https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D9%88%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86روضالجنان و روحالجنان - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-01T06:15:26Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86&diff=99729&oldid=prevShahroudi: + رده:کتابهای فارسی سده ۶ (قمری) (هاتکت)، ابرابزار2025-01-06T03:20:02Z<p>+ <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B6_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:کتابهای فارسی سده ۶ (قمری)">رده:کتابهای فارسی سده ۶ (قمری)</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین [[تفسیر قرآن|تفسیر]] [[شیعی]] به [[زبان فارسی]] شهرت دارد؛ توسط [[ابوالفتوح رازی]] از [[متکلمان]] [[امامیه]] در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این تفسیر در متن کتاب ذکر نشده، اما بر اساس [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخه </del>خطی|نسخههای خطی]] و منابع همعصر مؤلف، از جمله فهرست منتجبالدین رازی، به نام ''روض الجنان و روح الجنان'' شناخته میشود. در برخی منابع دیگر، نام ''روح الجنان و روح الجنان'' برای این کتاب ثبت شده؛ ولی این تفسیر در [[ایران]] بیشتر با عنوان ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' مشهور است. براساس گزارش منابع، تألیف این کتاب بین سالهای ۵۱۰ تا ۵۳۳ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</del>.ق و با توجه به سال درگذشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولف </del>(۵۵۴ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</del>.ق) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میانسالی </del>او بوده است. روش رازی در تفسیرش عمدتاً [[کلامی]] و [[روایی]] است، اما به جنبههای ادبی واژههای [[قرآنی]] نیز توجه دارد. او پس از ذکر مقدمهای کوتاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </del>معانی و اقسام قرآن، [[آیه|آیات]] را به ترتیب از [[سوره]] [[سوره فاتحه|فاتحه]] تا [[سوره ناس|ناس]] آورده و به فارسی ترجمه کرده است. سپس به تفسیر و شرح لغوی، [[صرف|صرفی]]، [[نحو|نحوی]]، [[فقهی]] و کلامی آیات پرداخته و از منابع پیشین استفاده کرده است. این تفسیر نزدیک به دویست سال تفسیرنویسی فارسی و پانصد سال تفسیرنویسی [[زبان عربی|عربی]] را پشت سر دارد و طبیعی است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>نویسنده از منابع تفسیری پیش از خود در نگارش آن بهره برده باشد. با این حال، نشانهای از استفاده او از تفاسیر فارسی پیش از خود وجود ندارد. او از تفاسیر عربی و فارسی زمان خود نامی نبرده، اما از [[جارالله زمخشری|زمخشری]] و اشعار او یاد کرده است. ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' بر تفاسیر بعد از خود تأثیر گذاشته و از زمان حیات مؤلف مورد توجه بوده است. [[قاضی نورالله شوشتری]] معتقد است که [[فخر رازی]] اساس کتابش ([[تفسیر کبیر<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسیر کبیر'']]</del>) را از این تفسیر برگرفته؛ اما تشکیکات خویش را به آن افزوده است. تاکنون ۵۳ نسخه ناقص و کامل از این تفسیر شناسایی شده است. این تفسیر در بیست جلد نوشته شده و چندین بار به چاپ رسیده است. آخرین چاپ آن در بیست جلد با تصحیح و مقابله با ۳۸ نسخه کهن و ذکر نسخه بدلها منتشر گردیده است.<ref>{{پک|یاحقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=تفسیر ابوالفتوح رازی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین [[تفسیر قرآن|تفسیر]] [[شیعی]] به [[زبان فارسی]] شهرت دارد؛ توسط [[ابوالفتوح رازی]] از [[متکلمان]] [[امامیه]] در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این تفسیر در متن کتاب ذکر نشده، اما بر اساس [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخه </ins>خطی|نسخههای خطی]] و منابع همعصر مؤلف، از جمله فهرست منتجبالدین رازی، به نام ''روض الجنان و روح الجنان'' شناخته میشود. در برخی منابع دیگر، نام ''روح الجنان و روح الجنان'' برای این کتاب ثبت شده؛ ولی این تفسیر در [[ایران]] بیشتر با عنوان ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' مشهور است. براساس گزارش منابع، تألیف این کتاب بین سالهای ۵۱۰ تا ۵۳۳ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</ins>.ق و با توجه به سال درگذشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلف </ins>(۵۵۴ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</ins>.ق) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میانسالی </ins>او بوده است. روش رازی در تفسیرش عمدتاً [[کلامی]] و [[روایی]] است، اما به جنبههای ادبی واژههای [[قرآنی]] نیز توجه دارد. او پس از ذکر مقدمهای کوتاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارهٔ </ins>معانی و اقسام قرآن، [[آیه|آیات]] را به ترتیب از [[سوره]] [[سوره فاتحه|فاتحه]] تا [[سوره ناس|ناس]] آورده و به فارسی ترجمه کرده است. سپس به تفسیر و شرح لغوی، [[صرف|صرفی]]، [[نحو|نحوی]]، [[فقهی]] و کلامی آیات پرداخته و از منابع پیشین استفاده کرده است. این تفسیر نزدیک به دویست سال تفسیرنویسی فارسی و پانصد سال تفسیرنویسی [[زبان عربی|عربی]] را پشت سر دارد و طبیعی است که نویسنده از منابع تفسیری پیش از خود در نگارش آن بهره برده باشد. با این حال، نشانهای از استفاده او از تفاسیر فارسی پیش از خود وجود ندارد. او از تفاسیر عربی و فارسی زمان خود نامی نبرده، اما از [[جارالله زمخشری|زمخشری]] و اشعار او یاد کرده است. ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' بر تفاسیر بعد از خود تأثیر گذاشته و از زمان حیات مؤلف مورد توجه بوده است. [[قاضی نورالله شوشتری]] معتقد است که [[فخر رازی]] اساس کتابش (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>[[تفسیر کبیر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'') را از این تفسیر برگرفته؛ اما تشکیکات خویش را به آن افزوده است. تاکنون ۵۳ نسخه ناقص و کامل از این تفسیر شناسایی شده است. این تفسیر در بیست جلد نوشته شده و چندین بار به چاپ رسیده است. آخرین چاپ آن در بیست جلد با تصحیح و مقابله با ۳۸ نسخه کهن و ذکر نسخه بدلها منتشر گردیده است.<ref>{{پک|یاحقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=تفسیر ابوالفتوح رازی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=یاحقی|نام=محمدجعفر|پیوند نویسنده=محمدجعفر یاحقی|ویراستار=|مقاله=تفسیر ابوالفتوح رازی|دانشنامه=دانشنامه جهان اسلام|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام|سال=۱۳۹۶|ناشر=بنیاد دایرة المعارف اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23019/1/3701}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=یاحقی|نام=محمدجعفر|پیوند نویسنده=محمدجعفر یاحقی|ویراستار=|مقاله=تفسیر ابوالفتوح رازی|دانشنامه=دانشنامه جهان اسلام|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام|سال=۱۳۹۶|ناشر=بنیاد دایرة المعارف اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23019/1/3701}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{تفسیر قرآن}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{تفسیر قرآن}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{قرآن}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{قرآن}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تفسیرهای شیعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تفسیرهای شیعه]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتابهای فارسی سده ۶ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86&diff=99671&oldid=prevRoshana در ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۵2025-01-03T17:25:04Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین [[تفسیر قرآن|تفسیر]] [[شیعی]] به [[زبان فارسی]] شهرت دارد؛ توسط [[ابوالفتوح رازی]] از [[متکلمان]] [[امامیه]] در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این تفسیر در متن کتاب ذکر نشده، اما بر اساس [[نسخه خطی|نسخههای خطی]] و منابع همعصر مؤلف، از جمله فهرست منتجبالدین رازی، به نام ''روض الجنان و روح الجنان'' شناخته میشود. در برخی منابع دیگر، نام ''روح الجنان و روح الجنان'' برای این کتاب ثبت شده؛ ولی این تفسیر در [[ایران]] بیشتر با عنوان ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' مشهور است. براساس گزارش منابع، تألیف این کتاب بین سالهای ۵۱۰ تا ۵۳۳ ه.ق و با توجه به سال درگذشت مولف (۵۵۴ ه.ق) در میانسالی او بوده است. روش رازی در تفسیرش عمدتاً [[کلامی]] و [[روایی]] است، اما به جنبههای ادبی واژههای [[قرآنی]] نیز توجه دارد. او پس از ذکر مقدمهای کوتاه درباره معانی و اقسام قرآن، [[آیه|آیات]] را به ترتیب از [[سوره]] [[سوره فاتحه|فاتحه]] تا [[سوره ناس|ناس]] آورده و به فارسی ترجمه کرده است. سپس به تفسیر و شرح لغوی، [[صرف|صرفی]]، [[نحو|نحوی]]، [[فقهی]] و کلامی آیات پرداخته و از منابع پیشین استفاده کرده است. این تفسیر نزدیک به دویست سال تفسیرنویسی فارسی و پانصد سال تفسیرنویسی [[زبان عربی|عربی]] را پشت سر دارد و طبیعی است که نویسنده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید </del>از منابع تفسیری پیش از خود در نگارش آن بهره برده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</del>. با این حال، نشانهای از استفاده او از تفاسیر فارسی پیش از خود وجود ندارد. او از تفاسیر عربی و فارسی زمان خود نامی نبرده، اما از [[جارالله زمخشری|زمخشری]] و اشعار او یاد کرده است. ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' بر تفاسیر بعد از خود تأثیر گذاشته و از زمان حیات مؤلف مورد توجه بوده است. [[قاضی نورالله شوشتری]] معتقد است که [[فخر رازی]] اساس کتابش ([[تفسیر کبیر|''تفسیر کبیر'']]) را از این تفسیر برگرفته؛ اما تشکیکات خویش را به آن افزوده است. تاکنون ۵۳ نسخه ناقص و کامل از این تفسیر شناسایی شده است. این تفسیر در بیست جلد نوشته شده و چندین بار به چاپ رسیده است. آخرین چاپ آن در بیست جلد با تصحیح و مقابله با ۳۸ نسخه کهن و ذکر نسخه بدلها منتشر گردیده است.<ref>{{پک|یاحقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=تفسیر ابوالفتوح رازی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین [[تفسیر قرآن|تفسیر]] [[شیعی]] به [[زبان فارسی]] شهرت دارد؛ توسط [[ابوالفتوح رازی]] از [[متکلمان]] [[امامیه]] در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این تفسیر در متن کتاب ذکر نشده، اما بر اساس [[نسخه خطی|نسخههای خطی]] و منابع همعصر مؤلف، از جمله فهرست منتجبالدین رازی، به نام ''روض الجنان و روح الجنان'' شناخته میشود. در برخی منابع دیگر، نام ''روح الجنان و روح الجنان'' برای این کتاب ثبت شده؛ ولی این تفسیر در [[ایران]] بیشتر با عنوان ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' مشهور است. براساس گزارش منابع، تألیف این کتاب بین سالهای ۵۱۰ تا ۵۳۳ ه.ق و با توجه به سال درگذشت مولف (۵۵۴ ه.ق) در میانسالی او بوده است. روش رازی در تفسیرش عمدتاً [[کلامی]] و [[روایی]] است، اما به جنبههای ادبی واژههای [[قرآنی]] نیز توجه دارد. او پس از ذکر مقدمهای کوتاه درباره معانی و اقسام قرآن، [[آیه|آیات]] را به ترتیب از [[سوره]] [[سوره فاتحه|فاتحه]] تا [[سوره ناس|ناس]] آورده و به فارسی ترجمه کرده است. سپس به تفسیر و شرح لغوی، [[صرف|صرفی]]، [[نحو|نحوی]]، [[فقهی]] و کلامی آیات پرداخته و از منابع پیشین استفاده کرده است. این تفسیر نزدیک به دویست سال تفسیرنویسی فارسی و پانصد سال تفسیرنویسی [[زبان عربی|عربی]] را پشت سر دارد و طبیعی است که نویسنده از منابع تفسیری پیش از خود در نگارش آن بهره برده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باشد</ins>. با این حال، نشانهای از استفاده او از تفاسیر فارسی پیش از خود وجود ندارد. او از تفاسیر عربی و فارسی زمان خود نامی نبرده، اما از [[جارالله زمخشری|زمخشری]] و اشعار او یاد کرده است. ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' بر تفاسیر بعد از خود تأثیر گذاشته و از زمان حیات مؤلف مورد توجه بوده است. [[قاضی نورالله شوشتری]] معتقد است که [[فخر رازی]] اساس کتابش ([[تفسیر کبیر|''تفسیر کبیر'']]) را از این تفسیر برگرفته؛ اما تشکیکات خویش را به آن افزوده است. تاکنون ۵۳ نسخه ناقص و کامل از این تفسیر شناسایی شده است. این تفسیر در بیست جلد نوشته شده و چندین بار به چاپ رسیده است. آخرین چاپ آن در بیست جلد با تصحیح و مقابله با ۳۸ نسخه کهن و ذکر نسخه بدلها منتشر گردیده است.<ref>{{پک|یاحقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=تفسیر ابوالفتوح رازی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td></tr>
</table>Roshanahttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86&diff=99670&oldid=prevRoshana: صفحهای تازه حاوی «'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین تفسیر شیعی به زبان فارسی شهرت دارد؛ توسط ابوالفتوح رازی از متکلمان امامیه در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این ت...» ایجاد کرد2025-01-03T17:22:22Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین <a href="/fa/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="تفسیر قرآن">تفسیر</a> <a href="/fa/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C" class="mw-redirect" title="شیعی">شیعی</a> به <a href="/w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="زبان فارسی (صفحه وجود ندارد)">زبان فارسی</a> شهرت دارد؛ توسط <a href="/fa/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%AD_%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C" title="ابوالفتوح رازی">ابوالفتوح رازی</a> از <a href="/fa/%D9%85%D8%AA%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" class="mw-redirect" title="متکلمان">متکلمان</a> <a href="/fa/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87" class="mw-redirect" title="امامیه">امامیه</a> در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این ت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''''تفسیر ابوالفتوح رازی''''' با نام معروف '''''روض الجنان و روح الجنان''''' که به عنوان کهنترین و مشروحترین [[تفسیر قرآن|تفسیر]] [[شیعی]] به [[زبان فارسی]] شهرت دارد؛ توسط [[ابوالفتوح رازی]] از [[متکلمان]] [[امامیه]] در قرن ششم هجری نوشته شده است. نام این تفسیر در متن کتاب ذکر نشده، اما بر اساس [[نسخه خطی|نسخههای خطی]] و منابع همعصر مؤلف، از جمله فهرست منتجبالدین رازی، به نام ''روض الجنان و روح الجنان'' شناخته میشود. در برخی منابع دیگر، نام ''روح الجنان و روح الجنان'' برای این کتاب ثبت شده؛ ولی این تفسیر در [[ایران]] بیشتر با عنوان ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' مشهور است. براساس گزارش منابع، تألیف این کتاب بین سالهای ۵۱۰ تا ۵۳۳ ه.ق و با توجه به سال درگذشت مولف (۵۵۴ ه.ق) در میانسالی او بوده است. روش رازی در تفسیرش عمدتاً [[کلامی]] و [[روایی]] است، اما به جنبههای ادبی واژههای [[قرآنی]] نیز توجه دارد. او پس از ذکر مقدمهای کوتاه درباره معانی و اقسام قرآن، [[آیه|آیات]] را به ترتیب از [[سوره]] [[سوره فاتحه|فاتحه]] تا [[سوره ناس|ناس]] آورده و به فارسی ترجمه کرده است. سپس به تفسیر و شرح لغوی، [[صرف|صرفی]]، [[نحو|نحوی]]، [[فقهی]] و کلامی آیات پرداخته و از منابع پیشین استفاده کرده است. این تفسیر نزدیک به دویست سال تفسیرنویسی فارسی و پانصد سال تفسیرنویسی [[زبان عربی|عربی]] را پشت سر دارد و طبیعی است که نویسنده باید از منابع تفسیری پیش از خود در نگارش آن بهره برده است. با این حال، نشانهای از استفاده او از تفاسیر فارسی پیش از خود وجود ندارد. او از تفاسیر عربی و فارسی زمان خود نامی نبرده، اما از [[جارالله زمخشری|زمخشری]] و اشعار او یاد کرده است. ''تفسیر ابوالفتوح رازی'' بر تفاسیر بعد از خود تأثیر گذاشته و از زمان حیات مؤلف مورد توجه بوده است. [[قاضی نورالله شوشتری]] معتقد است که [[فخر رازی]] اساس کتابش ([[تفسیر کبیر|''تفسیر کبیر'']]) را از این تفسیر برگرفته؛ اما تشکیکات خویش را به آن افزوده است. تاکنون ۵۳ نسخه ناقص و کامل از این تفسیر شناسایی شده است. این تفسیر در بیست جلد نوشته شده و چندین بار به چاپ رسیده است. آخرین چاپ آن در بیست جلد با تصحیح و مقابله با ۳۸ نسخه کهن و ذکر نسخه بدلها منتشر گردیده است.<ref>{{پک|یاحقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=تفسیر ابوالفتوح رازی}}</ref><br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=یاحقی|نام=محمدجعفر|پیوند نویسنده=محمدجعفر یاحقی|ویراستار=|مقاله=تفسیر ابوالفتوح رازی|دانشنامه=دانشنامه جهان اسلام|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام|سال=۱۳۹۶|ناشر=بنیاد دایرة المعارف اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23019/1/3701}}<br />
{{تفسیر قرآن}}<br />
{{قرآن}}<br />
[[رده:تفسیرهای شیعه]]</div>Roshana