https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 2026-06-07T06:36:58Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=176672&oldid=prev 2026-05-25T16:40:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ ایران اسلامی}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ ایران بزرگ}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ افغانستان}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;سامانیان&#039;&#039;&#039; سلسله‌ای از سلاطین ایرانی‌تبار بودند که از اواخر سده دوم تا اواخر سده چهارم هجری بر بخش‌های وسیعی از [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان]] فرمانروایی کردند. نسب این خاندان به [[بهرام چوبین]] می‌رسید و نام سلسله از جد بزرگ آنان، «سامان»، گرفته شده بود که با پذیرش [[اسلام]] به خدمت [[بنی‌عباس|عباسیان]] درآمد. این حکومت با فرمانروایی [[اسماعیل سامانی]] و برانداختن [[صفاریان]] به اوج قدرت خود رسید و سرانجام در سال ۳۸۹ هجری به دست [[ایلک‌خانیان]] و [[سلطان محمود غزنوی]] منقرض شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;سامانیان&#039;&#039;&#039; سلسله‌ای از سلاطین ایرانی‌تبار بودند که از اواخر سده دوم تا اواخر سده چهارم هجری بر بخش‌های وسیعی از [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان]] فرمانروایی کردند. نسب این خاندان به [[بهرام چوبین]] می‌رسید و نام سلسله از جد بزرگ آنان، «سامان»، گرفته شده بود که با پذیرش [[اسلام]] به خدمت [[بنی‌عباس|عباسیان]] درآمد. این حکومت با فرمانروایی [[اسماعیل سامانی]] و برانداختن [[صفاریان]] به اوج قدرت خود رسید و سرانجام در سال ۳۸۹ هجری به دست [[ایلک‌خانیان]] و [[سلطان محمود غزنوی]] منقرض شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=176671&oldid=prev 2026-05-25T16:40:43Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">پانویس</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شاهان سامانی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شاهان سامانی}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ ایران اسلامی}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ ایران بزرگ}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ افغانستان}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سامانیان| ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سامانیان| ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دودمان سامانیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دودمان سامانیان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=176670&oldid=prev 2026-05-25T16:40:28Z

<p>ابرابزار</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{شاهان سامانی}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ ایران اسلامی}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ ایران بزرگ}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ افغانستان}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سامانیان| ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سامانیان| ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دودمان سامانیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دودمان سامانیان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=176663&oldid=prev 2026-05-25T16:37:46Z

<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86" title="رده:سامانیان">رده:سامانیان</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران">رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86" title="رده:دودمان سامانیان">رده:دودمان سامانیان</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هات‌کت">هات‌کت</a>)، ابرابزار</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:سامانیان| ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دودمان سامانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاهنشاهی‌ها و پادشاهی‌های ایران]]</ins></div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=176662&oldid=prev 2026-05-25T16:36:00Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;سامانیان&#039;&#039;&#039; سلسله‌ای از سلاطین ایرانی‌تبار بودند که از اواخر سده دوم تا اواخر سده چهارم هجری بر بخش‌های وسیعی از [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان]] فرمانروایی کردند. نسب این خاندان به [[بهرام چوبین]] می‌رسید و نام سلسله از جد بزرگ آنان، «سامان»، گرفته شده بود که با پذیرش [[اسلام]] به خدمت [[بنی‌عباس|عباسیان]] درآمد. این حکومت با فرمانروایی [[اسماعیل سامانی]] و برانداختن [[صفاریان]] به اوج قدرت خود رسید و سرانجام در سال ۳۸۹ هجری به دست [[ایلک‌خانیان]] و [[سلطان محمود غزنوی]] منقرض شد.<br /> <br /> == تاریخچه ==<br /> نام این سلسله از جد بزرگ آنان، «سامان»، گرفته شده است که از بزرگان بلخ بود و نسب او به بهرام چوبین، سردار نامدار ساسانی، می‌رسید. سامان که پیرو آیین [[آیین زرتشتگان|زرتشتی]] (دین بهی) بود، در خدمت [[اسد بن عبدالله]] (حاکم خراسان) درآمد، آیین خود را ترک کرد و اسلام آورد. به پاس این خدمت، فرزند او «اسد» نام‌گذاری شد. اسد دارای چهار پسر به نام‌های الیاس، یحیی، احمد و نوح بود. مأمون عباسی، خلیفه وقت، در سال ۲۰۴ هجری به دلیل خدمات این برادران، الیاس را به حکومت [[هرات]]، یحیی را به امارت چاچ (تاشکند)، احمد را به فرمانروایی فرغانه و نوح را به ولایت [[سمرقند]] منصوب کرد.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سامانیان}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === فرمانروایی اسماعیل سامانی ===<br /> پس از درگذشت احمد، پسرش نصر از سوی [[مأمون عباسی]] به فرمانروایی سمرقند رسید. در سال ۲۷۵ هجری، اسماعیل سامانی (برادر کوچک‌تر نصر) او را از قدرت برکنار کرد و خود بر جایگاه وی نشست. اسماعیل به فرمان [[معتضد عباسی]]، خلیفه وقت، به جنگ با صفاریان رفت و با شکست دادن [[عمرو لیث صفاری]]، حکومت آنان را برانداخت. خلیفه عباسی به پاس این پیروزی، فرمانروایی سراسر ماوراءالنهر، خراسان و [[طبرستان]] را به اسماعیل واگذار کرد. او پس از تثبیت پایه‌های حکومت خود، فتوحاتش را گسترش داد و تمام ترکستان را تصرف کرد.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سامانیان}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> پس از اسماعیل سامانی، حکومت به پسرش احمد انتقال یافت که مدت امارت او پنج سال و چهار ماه به طول انجامید. پس از احمد، نصر ثانی به قدرت رسید و به مدت سی سال و سه ماه حکومت کرد. سپس پسرش نوح جانشین او شد و دوازده سال فرمان راند. پس از نوح، عبدالملک بن نوح به مدت هفت سال و شش ماه و پس از او، منصور اول فرزند نوح به مدت یازده سال بر تخت سلطنت نشستند. متعاقب او، نوح ثانی (فرزند منصور) به حکومت رسید که دوره فرمانروایی او یک سال و هفت ماه به طول انجامید. سپس منصور ثانی (فرزند نوح ثانی) نزدیک به دو سال سلطنت کرد و سرانجام برادرش عبدالملک ثانی به قدرت رسید که حکومت او تنها هشت ماه دوام داشت.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سامانیان}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == سقوط سامانیان ==<br /> ضعف داخلی و تزلزل ارکان حکومت در دوران پایانی سامانیان، بستر را برای سقوط این سلسله فراهم ساخت. در دوران فرمانروایی [[عبدالملک ثانی]]، فشارهای خارجی از سوی همسایگان قدرتمند افزایش یافت. سرانجام در سال ۳۸۹ هجری، قلمرو سامانیان از دو سو مورد تهاجم قرار گرفت؛ امرا و خوانین ایلک‌خانی (قراخانیان) از یک سو و [[سلطان محمود غزنوی]] از سوی دیگر، قلمرو آنان را تصرف کردند و به عمر این سلسله پایان دادند.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سامانیان}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۴|اندازه=ریز}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=سامانیان|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br /> <br /> {{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div>

Shahroudi