خوارج - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: + رده:فرقه‌های اهل سنت (هات‌کت)

2026-04-11T09:51:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	[[رده:خوارج\| ]]		[[رده:خوارج\| ]]
			[[رده:فرقه‌های اهل سنت]]

Shahroudi: ابرابزار

2026-04-11T09:48:42Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''خوارج''' ~~اعضای یکی~~ از ~~اولین فرقه‌های مذهبی اسلامی~~ بودند که به ~~دلیل طغیان‌های مستمری که اغلب منجر~~ به ~~فتح موقتی استان‌هایی می‌شد، نقش مخربی در مقابل نظم~~ و ~~استقرار حکومت اسلامی داشتند. آن‌ها همچنین~~ به ~~صورت ناخواسته موجب تسهیل اولین پیروزی معاویه بر امام علی علیه سلام~~ شدند.~~{{sfn\|Donzel\|Lewis\|Pellat\|1997\|p=۱۰۷۴}}~~		'''خوارج''' فرقه‌ای از [[مسلمان\|مسلمانان]] بودند که پس از ماجرای حکمیت در [[جنگ صفین]] از [[علی بن ابی‌طالب]] جدا شدند. آنان به انتخاب آزاد [[خلیفه]] و پیوند [[ایمان]] با عمل معتقد بودند و بسیاری از مسلمانان را [[کافر]] می‌شمردند. خوارج در دوره [[بنی‌امیه]] و اوایل [[بنی‌عباس\|عباسیان]] شورش‌های متعددی به راه انداختند و به شاخه‌هایی مانند [[ازارقه]]، [[اباضیه]] و [[صفریه]] تقسیم شدند.

	== ~~ارجاعات~~ ==		== تاریخچه ==
	{{~~منابع~~\|~~چپ‌چین~~}}		'''خوارج''' اعضای یکی از اولین فرقه‌های مذهبی اسلامی بودند که به دلیل طغیان‌های مستمری که اغلب منجر به فتح موقتی استان‌هایی می‌شد، نقش مخربی در مقابل نظم و استقرار حکومت اسلامی داشتند. آن‌ها همچنین به صورت ناخواسته موجب تسهیل اولین پیروزی [[معاویه]] بر علی شدند.{{sfn\|Donzel\|Lewis\|Pellat\|1997\|p=۱۰۷۴}} در دانشنامه اسلامی آمده است که خوارج نام فرقه‌ای از مسلمانان است که پس از جنگ صفین و ماجرای حکمیت از علی بن ابی‌طالب جدا شدند. آنان در آغاز خود علی را به پذیرش [[حکمیت]] واداشتند و [[ابوموسی اشعری]] را از سوی [[عراق]] و [[عمرو عاص]] را از سوی معاویه برای داوری تعیین کردند تا بر اساس [[قرآن]] و سنت میان علی و معاویه حکم کنند. اما عمرو عاص با فریب ابوموسی نتیجه داوری را به سود معاویه تغییر داد. پس از آشکار شدن این ماجرا، گروهی از سپاه عراق علی را سرزنش کردند که چرا حکمیت را پذیرفته است و از او جدا شدند. این گروه بعدها به نام خوارج شناخته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

	== منابع ==		در آغاز شمار خوارج اندک بود، اما به تدریج افزایش یافت و در [[حروراء]] گرد آمدند. علی با آنان جنگید و در [[نهروان]] شکست سختی بر آنان وارد ساخت، ولی اندیشه و مکتب آنان باقی ماند و به تدریج به صورت یک جریان اعتقادی مستقل درآمد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			از رویدادهای مشهور مرتبط با خوارج، تصمیم سه تن از آنان برای ترور علی، معاویه و عمرو عاص بود. طبق این تصمیم، [[ابن‌ملجم\|عبدالرحمن بن ملجم مرادی]] کشتن علی را بر عهده گرفت و در شب نوزدهم [[رمضان]] در [[کوفه]] به او ضربت زد. دو نفر دیگر در کشتن معاویه و عمرو عاص ناکام ماندند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			=== در دوره بنی‌امیه و بنی‌عباس ===
			خوارج در دوره بنی‌امیه قدرت فراوانی یافتند، زیرا مردم از ستم حکومت امویان ناراضی بودند و برخی به آنان پیوستند. آنان در [[عراق]]، [[فارس]] و [[کرمان]] و نیز در بخش‌هایی از [[جزیره العرب]] نفوذ یافتند و برای حکومت‌ها مشکل بزرگی ایجاد کردند. در دوره عباسیان نیز مدتی فعالیت داشتند، اما به تدریج از قدرتشان کاسته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			در [[ایران]]، خوارج به‌ویژه در [[سیستان]] و [[خراسان]] قدرت داشتند و در سه قرن نخست هجری بارها گروه‌های بزرگی تشکیل دادند که کنترل این مناطق را برای خلافت دشوار می‌کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			در تاریخ اسلام مناظراتی نیز میان دانشمندان و خوارج گزارش شده است. از جمله مناظره [[هشام بن حکم]] با یکی از رهبران اباضی در حضور [[هارون الرشید]] که در آن هشام با استدلال به تناقض دیدگاه خوارج دربارهٔ مسئله حکمیت، دیدگاه آنان را رد کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			== باورها ==
			از دیدگاه اعتقادی، خوارج در آغاز [[خلافت ابوبکر]]، [[خلافت عمر بن خطاب\|عمر]] و [[خلافت عثمان بن عفان\|عثمان]] و نیز [[خلافت علی بن ابی‌طالب\|خلافت علی]] تا پیش از پذیرش حکمیت را درست می‌دانستند، اما پس از آن با علی مخالفت کردند و سپس با خلفای اموی و عباسی نیز دشمنی نشان دادند. آنان معتقد بودند خلیفه باید با انتخاب آزاد مسلمانان تعیین شود و لازم نیست از [[قریش]] یا [[عرب]] باشد. به باور آنان اگر خلیفه از فرمان [[خدا]] سرپیچی کند باید برکنار شود. یکی از مهم‌ترین عقاید خوارج این بود که عمل جزء [[ایمان]] است؛ بنابراین کسی که به احکام دینی عمل نکند، هرچند به [[اصول دین]] معتقد باشد، کافر به‌شمار می‌آید. از همین رو بسیاری از مسلمانان را کافر می‌دانستند و خون آنان را [[مباح]] می‌شمردند.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			در منابع تاریخی نمونه‌هایی از رفتارهای سخت‌گیرانه آنان نقل شده است. گفته‌اند گروهی از خوارج در راه نهروان مردی مسلمان و مسیحی را دیدند؛ مسلمان را کشتند زیرا او را کافر می‌دانستند، اما مسیحی را نکشتند زیرا به سفارش محمد دربارهٔ نیکی با [[اهل ذمه]] استناد کردند. همچنین نقل شده است که آنان [[عبدالله بن خباب]]، فرزند [[خباب بن ارت تمیمی\|خباب بن ارت]] از یاران محمد، را با وجود گفت‌وگوهای بسیار کشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			== زیرشاخه‌ای فرقه ==
			خوارج به شاخه‌های گوناگونی تقسیم شدند که معروف‌ترین آن‌ها ازارقه، اباضیه و صفریه بود.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خوارج}}</ref>

			== پانویس ==
			=== ارجاعات ===
			{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

			=== منابع ===
			{{آغاز منابع}}
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=خوارج\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	{{چپ‌چین}}		{{چپ‌چین}}
	~~{{آغاز منابع}}~~		* {{cite book \| title = The Encyclopedia of Islam \| editor-last1 = Donzel \| editor-first1 = E. van \| editor-last2 = Lewis \| editor-first2 = B. \| editor-last3 = Pellat \| editor-first3 = Ch. \| volume=4 \| year = 1997 \| publisher=Brill \| isbn = 90-04-05745-5}}
	*{{cite book \| title = The Encyclopedia of Islam \| editor-last1 = Donzel \| editor-first1 = E. van \| editor-last2 = Lewis \| editor-first2 = B. \| editor-last3 = Pellat \| editor-first3 = Ch. \| volume=4 \| year = 1997 \| publisher=Brill \| isbn = 90-04-05745-5}}		{{پایان چپ‌چین}}
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}
	~~{{پایان چپ‌چین}}~~

			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}
	{{مذاهب اسلامی}}		{{مذاهب اسلامی}}
	{{الهیات}}		{{الهیات}}
	{{موضوعات اسلام}}		{{موضوعات اسلام}}

	~~{{فرقه-خرد}}~~
	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=بله\|نیازمند رده=بله\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:خوارج\| ]]		[[رده:خوارج\| ]]

Mojtabakd: اصلاح یکی از منابع

2023-05-25T18:37:09Z

اصلاح یکی از منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۷
خط ۷:		خط ۷:
	{{چپ‌چین}}		{{چپ‌چین}}
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	*{{cite book\|title=The Encyclopedia of Islam\|editor-last1=Donzel\|editor-first1=E. van\|editor-last2=Lewis\|editor-first2=B.\|editor-last3=Pellat\|editor-first3=Ch.\|volume=4\|year=1997\|publisher=Brill}}		*{{cite book \| title = The Encyclopedia of Islam \| editor-last1 = Donzel \| editor-first1 = E. van \| editor-last2 = Lewis \| editor-first2 = B. \| editor-last3 = Pellat \| editor-first3 = Ch. \| volume=4 \| year = 1997 \| publisher=Brill \| isbn = 90-04-05745-5}}
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}

Shahroudi در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۸

2023-02-23T10:48:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۸
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	{{فرقه-خرد}}		{{فرقه-خرد}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=بله\|نیازمند رده=بله\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:خوارج\| ]]		[[رده:خوارج\| ]]

Mojtabakd: /* منابع */ جزئی

2023-02-17T13:08:04Z

منابع: جزئی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۵:		خط ۵:

	== منابع ==		== منابع ==
			{{چپ‌چین}}
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	~~{{چپ‌چین}}~~
	*{{cite book\|title=The Encyclopedia of Islam\|editor-last1=Donzel\|editor-first1=E. van\|editor-last2=Lewis\|editor-first2=B.\|editor-last3=Pellat\|editor-first3=Ch.\|volume=4\|year=1997\|publisher=Brill}}		*{{cite book\|title=The Encyclopedia of Islam\|editor-last1=Donzel\|editor-first1=E. van\|editor-last2=Lewis\|editor-first2=B.\|editor-last3=Pellat\|editor-first3=Ch.\|volume=4\|year=1997\|publisher=Brill}}
			{{پایان منابع}}
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}

Mojtabakd: /* منابع */ جزئی

2023-02-17T08:11:23Z

منابع: جزئی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۱
خط ۷:		خط ۷:
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	{{چپ‌چین}}		{{چپ‌چین}}
	{{cite book\|title=The Encyclopedia of Islam\|editor-last1=Donzel\|editor-first1=E. van\|editor-last2=Lewis\|editor-first2=B.\|editor-last3=Pellat\|editor-first3=Ch.\|volume=4\|year=1997\|publisher=Brill}}		*{{cite book\|title=The Encyclopedia of Islam\|editor-last1=Donzel\|editor-first1=E. van\|editor-last2=Lewis\|editor-first2=B.\|editor-last3=Pellat\|editor-first3=Ch.\|volume=4\|year=1997\|publisher=Brill}}
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}

Mojtabakd: /* منابع */ خرد

2023-02-17T08:04:26Z

منابع: خرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	{{الهیات}}		{{الهیات}}
	{{موضوعات اسلام}}		{{موضوعات اسلام}}

			{{فرقه-خرد}}

	[[رده:خوارج\| ]]		[[رده:خوارج\| ]]

Mojtabakd: ایجاد مقاله

2023-02-17T07:57:06Z

ایجاد مقاله

صفحهٔ تازه

'''خوارج''' اعضای یکی از اولین فرقه‌های مذهبی اسلامی بودند که به دلیل طغیان‌های مستمری که اغلب منجر به فتح موقتی استان‌هایی می‌شد، نقش مخربی در مقابل نظم و استقرار حکومت اسلامی داشتند. آن‌ها همچنین به صورت ناخواسته موجب تسهیل اولین پیروزی معاویه بر امام علی علیه سلام شدند.{{sfn|Donzel|Lewis|Pellat|1997|p=۱۰۷۴}}

== ارجاعات ==
{{منابع|چپ‌چین}}

== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{چپ‌چین}}
{{cite book|title=The Encyclopedia of Islam|editor-last1=Donzel|editor-first1=E. van|editor-last2=Lewis|editor-first2=B.|editor-last3=Pellat|editor-first3=Ch.|volume=4|year=1997|publisher=Brill}}
{{پایان چپ‌چین}}

{{مذاهب اسلامی}}
{{الهیات}}
{{موضوعات اسلام}}

[[رده:خوارج| ]]