https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8Cزکریا بن محمود قزوینی - تاریخچهٔ نسخه‌ها2026-10-02T02:44:44Zتاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.46.0https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=303686&oldid=prevIslambot: صفحه‌ای تازه حاوی «'''زکریا بن محمود قزوینی'''، زکریا بن محمود یا زکریا بن محمد بن محمود انصاری، مکنی به ابویحیی یا ابوعبدالله و ملقب به جمال‌الدین و گاهی عمادالدین، از عالمان و محدثان و مورخان و جغرافی‌دانان بود. وی در دوره معتصم عباسی متولی قضاوت واسط و حله بود...» ایجاد کرد2026-10-01T18:25:52Z<p>صفحه‌ای تازه حاوی «'''زکریا بن محمود قزوینی'''، زکریا بن محمود یا زکریا بن محمد بن محمود انصاری، مکنی به ابویحیی یا ابوعبدالله و ملقب به جمال‌الدین و گاهی عمادالدین، از عالمان و محدثان و مورخان و جغرافی‌دانان بود. وی در دوره معتصم عباسی متولی قضاوت واسط و حله بود...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''زکریا بن محمود قزوینی'''، زکریا بن محمود یا زکریا بن محمد بن محمود انصاری، مکنی به ابویحیی یا ابوعبدالله و ملقب به جمال‌الدین و گاهی عمادالدین، از عالمان و محدثان و مورخان و جغرافی‌دانان بود. وی در دوره معتصم عباسی متولی قضاوت واسط و حله بود و آثاری چون «آثار البلاد و اخبار العباد» و «عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات» تألیف کرد. در منابع درباره سال و محل تولد و درگذشت او گزارش‌های متفاوتی آمده است.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
زکریا بن محمود یا زکریا بن محمد بن محمود انصاری، مکنی به ابویحیی یا ابوعبدالله و ملقب به جمال‌الدین و گاهی عمادالدین، از عالمان، محدثان، مورخان و جغرافی‌دانان بود. نسب او به [[مالک بن انس]] می‌رسید. وی در دوره [[معتصم عباسی]] متولی قضاوت [[واسط]] و [[حله]] شد و در دوران قضاوت او خلافت عباسی منقرض شد. زکریا از شاگردان اثیرالدین ابهری بود. در گزارشی آمده است که در جوانی به [[دمشق]] سفر کرد و با [[ابن عربی]] آشنا شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=زکریا بن محمود قزوینی}}</ref><br />
<br />
در گزارشی دیگر آمده است که علامه [[دِ ساسی]] نسخه‌ای خطی از کتاب «عجایب البلدان» یافته بود که در حاشیه آن نوشته شده بود زکریا بن محمد قزوینی شاگرد اثیرالدین ابهری بوده است. بر اساس همین گزارش، وی در واسط درگذشت و پیکرش به [[بغداد]] منتقل شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=زکریا بن محمود قزوینی}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
# '''آثار البلاد و اخبار العباد''': زکریا بن محمود قزوینی در این کتاب آنچه را درباره ویژگی‌های شهرها و مردم آنها دیده، شنیده و شناخته، گرد آورده است. این کتاب در شهر غوطه با مقدمه‌ای به زبان آلمانی چاپ شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=زکریا بن محمود قزوینی}}</ref><br />
# '''عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات''': این کتاب را قزوینی در هنگام دوری از وطن تألیف کرده است. کتاب در لایپزیگ در سال ۱۸۴۸ و در مصر نیز چاپ شده و در ۴۱۶ صفحه به طبع رسیده است. همچنین در حاشیه کتاب «حیاة الحیوان» دمیری در سال ۱۳۰۵ و به زبان فارسی ترجمه شده و در تهران در سال ۱۲۶۴ به چاپ رسیده است. «عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات» مجموعه‌ای از بخش‌های گوناگون در علم طبیعت، سیاست، تاریخ و ادب است. در منبع، به سبب تألیف این کتاب، قزوینی با [[هرودوت]] قرون وسطی و [[بلینوس]] عرب مقایسه شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=زکریا بن محمود قزوینی}}</ref><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
درباره درگذشت زکریا بن محمود قزوینی گزارش‌های متفاوتی در منبع آمده است. در یک گزارش، سال درگذشت او ۶۸۲ قمری در واسط ذکر شده و آمده است که در مقبره شونیزیه بغداد دفن شد. در گزارشی دیگر، سال درگذشت او ۱۲۸۳ میلادی ذکر شده است. همچنین درباره تولد او نیز گزارشی سال ۱۲۰۸ میلادی در شهر قزوین را ذکر می‌کند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=زکریا بن محمود قزوینی}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=زکریا بن محمود قزوینی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Islambot