۱۱۳۹ قمری)، رئیس طایفهٔ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار در دوره شاه سلطان حسین صفوی و از سرداران شاه تهماسب دوم، </ins>به شمار میرفت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنان مشهور ایران</ins>|نام=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخری</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام خانوادگی</ins>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قومی</ins>|صفحه=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">78</ins>}}</ref> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پیشینه خانوادگی و اوایل زندگی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پیشینه خانوادگی و اوایل زندگی ==</div></td></tr>
</table>Balalihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D8%A8%DB%8C%DA%AF%D9%85&diff=167903&oldid=prevBalali: صفحهای تازه حاوی «'''خدیجه بیگم''' در سدهٔ دوازدهم هجری قمری زندگی میکرد. وی همسر کریمخان زند و عمهٔ آقامحمدخان قاجار بود. او دختر فتحعلیخان قاجار (درگذشتهٔ ۱۱۳۹ قمری)، رئیس طایفهٔ قاجار، به شمار میرفت.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|ن...» ایجاد کرد2026-02-03T08:19:11Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''خدیجه بیگم''' در سدهٔ دوازدهم هجری قمری زندگی میکرد. وی همسر <a href="/fa/%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D9%86%D8%AF" title="کریمخان زند">کریمخان زند</a> و عمهٔ آقامحمدخان قاجار بود. او دختر <a href="/w/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D8%AD%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&action=edit&redlink=1" class="new" title="فتحعلیخان قاجار (صفحه وجود ندارد)">فتحعلیخان قاجار</a> (درگذشتهٔ ۱۱۳۹ قمری)، رئیس طایفهٔ قاجار، به شمار میرفت.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|ن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''خدیجه بیگم''' در سدهٔ دوازدهم هجری قمری زندگی میکرد. وی همسر [[کریمخان زند]] و عمهٔ آقامحمدخان قاجار بود. او دختر [[فتحعلیخان قاجار]] (درگذشتهٔ ۱۱۳۹ قمری)، رئیس طایفهٔ قاجار، به شمار میرفت.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|نام خانوادگی=بنیاد دائرة المعارف اسلامی|جلد=1|صفحه=6949}}</ref><br />
<br />
== پیشینه خانوادگی و اوایل زندگی ==<br />
اطلاعات چندانی از زندگی خدیجه بیگم پیش از پیوستن به دربار کریمخان زند (حکومت: ۱۱۶۴–۱۱۹۳ قمری) در دست نیست. با این حال، رویدادهای تاریخی آن دوره — از جمله درگیریهای پدرش با [[نادرشاه]] افشار که به کشته شدن فتحعلیخان انجامید، فرار برادرش محمدحسنخان قاجار به دشت [[قبچاق]]، و سرانجام مرگ محمدحسنخان در ۱۱۷۲ قمری در جنگ با کریمخان — گویای زندگی پرفراز و نشیب اوست.<ref name=":0" /><br />
<br />
== پیوستن به دربار زند ==<br />
پس از مرگ محمدحسنخان، خانوادهاش که در [[استرآباد]] ساکن بودند به دستور کریمخان به تهران برده شدند؛ اما خدیجه بیگم نزد محمدحسینخان بیگلربیگی در استرآباد ماند و پس از مرگ وی به حرمسرای کریمخان منتقل شد. اگرچه زمان دقیق ازدواج او با کریمخان در منابع مشخص نشده، به نظر میرسد این پیوند پس از کشتهشدن محمدحسنخان صورت گرفته باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
=== نقش و نفوذ در دربار ===<br />
خدیجه بیگم به زودی موقعیت خود را در دربار زند تثبیت کرد. در ۱۱۷۳ قمری، هنگام سفر بهاره کریمخان به ابهر، اطلاعاتی دربارهٔ رفتار ناشایست برخی زنان حرم با درباریان به دست آورد و آن را به اطلاع خان زند رساند. کریمخان پس از مشورت با [[زکیخان زند]] و تأیید صحت ادعا، عاملان را مجازات کرد. گرچه خدیجه بیگم از کریمخان فرزندی نداشت، حضورش در حرمسرای زند نشاندهنده نفوذ قابل توجه او بود.<ref name=":0" /><br />
<br />
== حمایت از آقامحمدخان قاجار ==<br />
آقامحمدخان و برادرش حسینقلیخان نیز به دربار زند فرستاده شدند و تحت حمایت خدیجه بیگم قرار گرفتند. او از طریق سلیمانخان (پسر محمدخان قاجار، حاکم استرآباد) که در آن زمان طفلی بیش نبود، آقامحمدخان را از رویدادهای دربار آگاه میکرد. با وخامت حال کریمخان و ابتلای او به بیماری سل، خدیجه بیگم دریافت که سرداران زند قصد دارند پس از مرگ کریمخان، آقامحمدخان را به قتل برسانند. بنابراین، برادرزاده خود را که به بهانه شکار خارج از [[شیراز]] بود، از این توطئه آگاه ساخت. پس از درگذشت کریمخان، آقامحمدخان با چهارده سوار به سوی استرآباد گریخت.<ref name=":0" /><br />
<br />
== سالهای پایانی ==<br />
از زندگی خدیجه بیگم پس از مرگ کریمخان اطلاعی در دست نیست. با این حال، هوشیاری و اقدام بهموقع او را میتوان از عوامل مؤثر در حفظ جان بنیانگذار سلسله [[قاجار]] و تأسیس این حکومت دانست.<ref name=":0" /></div>Balali