<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84</id>
	<title>دجال - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-06T08:31:20Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.1</generator>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=173704&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi: ابرابزار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=173704&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-14T12:11:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ابرابزار&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;دجّال&#039;&#039;&#039; در روایات اسلامی شخصیتی گمراه‌کننده و یکی از نشانه‌های [[آخرالزمان]] است که خروج او پیش از ظهور [[مهدی موعود|مهدی]]، موعود در اعتقاد شیعیان امامیه، دانسته شده است. او با اوصاف گوناگون از جمله یک‌چشمی و ظهور از خراسان یا اصفهان معرفی شده و روایات متعددی دربارهٔ فتنه‌ها، مدت حکومت و چگونگی سرانجام او نقل شده است. در احادیث، آمدن دجّال‌های متعدد نیز گزارش شده و در یک روایت مفصل، تغییرات غیرمعمول در طول روزهای دوران فتنه او توصیف شده است.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== در منابع اسلامی ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دجّال در متون حدیثی اسلامی به شخصیتی فریبنده و گمراه‌کننده اطلاق می‌شود که ظهور او از نشانه‌های آخرالزمان دانسته شده است. بر پایه روایات مختلف، دجّال پیش از ظهور [[مهدی موعود|مهدی]]، موعود در اعتقاد شیعیان امامیه، یا در آغاز دوره حکومت او خروج خواهد کرد و در دوره‌ای که در برخی نقل‌ها چهل روز و در برخی دیگر چهل سال دانسته شده، جهان را آکنده از ظلم و بی‌نظمی می‌کند تا سرانجام به دست مهدی یا [[عیسی بن مریم]] کشته شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=دجال}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در باورهای اسلامی، یکی از شخصیت‌های [[آخرالزمان|آخرالزمانی]]، &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; است که در احادیث [[شیعه]] و [[سنی|اهل‌سنت]] به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل‌سنت بیشتر از روایات شیعه است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; دانشمندان اسلامی دربارهٔ دجال دیدگاه متفاوتی دارند و گروهی آن را شخص واقعی از افراد انسانی می‌دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان بیان کردند و بسیاری از دانشمندان اهل‌سنت بر اینکه دجال شخص واقعی است و در آخر الزمان ظهور می‌کند هم عقیده هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt; در احادیث شیعه خروج دجال قبل از ظهور از مسلمات به‌شمار آمده است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه‌های حتمی نیست و امکان اینکه [[بداء]] صورت بگیرد وجود دارد&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی اهل‌سنت بر این باورند که ظهور دجال جزو علائم حتمی [[ظهور مهدی|ظهور]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در باورهای اسلامی، یکی از شخصیت‌های [[آخرالزمان|آخرالزمانی]]، &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; است که در احادیث [[شیعه]] و [[سنی|اهل‌سنت]] به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل‌سنت بیشتر از روایات شیعه است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; دانشمندان اسلامی دربارهٔ دجال دیدگاه متفاوتی دارند و گروهی آن را شخص واقعی از افراد انسانی می‌دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان بیان کردند و بسیاری از دانشمندان اهل‌سنت بر اینکه دجال شخص واقعی است و در آخر الزمان ظهور می‌کند هم عقیده هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt; در احادیث شیعه خروج دجال قبل از ظهور از مسلمات به‌شمار آمده است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه‌های حتمی نیست و امکان اینکه [[بداء]] صورت بگیرد وجود دارد&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی اهل‌سنت بر این باورند که ظهور دجال جزو علائم حتمی [[ظهور مهدی|ظهور]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دربارهٔ نام اصلی دجّال، نسب، محل زندگی و محل خروج او گزارش‌های گوناگونی وجود دارد. در شماری از روایات، او مردی یک‌چشم و زاده زنی یهودی معرفی شده و محل ظهور او [[خراسان]]، [[کوفه]] یا محله یهودیه [[اصفهان]] دانسته شده است. همچنین گفته شده که هنگام خروج او قحطی و تنگدستی شدید رخ می‌دهد و او با بخشش‌های گسترده توان جذب پیروان فراوانی را خواهد داشت.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=دجال}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پانویس&lt;/del&gt;|&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۲&lt;/del&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روایات پیامبر اسلام خروج دجّال را یکی از فتنه‌های بزرگ امت دانسته‌اند و برخی احادیث از آمدن دجّال‌های متعدد در دوره‌های مختلف سخن می‌گویند؛ از جمله گفته شده است پیش از قیامت هفتاد و دو دجّال یا سی دجّال دروغگو پدید خواهند آمد. در برخی نقل‌ها آمده است که دجّال بر همه سرزمین‌ها وارد می‌شود، جز مکه و مدینه. روایت دیگری چهره یاران او را به سپری گرد تشبیه کرده و او را یک‌چشم و سبزچشم معرفی کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=دجال}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در حدیثی تفسیری منسوب به [[پیامبر اسلام]]، مدت حرکت دجّال چهل روز توصیف شده که در این مدت سراسر زمین را درمی‌نوردد. در همان گزارش، طول روزهای ناشی از حضور او متفاوت بیان شده است؛ چنان‌که یک روز به اندازه یک سال، یک روز به اندازه یک ماه یا یک هفته خواهد بود، و روزهایی نیز بسیار کوتاه یا نزدیک به طول عادی ذکر شده‌اند. در ادامه روایت، دربارهٔ چگونگی تعیین وقت نماز در این شرایط گفته شده که باید بر اساس اندازه‌گیری زمان به معیار روزهای متعارف عمل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=دجال}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== پانویس ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== ارجاعات ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=&lt;/ins&gt;== منابع &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=&lt;/ins&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;{{&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=دجال|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=&lt;/ins&gt;|&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;توضیحات=&lt;/ins&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:آخرالزمان در اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:آخرالزمان در اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:شخصیت‌های تخیلی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:شخصیت‌های تخیلی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146196&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi: +رده:آخرالزمان در اسلام، +رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای، +رده:شخصیت‌های تخیلی (هات‌کت)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146196&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-08-04T10:51:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;+&lt;a href=&quot;/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&quot; title=&quot;رده:آخرالزمان در اسلام&quot;&gt;رده:آخرالزمان در اسلام&lt;/a&gt;، +&lt;a href=&quot;/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C&quot; title=&quot;رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای&quot;&gt;رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای&lt;/a&gt;، +&lt;a href=&quot;/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C&quot; title=&quot;رده:شخصیت‌های تخیلی&quot;&gt;رده:شخصیت‌های تخیلی&lt;/a&gt; (&lt;a href=&quot;/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA&quot; title=&quot;اسلامیکال:هات‌کت&quot;&gt;هات‌کت&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس|۲}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس|۲}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:آخرالزمان در اسلام]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:شخصیت‌های تخیلی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146194&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ کاربر:بشرا/صفحه تمرین را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به دجال منتقل کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146194&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-08-04T10:48:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Shahroudi صفحهٔ &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%A7/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;کاربر:بشرا/صفحه تمرین (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;کاربر:بشرا/صفحه تمرین&lt;/a&gt; را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به &lt;a href=&quot;/fa/%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&quot; title=&quot;دجال&quot;&gt;دجال&lt;/a&gt; منتقل کرد&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(بدون تفاوت)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146193&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi در ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146193&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-08-04T10:47:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در باورهای اسلامی، یکی از شخصیت‌های &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آخرالزمانی، &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;دجال&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل سنت &lt;/del&gt;به آن پرداخته شده که تعداد احادیث &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل سنت &lt;/del&gt;بیشتر از روایات شیعه است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; دانشمندان اسلامی دربارهٔ دجال دیدگاه متفاوتی دارند و گروهی آن را شخص واقعی از افراد انسانی می‌دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان بیان کردند و بسیاری از دانشمندان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل سنت &lt;/del&gt;بر اینکه دجال شخص واقعی است و در آخر الزمان ظهور می‌کند هم عقیده هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt; در احادیث شیعه خروج دجال قبل از ظهور از مسلمات به‌شمار آمده است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه‌های حتمی نیست &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وامکان &lt;/del&gt;اینکه بداء صورت بگیرد وجود دارد&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل سنت &lt;/del&gt;بر این باورند که ظهور دجال جزو علائم حتمی ظهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در باورهای اسلامی، یکی از شخصیت‌های &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[آخرالزمان|آخرالزمانی]]، &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; است که در احادیث &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;شیعه&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[سنی|اهل‌سنت]] &lt;/ins&gt;به آن پرداخته شده که تعداد احادیث &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل‌سنت &lt;/ins&gt;بیشتر از روایات شیعه است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; دانشمندان اسلامی دربارهٔ دجال دیدگاه متفاوتی دارند و گروهی آن را شخص واقعی از افراد انسانی می‌دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان بیان کردند و بسیاری از دانشمندان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل‌سنت &lt;/ins&gt;بر اینکه دجال شخص واقعی است و در آخر الزمان ظهور می‌کند هم عقیده هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt; در احادیث شیعه خروج دجال قبل از ظهور از مسلمات به‌شمار آمده است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه‌های حتمی نیست &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و امکان &lt;/ins&gt;اینکه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;بداء&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;صورت بگیرد وجود دارد&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل‌سنت &lt;/ins&gt;بر این باورند که ظهور دجال جزو علائم حتمی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ظهور &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مهدی|ظهور]] &lt;/ins&gt;است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس|۲}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس|۲}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146192&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi: ابرابزار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=146192&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-08-04T10:46:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ابرابزار&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== دجال ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در باورهای اسلامی، &lt;/ins&gt;یکی از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شخصیت‌های آخرالزمانی، &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;[[دجال]]&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و اهل &lt;/ins&gt;سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;}}&amp;lt;/ref&amp;gt; دانشمندان اسلامی دربارهٔ دجال دیدگاه متفاوتی دارند و گروهی آن را شخص واقعی از افراد انسانی می‌دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان بیان کردند و بسیاری از دانشمندان اهل سنت بر اینکه دجال شخص واقعی است و در آخر الزمان ظهور می‌کند هم عقیده هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt; در احادیث شیعه خروج دجال قبل از ظهور از مسلمات به‌شمار آمده است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه‌های حتمی نیست وامکان اینکه بداء صورت بگیرد وجود دارد&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی اهل سنت بر این باورند که ظهور دجال جزو علائم حتمی ظهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵&lt;/ins&gt;}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;[[دجال]]&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;واهل &lt;/del&gt;سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منابع &lt;/ins&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پانویس&lt;/ins&gt;|۲}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دانشمندان اسلامی درباره &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; دیدگاه متفاوتی دارند  وگروهی آن را شخص  واقعی از افراد انسانی می دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان  بیان کردند و بسیاری از دانشمندان اهل سنت بر اینکه &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; شخص واقعی است ودر آخر الزمان ظهور می کند هم عقیده هستند &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان&lt;/del&gt;=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ&lt;/del&gt;=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۴۲۸|نام خانوادگی&lt;/del&gt;=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صافی گلپایگانی|ناشر&lt;/del&gt;=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در احادیث شیعه خروج &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; قبل از ظهور از مسلمات به شمار آمده است &amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/del&gt;{{&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر&lt;/del&gt;|&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=&lt;/del&gt;۲&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه های حتمی نیست وامکان اینکه  بداء صورت بگیرد وجود دارد  &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی  اهل سنت بر این باورند که ظهور &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; جز ء علائم حتمی ظهور است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵&lt;/del&gt;}}&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== &#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039; ===&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145119&amp;oldid=prev</id>
		<title>بشرا در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145119&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-29T08:07:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;دجال  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;دجال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[دجال]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[دجال]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l10&quot;&gt;خط ۱۰:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>بشرا</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145104&amp;oldid=prev</id>
		<title>بشرا در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145104&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-29T05:48:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[دجال]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[دجال]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|سال=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l9&quot;&gt;خط ۹:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در احادیث شیعه خروج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; قبل از ظهور از مسلمات به شمار آمده است &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه های حتمی نیست وامکان اینکه  بداء صورت بگیرد وجود دارد  &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی  اهل سنت بر این باورند که ظهور &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; جز ء علائم حتمی ظهور است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در احادیث شیعه خروج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; قبل از ظهور از مسلمات به شمار آمده است &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه های حتمی نیست وامکان اینکه  بداء صورت بگیرد وجود دارد  &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی  اهل سنت بر این باورند که ظهور &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; جز ء علائم حتمی ظهور است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت دارالفکرللطباعه والنشر|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>بشرا</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145037&amp;oldid=prev</id>
		<title>بشرا در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145037&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-28T21:11:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;دجال  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;دجال  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &#039;&#039;&#039;[[دجال]]&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[۱&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منخب &lt;/del&gt;الاثر فی الامام الثانی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۷&lt;/del&gt;|سال=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۴۲۷&lt;/del&gt;|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &#039;&#039;&#039;[[دجال]]&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منتخب &lt;/ins&gt;الاثر فی الامام الثانی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عشر۷&lt;/ins&gt;|سال=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۴۲۸&lt;/ins&gt;|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>بشرا</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145036&amp;oldid=prev</id>
		<title>بشرا در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145036&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-28T21:04:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم  مکتبه آیت الله العظمی الصافی گلپایگانی|صفحه‌ها=۲۷۲و۲۹۳|جلدها=۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;دجال  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;دجال  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &#039;&#039;&#039;[[دجال]]&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است[]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یکی از موارد قابل بحث زمان  ظهور  خروج &#039;&#039;&#039;[[دجال]]&#039;&#039;&#039; است که در احادیث شیعه واهل سنت به آن پرداخته شده که تعداد احادیث اهل سنت بیشتر از روایات شیعه است[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منخب الاثر فی الامام الثانی ۷|سال=۱۴۲۷|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۷۲و۲۹۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>بشرا</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145025&amp;oldid=prev</id>
		<title>بشرا در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D9%84&amp;diff=145025&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-28T20:58:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;دانشمندان اسلامی درباره &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; دیدگاه متفاوتی دارند  وگروهی آن را شخص  واقعی از افراد انسانی می دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان  بیان کردند و بسیاری از دانشمندان اهل سنت بر اینکه &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; شخص واقعی است ودر آخر الزمان ظهور می کند هم عقیده هستند &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;دانشمندان اسلامی درباره &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; دیدگاه متفاوتی دارند  وگروهی آن را شخص  واقعی از افراد انسانی می دانند و گروهی آن را نماد جریان انحرافی آخرالزمان  بیان کردند و بسیاری از دانشمندان اهل سنت بر اینکه &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دجال&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; شخص واقعی است ودر آخر الزمان ظهور می کند هم عقیده هستند &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=منتخب الاثرفی الامام الثانی عشر ۷|تاریخ=۱۴۲۸|نام خانوادگی=صافی گلپایگانی|ناشر=قم مکتبه آیت الله العظمی الصافی الگلپایگانی|جلد=۳|صفحه=۲۸۲}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در احادیث شیعه خروج &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; قبل از ظهور از مسلمات به شمار آمده است &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه های حتمی نیست وامکان اینکه  بداء صورت بگیرد وجود دارد  &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی  اهل سنت بر این باورند که ظهور &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; جز ء علائم حتمی ظهور است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دارالفکرللطباعهوالنشر&lt;/del&gt;|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در احادیث شیعه خروج &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; قبل از ظهور از مسلمات به شمار آمده است &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=موسوعه الامام مهدی|تاریخ=|سال=۱۴۲۸|نام=سیدمحمد|نام خانوادگی=صدر|ناشر=قم دارالکتاب الاسلامی|جلد=۲|صفحه=۵۱۱}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی از نشانه های حتمی نیست وامکان اینکه  بداء صورت بگیرد وجود دارد  &amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دادگسترجهان|تاریخ=۱۳۷۷|نام=ابراهیم|نام خانوادگی=امینی|ناشر=قم نشر شفق|صفحه=۲۲۳}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی  اهل سنت بر این باورند که ظهور &#039;&#039;&#039;دجال&#039;&#039;&#039; جز ء علائم حتمی ظهور است&amp;lt;ref&amp;gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح بخاری|سال=۱۴۰۱|نام=محمدبن اسماعیل|نام خانوادگی=بخاری|ناشر=بیروت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دارالفکرللطباعه والنشر&lt;/ins&gt;|جلد=۴|صفحه=۱۰۵}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>بشرا</name></author>
	</entry>
</feed>