https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AD%D9%85%D8%B5%DB%8Cسدیدالدین حمصی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T01:10:14Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AD%D9%85%D8%B5%DB%8C&diff=92823&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-03T19:24:28Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''سدیدالدین محمود بن علی بن حسن رازی''' معروف به '''حِمِّصی''' روحانی برجستهٔ [[شیعه امامیه]] در اواخر [[سده ۶ (قمری)|سدهٔ ۶ هجری قمری]] بود که به [[علم کلام|کلام]] و [[اصول فقه|اصول]] میپرداخت. گرچه تنها یک کتاب به نام ''المنقذ'' از وی به جای مانده است، لیکن حمصی را از افراد تأثیرگذار بر [[فقه امامی]] میدانند.<ref>{{پک|پاکتچی}}</ref><br />
<br />
== نام و نسب ==<br />
دربارهٔ نسبت «حمصی» در نام وی، اختلاف نظر وجود دارد. ضبط قابل اعتمادی وجود ندارد؛ برخی آن را حِمصی دانستند و منسوب به شهر [[حمص|حِمص]] در [[سوریه]] کنونی میدانند. برخی دیگر به قریهای به همین نام نزدیک به [[شهر ری]]، که حالا ویرانه شده، نسبتش میدهند. [[فیروزآبادی]] در جایی نام او را به صورت «حمّضی» نیز ضبط کرده است. اما احتمال دیگری هم وجود دارد که این یک نسبت شغلی باشد و به معنای فروشندهٔ [[حبوبات]] ترجمه شود. تأیید این ضبط، عبارت [[ابن حجر عسقلانی]] است که در شرح حال حمصی، نام او را با تشدید میم ثبت کرده. [[منتجبالدین رازی]] در کتاب ''تاریخ ری'' نوشته که او پیشتر «[[حمص (خوراک)|حمص مصلوق]]» (نوعی فرآوردهٔ نخود) میفروخت، اما در ۵۰ سالگی حرفهٔ خود را ترک کرد و کتاب و آموزش را پیشروی گرفت. [[میرداماد]] میگوید مقصود از تعبیر «شامیون» در برخی موارد [[ابوالصلاح حلبی]]، [[ابن براج]]، [[ابن زهره]] و حمصی هستند.<ref>{{پک|پاکتچی}}</ref><br />
<br />
== دوران حرفهای ==<br />
حمصی بیشتر دوران کاری خود را در شهر [[ری]] گذراند و از این جهت پسوند «رازی» به او دادند. [[فخرالدین رازی]] وی را «آموزگار اثناعشریان در ری» معرفی میکند و [[ابن ابی طی|ابن ابی طی حلبی]] از مناظرهٔ او با متکلمی از [[اشاعره]] گزارش داده است. [[ابن ادریس حلی]] نیز او را «متکلم رازی» توصیف کرده. شاگردش [[منتجبالدین رازی]]، او را «علامهٔ عصر خود در اصولین» دانست.<ref>{{پک|پاکتچی}}</ref><br />
<br />
از استادان اصلی او [[حسین بن ابی الفتح بکرآبادی فقیهی گرگانی]] و [[ابوعلی طوسی]] بودهاند که یحتمل حمصی در [[بیهق]] نزد آنان علمآموزی میکرده است. همچنین [[رشیدالدین عبدالجلیل رازی]]، متکلم و اصولی نامدار ری، نیز از اساتید برجسته حمصی بود.<br />
از شاگردان او منتجبالدین رازی ابن ادریس حلی، [[محمد بن محمد حمدانی]]، [[ابوالفرج علی بن سعید راوندی]]، [[حسین بن ابی الفتح بکرآبادی]]، [[امیر ورام بن ابیفراس حلی]] و [[علاءالدین ابوالمظفر خجندی]] را نام بردهاند.<ref>{{پک|پاکتچی}}</ref><br />
<br />
از حمصی تنها یک کتاب به نام ''[[المنقذ]] من التقلید'' باقی مانده است که در جمادی الاول ۵۸۱ (برابر اوت ۱۱۸۵ میلادی) در [[عراق عرب|عراق]] نگارش آن به پایان رسید. بنا بر مقدمهٔ کتاب، حمصی در ۵۸۰ ق و در بازگشت از سفر حج، مدتی در [[حله]] اقامت گزیده و به تدریس و تألیف پرداخت. بنا بر گفتههای منتجبالدین رازی، حمصی جلسات منظمی را در ری برگزار میکرد اما به گزارش [[سید بن طاووس]] در کتاب ''البهجة''، در ۶۰۰ ق به [[همدان]] کوچید و مدرسهٔ جدیدی در این شهر گشود ولی مدتی کوتاهی پس از آن، در همدان درگذشت. گویا هنگام مرگ، حدود صد سال عمر داشته.<ref>{{پک|پاکتچی}}</ref><br />
<br />
== همچنین ببینید ==<br />
* [[رستم شاه غازی]]<br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۴}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد وب |نام خانوادگی۱=پاکتچی |نام۱=احمد |عنوان=حمصی |نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/article/236662/حمصی |وبگاه=دائره المعارف بزرگ اسلامی |ناشر=دبا |تاریخ بازبینی=24 ژوئن 2024}}<br />
<br />
[[رده:اهالی ری]]<br />
[[رده:روحانیان شیعه اهل ایران]]<br />
[[رده:روحانیان شیعه دوازدهامامی]]</div>Shahroudi