سعد السعود - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Roshana در ‏۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۷

2026-08-10T18:27:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''''سعد السعود''''' کتابی درباره [[علوم قرآنی]] نوشته [[سید ابن طاووس]] از دانشمندان [[شیعی]] قرن هفتم [[هجری]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. موضوع این کتاب چگونگی [[جمع‌آوری قرآن]]، [[تفسیر قرآن\|تفسیر]] برخی از [[آیات]] و مشکلات [[قرآن]] به نقل از تفاسیر مختلف می‌باشد. این اثر در اصل، فهرست کتاب‌های کتاب‌خانه سید بن طاووس است که تنها بخش قرآن و تفاسیر آن در دست بوده و باقی آن از بین رفته است.<ref>{{پک\|مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی\|۱۳۷۶\|ف=سعد السعود للنفوس المنضود\|ک=بینات\|ص=۱۶۶-۱۶۷}}</ref> عناوین دیگری نیز برای کتاب ذکر شده است: ''سعد السعود للنفوس منضود''، ''کتاب علمی دینی فنی یتناول آیات الذکر الحکیم بتفسیر الدقیق''.<ref>{{پک\|ابن طاووس\|۱۳۶۹\|ک=سعد السعود\|ص=۱-۳\|ج=}}</ref>		'''''سعد السعود''''' کتابی درباره [[علوم قرآنی]] نوشته [[سید ابن طاووس]] از دانشمندان [[شیعی]] قرن هفتم [[هجری]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. موضوع این کتاب چگونگی [[جمع‌آوری قرآن]]، [[تفسیر قرآن\|تفسیر]] برخی از [[آیات]] و مشکلات [[قرآن]] به نقل از تفاسیر مختلف می‌باشد. این اثر در اصل، فهرست کتاب‌های کتاب‌خانه سید بن طاووس است که تنها بخش قرآن و تفاسیر آن در دست بوده و باقی آن از بین رفته است.<ref name=":0">{{پک\|مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی\|۱۳۷۶\|ف=سعد السعود للنفوس المنضود\|ک=بینات\|ص=۱۶۶-۱۶۷}}</ref> عناوین دیگری نیز برای کتاب ذکر شده است: ''سعد السعود للنفوس منضود''، ''کتاب علمی دینی فنی یتناول آیات الذکر الحکیم بتفسیر الدقیق''.<ref>{{پک\|ابن طاووس\|۱۳۶۹\|ک=سعد السعود\|ص=۱-۳\|ج=}}</ref>

	== مؤلف ==		== مؤلف ==
خط ۵:		خط ۵:

	== شیوه تألیف ==		== شیوه تألیف ==
	ابن طاووس از عالمان، [[محدثان]] و [[مورخان]] برجسته شیعی است که دارای کتاب‌خانه بزرگی بوده و در طول دوران حیاتش به ارائه آگاهی‌های کتاب‌شناسانه مفیدی پرداخته که اکثرا درباره کتاب‌هایی است که خود از آنها بهره برده است. وی بر کتاب‌خانه خویش دو فهرست نوشته است. نخست کتاب «الابانة فی معرفة اسماء کتب الخزانة» که فهرستی اجمالی بر کتاب‌خانه‌اش بوده و اکنون به دست ما نرسیده است. دیگری کتاب «سعد السعود» که در اصل به صورت یک طرح چند جلدی برای شناساندن محتوای کتاب‌ها برنامه‌ریزی شده بوده، اما هیچگاه کامل نشده است. از محتوای این کتاب چنین به‌دست می‌آید که مؤلف قصد داشته بر اساس فصول کتاب، فهرستی توصیفی بر کتاب‌های کتاب‌خانه خود بنویسد که علاوه بر نام کتاب و نویسنده و نسخه‌شناسی، اطلاعات جامع کتاب‌شناسی و اهمیت کتاب‌ها را آشکار و روشن نماید. موضوع اصلی این کتاب چگونگی [[جمع‌آوری قرآن]]،[[تفسیر قرآن\|تفسیر]] برخی از [[آیات]] و مشکلات [[قرآن]] به نقل از تفاسیر مختلف است که سید بن طاووس در آن به جرح و تعدیل سخنان بزرگان در مورد آیات قرآن نیز پرداخته است. بنابه گفته علی یزدی نویسنده شیعی، کتاب «''سعد السعود''» به خاطر پراکندگی مباحث و موضوعات و تخصصی بودن کتاب، تنها برای مراجعه محققان و دانش‌پژوهان مفید و قابل استفاده است.<ref>{{پک\|یزدی\|۱۳۸۲\|ف=رضی الدین بن طاووس و کتاب سعد السعود\|ک=ماه دین\|ص=۴۰-۴۱}}</ref>		ابن طاووس از عالمان، [[محدثان]] و [[مورخان]] برجسته شیعی است که دارای کتاب‌خانه بزرگی بوده و در طول دوران حیاتش به ارائه آگاهی‌های کتاب‌شناسانه مفیدی پرداخته که اکثرا درباره کتاب‌هایی است که خود از آنها بهره برده است. وی بر کتاب‌خانه خویش دو فهرست نوشته است. نخست کتاب «الابانة فی معرفة اسماء کتب الخزانة» که فهرستی اجمالی بر کتاب‌خانه‌اش بوده و اکنون به دست ما نرسیده است. دیگری کتاب «سعد السعود» که در اصل به صورت یک طرح چند جلدی برای شناساندن محتوای کتاب‌ها برنامه‌ریزی شده بوده، اما هیچگاه کامل نشده است. از محتوای این کتاب چنین به‌دست می‌آید که مؤلف قصد داشته بر اساس فصول کتاب، فهرستی توصیفی بر کتاب‌های کتاب‌خانه خود بنویسد که علاوه بر نام کتاب و نویسنده و نسخه‌شناسی، اطلاعات جامع کتاب‌شناسی و اهمیت کتاب‌ها را آشکار و روشن نماید. موضوع اصلی این کتاب چگونگی [[جمع‌آوری قرآن]]، [[تفسیر قرآن\|تفسیر]] برخی از [[آیات]] و مشکلات [[قرآن]] به نقل از تفاسیر مختلف است که سید بن طاووس در آن به مناقشه و جرح و تعدیل سخنان بزرگان در مورد آیات قرآن نیز پرداخته است. بنابه گفته علی یزدی نویسنده شیعی، کتاب «''سعد السعود''» به خاطر پراکندگی مباحث و موضوعات و تخصصی بودن کتاب، تنها برای مراجعه محققان و دانش‌پژوهان مفید و قابل استفاده است.<ref name=":1">{{پک\|یزدی\|۱۳۸۲\|ف=رضی الدین بن طاووس و کتاب سعد السعود\|ک=کتاب ماه دین\|ص=۴۰-۴۱}}</ref> سید بن طاووس، این کتاب را در دو باب طراحی نموده است که باب نخست در ۱۵ فصل به معرفی نسخه‌های مختلفی از قرآن پرداخته و چندین فصل دیگر این باب را به معرفی نسخه‌های سایر [[کتاب‌های آسمانی]] اختصاص داده است. ([[صحائف ادریس]] در ۱۴ فصل، [[تورات]] در ۱۸ فصل، [[زبور]] در ۱۴ فصل و [[اناجیل]] در ۱۷ فصل) باب دوم ''سعد السعود'' نیز با نوشتاری بسیار طولانی، شامل تألیفات و کتاب‌های قرآنی و تفسیرهای قرآن می‌باشد.<ref name=":0" /> یکی از منابع و مصادر مفقودی که سید بن طاووس در نگارش ''سعد السعود'' بهره برده است؛ «تفسیر القرآن» تألیف ابو الجارود زیاد بن منذر خارفی است و ابن طاووس از این کتاب به دو طریق نقل کرده است: مستقیم و از خود متن تفسیر و به واسطه که در تصحیح سلسله سند آن اشکالی رخ داده است. کتاب دیگری که در ''سعد السعود'' از آن نام برده شده و متن کاملش آمده است، رساله کوتاه «رسالة فی مدح الامل و ذم الاکثر» از [[زید بن علی]] (م ۱۲۲ق) می‌باشد که در [[عراق]] مانند سایر آثار [[زیدیه]] رواج داشته ولی در [[ایران]] نسخه‌ای از آن موجود نیست. همچنین در این کتاب از دو اثر قاضی عبدالجبار معتزلی (م ۴۱۵ق) با نام‌های «التفسیر الکبیر» و «المحیط فی التفسیر» یاد شده است که احتمالا هر دو یک کتاب هستند و ابن طاووس از این کتاب تفسیری، تنها در این اثرش نام برده است.<ref name=":1" />

	== ویژگی‌های کتاب ==		== ویژگی‌های کتاب ==
			کتاب ''سعد السعود'' دارای چند ویژگی است: نخست آنکه این کتاب به شکل فهرست موضوعی توصیفی نگاشته شده که کاملا به ابتکار سید بن طاووس بوده و قبل از آن، این سبک نوشتار در میان کتاب‌ها سابقه نداشته است. دوم اینکه نویسنده کتاب، در زیر هر عنوان، گلچینی از مطالب مهم کتاب‌ها را آورده و سپس در موارد بسیاری نقدهای طولانی و محققانه بر آنها نوشته است. سومین ویژگی کتاب نیز اینست که مؤلف در بخش دوم آن، از بیش از صد کتاب نام برده است که حدود چهل تألیف از آن تألیفات، به جز آنچه وی نقل کرده است، اثری نیست و ''سعد السعود'' تنها بازتاب‌دهنده محتوای آن چهل کتاب است.<ref name=":0" />

	== نسخه شناسی ==		== نسخه شناسی ==
			کتاب ''سعد السعود'' فقط یک بار در [[نجف]] چاپ شده است که «منشورات رضی» در [[قم]] آن را [[افست]] کرده است. متاسفانه این چاپ دارای اغلاط چاپی زیاد و تصحیف و تحریف بوده و موارد بسیار افتادگی چند سطری بلکه چند صفحه‌ای در آن مشاهده می‌شود<ref name=":0" /> و به خاطر همین بدی چاپ به آن بی‌توجهی می‌شد. در سال ۱۴۲۲ ق به همت [[مرکز تحقیقات دفتر تبلیغات اسلامی]] تحقیق و چاپ جدیدی بر این کتاب در قم صورت گرفته است.<ref name=":1" />

	== پانویس ==		== پانویس ==
	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===

Roshana: صفحه‌ای تازه حاوی «'''''سعد السعود''''' کتابی درباره علوم قرآنی نوشته سید ابن طاووس از دانشمندان شیعی قرن هفتم هجری که به زبان عربی تألیف شده است. موضوع این کتاب چگونگی جمع‌آوری قرآن، تفسیر برخی از آیات و مشکلات قرآن به نقل از تفاسیر م...» ایجاد کرد

2026-08-08T19:55:55Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''''سعد السعود''''' کتابی درباره علوم قرآنی نوشته سید ابن طاووس از دانشمندان شیعی قرن هفتم هجری که به زبان عربی تألیف شده است. موضوع این کتاب چگونگی جمع‌آوری قرآن، تفسیر برخی از آیات و مشکلات قرآن به نقل از تفاسیر م...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''''سعد السعود''''' کتابی درباره [[علوم قرآنی]] نوشته [[سید ابن طاووس]] از دانشمندان [[شیعی]] قرن هفتم [[هجری]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. موضوع این کتاب چگونگی [[جمع‌آوری قرآن]]، [[تفسیر قرآن|تفسیر]] برخی از [[آیات]] و مشکلات [[قرآن]] به نقل از تفاسیر مختلف می‌باشد. این اثر در اصل، فهرست کتاب‌های کتاب‌خانه سید بن طاووس است که تنها بخش قرآن و تفاسیر آن در دست بوده و باقی آن از بین رفته است.<ref>{{پک|مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی|۱۳۷۶|ف=سعد السعود للنفوس المنضود|ک=بینات|ص=۱۶۶-۱۶۷}}</ref> عناوین دیگری نیز برای کتاب ذکر شده است: ''سعد السعود للنفوس منضود''، ''کتاب علمی دینی فنی یتناول آیات الذکر الحکیم بتفسیر الدقیق''.<ref>{{پک|ابن طاووس|۱۳۶۹|ک=سعد السعود|ص=۱-۳|ج=}}</ref>

== مؤلف ==
سید رضی‌الدین علی بن موسی بن جعفر، مشهور به [[ابن‌طاووس]] و سید بن طاووس، از عالمان برجسته [[شیعه دوازده‌امامی|شیعه امامیه]] در سده هفتم هجری بود که در سال ۶۶۴ [[تقویم هجری قمری|قمری]] درگذشت. او بیشتر به پارسایی، [[زهد]] و گرایش [[عرفانی]] شناخته می‌شد و با وجود مهارت در [[فقه]]، به دلیل پرهیز شدید از مسئولیت‌های دینی، هرگز [[فتوا]] صادر نکرد. از آثار مشهور او می‌توان به ''[[الامان عن اخطار الاسفار و الزمان]]''، ''[[مهج الدعوات و منهج العبادات]]''، ''[[جمال الاسبوع]]''، ''[[الملهوف علی قتلی الطفوف]]''، ''[[الفتن و الملاحم]]،'' ''[[فتح الابواب بین ذوی الالباب و رب الارباب]]'' (در موضوع [[استخاره]]) اشاره کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن‌طاووس}}</ref>

== شیوه تألیف ==
ابن طاووس از عالمان، [[محدثان]] و [[مورخان]] برجسته شیعی است که دارای کتاب‌خانه بزرگی بوده و در طول دوران حیاتش به ارائه آگاهی‌های کتاب‌شناسانه مفیدی پرداخته که اکثرا درباره کتاب‌هایی است که خود از آنها بهره برده است. وی بر کتاب‌خانه خویش دو فهرست نوشته است. نخست کتاب «الابانة فی معرفة اسماء کتب الخزانة» که فهرستی اجمالی بر کتاب‌خانه‌اش بوده و اکنون به دست ما نرسیده است. دیگری کتاب «سعد السعود» که در اصل به صورت یک طرح چند جلدی برای شناساندن محتوای کتاب‌ها برنامه‌ریزی شده بوده، اما هیچگاه کامل نشده است. از محتوای این کتاب چنین به‌دست می‌آید که مؤلف قصد داشته بر اساس فصول کتاب، فهرستی توصیفی بر کتاب‌های کتاب‌خانه خود بنویسد که علاوه بر نام کتاب و نویسنده و نسخه‌شناسی، اطلاعات جامع کتاب‌شناسی و اهمیت کتاب‌ها را آشکار و روشن نماید. موضوع اصلی این کتاب چگونگی [[جمع‌آوری قرآن]]،[[تفسیر قرآن|تفسیر]] برخی از [[آیات]] و مشکلات [[قرآن]] به نقل از تفاسیر مختلف است که سید بن طاووس در آن به جرح و تعدیل سخنان بزرگان در مورد آیات قرآن نیز پرداخته است. بنابه گفته علی یزدی نویسنده شیعی، کتاب «''سعد السعود''» به خاطر پراکندگی مباحث و موضوعات و تخصصی بودن کتاب، تنها برای مراجعه محققان و دانش‌پژوهان مفید و قابل استفاده است.<ref>{{پک|یزدی|۱۳۸۲|ف=رضی الدین بن طاووس و کتاب سعد السعود|ک=ماه دین|ص=۴۰-۴۱}}</ref>

== ویژگی‌های کتاب ==

== نسخه شناسی ==
== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابن‌طاووس|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=پژوهشگاه علوم و معارف اسلامی|نام۱=مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی|تاریخ=۱۳۷۶|عنوان=سعد السعود للنفوس المنضود|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/7050/|ژورنال=بینات|دوره=|شماره=۱۴|صفحات=۱۶۶-۱۶۷}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=یزدی|نام۱=علی|تاریخ=۱۳۸۲|عنوان=رضی الدین بن طاووس و کتاب سعد السعود|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/33972|ژورنال=ماه دین|دوره=|شماره=۷۰-۷۱|صفحات=۴۰-۴۱}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|پیوند نویسنده=علی بن موسی ابن طاووس|پیوند نویسنده۲=|پیوند ویراستار=|عنوان=سعد السعود|کوشش=|ویرایش=|سری=|سال=۱۳۶۹|ناشر=المطبعة الحیدریة|مکان=نجف|زبان=عربی|گفتاورد=|پی‌نوشت=|مترجم=|شابک=|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/122130}}
{{تفسیر قرآن}}
{{قرآن}}
[[رده:تفسیرهای شیعه]]
[[رده:تفسیرهای عربی]]
[[رده:کتاب‌های حدیثی شیعه دوازده‌امامی]]
[[رده:کتاب‌های عربی سده ۷ (قمری)]]