https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8Cرودکی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T19:09:55Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C&diff=174733&oldid=prevShahroudi: +رده:حافظان قرآن، +رده:شاعران دوره سامانیان (هاتکت)، ابرابزار2026-05-06T09:42:41Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="رده:حافظان قرآن">رده:حافظان قرآن</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86" title="رده:شاعران دوره سامانیان">رده:شاعران دوره سامانیان</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی سمرقند]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی سمرقند]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:حافظان قرآن]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران دوره سامانیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاعران فارسیزبان اهل ازبکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاعران فارسیزبان اهل ازبکستان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاعران فارسیزبان اهل ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاعران فارسیزبان اهل ایران]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C&diff=174732&oldid=prevShahroudi: +رده:شاعران فارسیزبان اهل ایران، +رده:شاعران فارسیزبان اهل ازبکستان، +رده:اهالی سمرقند، +رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری) (هاتکت)، ابرابزار2026-05-06T09:42:09Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="رده:شاعران فارسیزبان اهل ایران">رده:شاعران فارسیزبان اهل ایران</a>، +<a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="رده:شاعران فارسیزبان اهل ازبکستان (صفحه وجود ندارد)">رده:شاعران فارسیزبان اهل ازبکستان</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF" title="رده:اهالی سمرقند">رده:اهالی سمرقند</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B3%DB%B2%DB%B9_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)">رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار و اشعار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار و اشعار ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودکی را از بزرگترین شاعران فارسی دانستهاند. [[سمعانی]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </del>او نوشته است که وی از نخستین کسانی بود که شعر نیکو به زبان فارسی سرود. توجه شاعران بزرگ پس از او مانند [[شهید بلخی]]، [[کسایی]]، [[نظامی عروضی]]، [[عنصری]]، [[فرخی]] و [[سوزنی]] به اشعارش نیز نشاندهنده جایگاه بلند او در شعر فارسی است. گفته شده است که رودکی بیش از صد هزار بیت شعر سروده بود، اما از آن مجموعه بزرگ تنها بخش اندکی باقی مانده است. مهمترین اثر او منظومه کلیله و دمنه است که به فرمان امیر نصر سامانی سروده شد و احتمالاً با تشویق [[ابوالفضل بلعمی]] انجام گرفت. این اثر مثنوی و در بحر رمل مسدس سروده شده بود و امروزه تنها ابیاتی پراکنده از آن باقی مانده است. از رودکی مثنویهای دیگری نیز یاد شده است، از جمله:<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودکی را از بزرگترین شاعران فارسی دانستهاند. [[سمعانی]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارهٔ </ins>او نوشته است که وی از نخستین کسانی بود که شعر نیکو به زبان فارسی سرود. توجه شاعران بزرگ پس از او مانند [[شهید بلخی]]، [[کسایی]]، [[نظامی عروضی]]، [[عنصری]]، [[فرخی]] و [[سوزنی]] به اشعارش نیز نشاندهنده جایگاه بلند او در شعر فارسی است. گفته شده است که رودکی بیش از صد هزار بیت شعر سروده بود، اما از آن مجموعه بزرگ تنها بخش اندکی باقی مانده است. مهمترین اثر او منظومه کلیله و دمنه است که به فرمان امیر نصر سامانی سروده شد و احتمالاً با تشویق [[ابوالفضل بلعمی]] انجام گرفت. این اثر مثنوی و در بحر رمل مسدس سروده شده بود و امروزه تنها ابیاتی پراکنده از آن باقی مانده است. از رودکی مثنویهای دیگری نیز یاد شده است، از جمله:<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مثنویای در بحر متقارب</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مثنویای در بحر متقارب</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مثنویای در بحر خفیف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مثنویای در بحر خفیف</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی سمرقند]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران فارسیزبان اهل ازبکستان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران فارسیزبان اهل ایران]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C&diff=174731&oldid=prevShahroudi: صفحهای تازه حاوی «'''رودکی'''، با نام کامل '''ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی'''، از بزرگترین شاعران فارسیزبان و از پیشگامان شعر فارسی در سده سوم و چهارم هجری قمری است. وی در سال ۳۲۹ قمری در زادگاه خود درگذشت. == نام و نسب == کن...» ایجاد کرد2026-05-06T09:40:34Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''رودکی'''، با نام کامل '''ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی'''، از بزرگترین شاعران فارسیزبان و از پیشگامان <a href="/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1&action=edit&redlink=1" class="new" title="شعر (صفحه وجود ندارد)">شعر</a> <a href="/w/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="فارسی (صفحه وجود ندارد)">فارسی</a> در سده سوم و چهارم هجری قمری است. وی در سال ۳۲۹ قمری در زادگاه خود درگذشت. == نام و نسب == کن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''رودکی'''، با نام کامل '''ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی'''، از بزرگترین شاعران فارسیزبان و از پیشگامان [[شعر]] [[فارسی]] در سده سوم و چهارم هجری قمری است. وی در سال ۳۲۹ قمری در زادگاه خود درگذشت.<br />
<br />
== نام و نسب ==<br />
کنیه، نام و نسب رودکی در ''الأنساب'' سمعانی «ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم» ذکر شده است، در حالی که در برخی تذکرهها مانند ''[[تذکره دولتشاه سمرقندی]]''، ''آتشکده'' [[آذر بیگدلی]] و ''مجمعالفصحاء'' هدایت کنیه او «ابوالحسن» آمده است. به سبب قدمت منبع سمعانی، این قول معتبرتر دانسته شده است. رودکی به سبب انتساب به رودک سمرقند «رودکی» نامیده شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
<br />
== زندگی ==<br />
زادگاه او قریه بنج از نواحی رودک [[سمرقند]] بود که از روستاهای بزرگ آن ناحیه بهشمار میرفت. تاریخ دقیق تولد او روشن نیست، اما به احتمال در میانههای سده سوم هجری رخ داده است. از آغاز زندگی و تحصیلات او اطلاعات دقیقی در دست نیست. عوفی نوشته است که رودکی از کودکی دارای هوش و استعداد فراوان بود؛ چنانکه در هشتسالگی [[قرآن]] را [[حفظ قرآن|حفظ]] کرد و [[قرائت قرآن|قرائت]] آموخت و به سرودن [[شعر]] پرداخت. او صدایی خوش داشت و در [[موسیقی]] نیز مهارت یافت و نواختن بربط را از ابوالعبک بختیار آموخت. به تدریج آوازه او بالا گرفت و امیر [[نصر بن احمد سامانی]] وی را به دربار خود فراخواند و مورد توجه قرار داد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
<br />
در برخی منابع مانند روایت عوفی آمده است که رودکی نابینا زاده شده بود، اما منابعی چون [[سمعانی]]، [[نظامی عروضی]] و ''تاریخ سیستان'' اشارهای به نابینایی او ندارند. از سوی دیگر، در برخی اشعار منسوب به رودکی اشاراتی دیده میشود که نشان از بینایی شاعر در دورهای از زندگی او دارد. از اینرو برخی پژوهشگران احتمال دادهاند که او در بخشی از عمر خود بینا بوده و بعدها نابینا شده باشد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
رودکی سرانجام در سال ۳۲۹ قمری در زادگاه خود، قریه بنج، درگذشت و همانجا به خاک سپرده شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
<br />
== جایگاه و منزلت ==<br />
در منابع آمده است که بلعمی جایگاه والایی برای رودکی قائل بود و حمایت او در سرودن منظومه ''[[کلیله و دمنه]]'' نقش داشت. رودکی بیشتر با دربار [[سامانیان]] پیوند داشت و بهویژه در دربار امیر نصر بن احمد سامانی (حکومت: ۳۰۱–۳۳۱ق) میزیست. احتمال داده شده که پیش از او نیز در زمان احمد بن اسماعیل سامانی (درگذشت ۳۰۱ق) در دربار حضور داشته باشد. از دیگر ممدوحان او میتوان به این افراد اشاره کرد:<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
* ابوجعفر احمد بن محمد بن خلف بن اللیث معروف به بانویه از امیران صفاری<br />
* ماکان بن کاکی<br />
* ابوالفضل بلعمی، وزیر دانشمند سامانی<br />
<br />
== آثار و اشعار ==<br />
رودکی را از بزرگترین شاعران فارسی دانستهاند. [[سمعانی]] درباره او نوشته است که وی از نخستین کسانی بود که شعر نیکو به زبان فارسی سرود. توجه شاعران بزرگ پس از او مانند [[شهید بلخی]]، [[کسایی]]، [[نظامی عروضی]]، [[عنصری]]، [[فرخی]] و [[سوزنی]] به اشعارش نیز نشاندهنده جایگاه بلند او در شعر فارسی است. گفته شده است که رودکی بیش از صد هزار بیت شعر سروده بود، اما از آن مجموعه بزرگ تنها بخش اندکی باقی مانده است. مهمترین اثر او منظومه کلیله و دمنه است که به فرمان امیر نصر سامانی سروده شد و احتمالاً با تشویق [[ابوالفضل بلعمی]] انجام گرفت. این اثر مثنوی و در بحر رمل مسدس سروده شده بود و امروزه تنها ابیاتی پراکنده از آن باقی مانده است. از رودکی مثنویهای دیگری نیز یاد شده است، از جمله:<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
* مثنویای در بحر متقارب<br />
* مثنویای در بحر خفیف<br />
* مثنویای در بحر هزج مسدس<br />
* مثنویای در بحر سریع<br />
<br />
از این آثار نیز تنها ابیات پراکندهای برجای مانده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=رودکی}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۴|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=رودکی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div>Shahroudi