https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85زیباییشناسی در اسلام - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T14:51:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=153613&oldid=prevShahroudi: +رده:زیباییشناسی، +رده:نظریههای زیباییشناسی، +رده:فلسفه اسلامی (هاتکت)2025-10-04T07:42:12Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C" title="رده:زیباییشناسی">رده:زیباییشناسی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C" title="رده:نظریههای زیباییشناسی">رده:نظریههای زیباییشناسی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="رده:فلسفه اسلامی">رده:فلسفه اسلامی</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زیباییشناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نظریههای زیباییشناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فلسفه اسلامی]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=153601&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2025-10-04T07:36:41Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''نظریه زیباییشناسی در اسلام''' شامل بحثهای گستردهای دربارهٔ نقش هنر، زیبایی و فصاحت در زندگی دینی و فرهنگی [[مسلمان|مسلمانان]] است. این نظریه از [[قرآن]] و متون [[تصوف|صوفیانه]] الهام گرفته و بر اهمیت زیبایی در تعالی [[روح]]، هنر ادبی و [[معماری اسلامی]] تأکید دارد. تأثیر تماس با غرب، ظهور موزهها و آموزش هنری، جنبشهای تجدید [[هنر اسلامی]] و واکنشهای معاصر به هنر اسلامی، همه بخشی از تحولات این نظریه هستند.<ref>{{پک|Denny|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Aesthetic Theory|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== معنای اصطلاحی ==<br />
در [[اسلام کلاسیک]]، بحث مفصلی دربارهٔ زیباییشناسی به ویژه در زمینه ادبیات شکل گرفته بود. زیبایی قرآن از جمله دلایل مهم معجزهآمیز بودن آن محسوب میشد و به بررسی ویژگیهای هنری و زیباشناختی متون اسلامی کمک میکرد. نظریههای زیباییشناسی اسلامی شامل تحلیل شعر و نثر، بررسی نقش زیبایی در تعالی روح انسانی و توجه به هنر به عنوان وسیلهای برای دستیابی به حق بود.<ref>{{پک|Denny|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Aesthetic Theory|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== زیباییشناسی در سنت صوفیانه ==<br />
سنت صوفیانه آثار ادبی متعددی دربارهٔ هنر، زیبایی و زیباییشناسی ارائه داده است. آثار [[مولوی]]، [[ابنعربی]] و [[عطار نیشابوری|فریدالدین عطار]] شامل بحثهایی دربارهٔ نقش زیبایی در نزدیکی به حق و پالایش روح انسانی است. در نظریه سنتی اسلامی دربارهٔ نامهای الهی، نامهای جلال و نامهای جمال وجود دارند که نامهای دوم، مانند «زیبا» و «رحیم»، جنبه زیباییشناختی جهان را بازتاب میدهند. بسیاری از صوفیان به حدیث «خداوند زیباست و زیبایی را دوست دارد» توجه کردهاند و زیبایی به عنوان بخشی از زندگی مسلمانان و وسیلهای برای تزکیه روح و محیط اطراف در نظر گرفته میشود.<ref>{{پک|Denny|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Aesthetic Theory|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== تأثیر تماس با غرب ==<br />
در قرن نوزدهم، تعامل با غرب تغییراتی در زیباییشناسی اسلامی ایجاد کرد، هرچند تأثیر آن در سراسر [[جهان اسلام]] یکسان نبود. در آغاز، نمایندگان هنر اسلامی اغلب خود استعمارگران یا کارشناسان غربی مانند پاروییه یا مونتانی بودند که برای حاکمان عثمانی کار میکردند. آثار چاپشده اولیه اروپاییها عمدتاً توصیفی و گاه پرجزئیات بود و برخی به جنبههای عجیب و غریب هنر اسلامی میپرداختند. در عین حال، اروپا به هنرهای تزئینی اسلامی توجه ویژهای داشت و تقدیر واقعی و گستردهای از دستاوردهای اسلامی در این حوزه داشت.<ref>{{پک|Denny|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Aesthetic Theory|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== تجدید و تحول در هنر اسلامی ==<br />
نظریههای هنری اروپایی، به ویژه آموزش هنرمندان عثمانی در اروپا و ایجاد موزههای هنرهای تزئینی، باعث شد هنرمندان و نویسندگان اسلامی با احترام بیشتری به سنتهای خود نگاه کنند. در آستانه قرن بیستم، جنبشهایی برای تجدید یا تصفیه هنر اسلامی در بخشهای مختلف جهان اسلام شکل گرفت. در [[امپراتوری عثمانی]]، این جنبش با ایدئولوژی ملیگرایانه به ویژه در معماری همراه بود و به بازگشت به سبک کلاسیک عثمانی قرون پانزدهم و شانزدهم منجر شد. در [[ایران]] نیز جنبشی مشابه در دوران [[قاجار]] شکل گرفت که با بازگشت به شکوه گذشته و حفظ تاریخگرایی در هنر همراه بود. نویسندگان ملیگرای [[عرب]] و [[هند]]، تأثیر آموزش و حامیان خارجی را محدود میکردند و فرصت کمی برای ابراز نظریههای جدید هنری داشتند.<ref>{{پک|Denny|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Aesthetic Theory|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== هنر اسلامی در قرن بیستم ==<br />
پس از [[جنگ جهانی دوم]] و استقلال [[کشورهای اسلامی]]، تحولی در نظریه زیباییشناسی در جهان اسلام رخ داد. برخی از هنرمندان و محققان اروپایی مسلمان و [[اسلامشناسان]] اسلامی به دنبال معنای مرکزی و جهانی هنر اسلامی تحت مفهوم [[توحید]] بودند و با محدودیتهای سنتی اسلامی دربارهٔ تصویرسازی انسانی مواجه شدند. ظهور چاپ، تلویزیون، سینما و دموکراسی سیاسی باعث تلاشهایی برای بررسی مسائل تئولوژیک دربارهٔ تصویرسازی شد. برخی معتقد بودند نمایش شکل انسان الزاماً مخالف اسلام نیست و بخشی مهم از سنت فرهنگی اسلامی محسوب میشود. پژوهشگران اروپایی و اسلامی، از جمله جیمز دیکی، مارتین لینگز، تیتوس بورکهاردت، [[سید حسین نصر]] و [[ثروت عکاشة]]، رویکردهای جدیدی به هنر اسلامی ارائه دادند و نگاه صوفیانه به هنر و اسلام نیز محبوب شد. در دوران معاصر، تلاشها برای بازسازی و تعریف هنر اسلامی متنوع و گاه متناقض است و نمونههایی از آن را میتوان در [[مراکش]]، [[ترکیه]] و [[عراق]] مشاهده کرد.<ref>{{پک|Denny|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Aesthetic Theory|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۵|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=Denny|نام=Walter B.|پیوند نویسنده=|ویراستار=Ibrahim Kalin|مقاله=Aesthetic Theory|دانشنامه=[[دایرةالمعارف آکسفورد فلسفه، علم و فناوری در اسلام|The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam]]|سال=۲۰۱۴|ناشر=Oxford University Press|مکان=New York, USA|ISBN=978-0-19-935843-4|زبان=en}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Shahroudi