https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8Cراضی عباسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-05T23:46:36Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=174222&oldid=prevShahroudi: +رده:خلفای عباسی، +رده:زادگان ۲۹۷ (قمری)، +رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)، +رده:اهالی بغداد، +رده:فرزندان خلفای عباسی (هاتکت)، ابرابزار2026-04-23T02:40:45Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C" title="رده:خلفای عباسی">رده:خلفای عباسی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B2%DB%B9%DB%B7_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:زادگان ۲۹۷ (قمری)">رده:زادگان ۲۹۷ (قمری)</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B3%DB%B2%DB%B9_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)">رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF" title="رده:اهالی بغداد">رده:اهالی بغداد</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C" title="رده:فرزندان خلفای عباسی">رده:فرزندان خلفای عباسی</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خلفای عباسی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خلفای عباسی}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی بغداد]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:خلفای عباسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان ۲۹۷ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فرزندان خلفای عباسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=174221&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2026-04-23T02:39:02Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ابوالعباس محمد بن مقتدر'''، مشهور به '''راضی بالله'''، بیستمین [[خلیفه عباسی]] بود که در سال ۳۲۲ق پس از خلع [[قاهر عباسی|قاهر]] به [[خلافت]] رسید. دوران خلافت او با ضعف شدید قدرت مرکزی، گسترش حکومتهای محلی و پیدایش مدعیان متعدد خلافت در سرزمینهای اسلامی همراه بود. وی در سال ۳۲۹ قمری درگذشت.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
ابوالعباس محمد بن مقتدر بن معتضد بن طلحه بن [[متوکل غبلسی|متوکل]]، ملقب به راضی بالله، در سال ۲۹۷ قمری متولد شد. مادرش کنیزی رومیتبار به نام ظلوم بود. در سال ۳۲۲ قمری، همزمان با برکناری قاهر، با او به خلافت [[بیعت]] شد. منابع او را شاعر، فصیح و دارای تدبیر دانستهاند و آوردهاند که در اداره امور به رأی خود تکیه داشت. از اقدامات او بازگرداندن [[فدک]] به فرزندان [[فاطمه زهرا|فاطمه]] دانسته شده است. همچنین دربارهٔ برخورد او با [[ابنمقله]] گزارشهایی وجود دارد که از مجازات وی حکایت میکند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
=== اوضاع سیاسی و قدرتیابی حکومتهای محلی ===<br />
در روزگار او [[مرداویج]] در [[اصفهان]] قدرت یافت و در [[عراق عجم]] خروج کرد و سپاهی فراهم ساخت. گزارش شده است که وی قصد داشت سلطنت را از اعراب به ایرانیان منتقل کند، اما بهدست غلامانش کشته شد و حرکت او پایان یافت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
در همین دوره [[آلبویه|آل بویه]] نیز قدرت گرفتند. [[علی بن بویه]] با راضی پیمان بست که سالانه مبلغی [[درهم]] از قلمرو خود بپردازد، اما این تعهد بهطور کامل اجرا نشد. بهتدریج قدرت [[خلافت عباسی]] کاهش یافت و حاکمان مناطق مختلف استقلال بیشتری یافتند؛ فارس در اختیار علی بن بویه، [[ری]] و [[اصفهان]] و دیگر نواحی در دست [[حسن بن بویه]]، [[موصل]] و [[دیاربکر]] در اختیار [[ربیعه بن حمدان]]، [[مصر]] و [[شام]] در دست [[محمد بن طغج]] و سپس [[فاطمیان]]، [[اندلس]] در اختیار [[عبدالرحمن بن محمد اموی]] و [[خراسان]] و نواحی شرقی در دست [[نصر بن احمد سامانی]] بود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
در سال ۳۲۴ قمری [[محمد بن رائق]]، استاندار [[واسط]] و منصوب از سوی راضی، از اطاعت خلیفه سرپیچی کرد، قدرت را در دست گرفت و تشکیلات وزارت و دیوان را برچید و ساختار جدیدی برقرار ساخت. بدینترتیب نقش خلیفه محدود شد و عملاً اقتدار اجرایی در دست او نبود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
در سال ۳۲۵ قمری اوضاع سیاسی بیش از پیش آشفته شد. در نقاط مختلف سرزمینهای اسلامی گروههایی علیه حکومت مرکزی قیام کردند و بسیاری از والیان از اطاعت مرکز سر باز زدند. ساختار سیاسی بهسوی نوعی ملوکالطوایفی گرایش یافت و نفوذ خلافت عباسی کاهش پیدا کرد. در این دوره قرامطه و دیگر جریانها در برخی مناطق نفوذ یافتند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
=== مدعیان خلافت ===<br />
در این زمان [[عبدالرحمن بن محمد اموی]] در اندلس حکومتی مستقل تشکیل داد و ادعای خلافت کرد و لقب «ناصر لدینالله» اختیار نمود. همزمان، خلافت فاطمی در قیروان نیز داعیه خلافت داشت. بدینترتیب در این دوره سه تن با عنوان [[امیرالمؤمنین]] شناخته میشدند: راضی در بغداد، عبدالرحمن اموی در اندلس و مهدی فاطمی در افریقیه.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
راضی بالله در سال ۳۲۹ قمری بیمار شد و در دهم ربیعالاول همان سال درگذشت. مدت خلافت او شش سال و یازده ماه و سه روز گزارش شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=راضی بالله}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۵|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=راضی بالله|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
<br />
{{خلفای عباسی}}</div>Shahroudi