سعد بن ابی‌وقاص - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: انتقال از رده:صحابه راویان حدیث به رده:صحابه راوی حدیث رده‌انبوه

2025-07-12T16:53:12Z

انتقال از رده:صحابه راویان حدیث به رده:صحابه راوی حدیث رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	[[رده:سرداران مسلمانان قرون وسطی]]		[[رده:سرداران مسلمانان قرون وسطی]]
	[[رده:شخصیت‌های شاهنامه]]		[[رده:شخصیت‌های شاهنامه]]
	[[رده:صحابه ~~راویان~~ حدیث]]		[[رده:صحابه راوی حدیث]]
	[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه احد]]		[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه احد]]
	[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه بدر]]		[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه بدر]]

Shahroudi: −رده:اسلام در چین، −رده:تاریخ روابط خارجی چین، −رده:حمله اعراب به ایران، −رده:دودمان تانگ، −رده:صحابه، −رده:کمانداران (هات‌کت)، ابرابزار

2024-08-07T14:38:22Z

−رده:اسلام در چین، −رده:تاریخ روابط خارجی چین، −رده:حمله اعراب به ایران، −رده:دودمان تانگ، −رده:صحابه، −رده:کمانداران (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۸
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	== زندگی ==		== زندگی ==

	=== دوران محمد ===		=== دوران محمد ===
	روایاتی وجود دارد که حاکی از آن است که وقتی سعد در [[مکه]] بود و بیماری در حد مرگ گرفته بود، [[محمد]] به دیدارش رفت (در مورد موقعیت این روایت، اختلاف نظر است) و این منابع روایت می‌کنند که سعد از مرگ در مکه به علت این که قبلاً از آنجا هجرت کرده بود، بیزار بود و بخشی از ناراحتی وی به خاطر فرمانی بود که [[محمد]] داده بود مبنی بر اینکه هر مسلمانی که در حال مرگ است باید بخشی از املاکش را [[صدقه]] بدهد.<ref>{{پک\|Hawting\|۱۹۹۵\|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ\|ج=۸\|ص=۶۹۶–۷\|زبان=en}}</ref>		روایاتی وجود دارد که حاکی از آن است که وقتی سعد در [[مکه]] بود و بیماری در حد مرگ گرفته بود، [[محمد]] به دیدارش رفت (در مورد موقعیت این روایت، اختلاف نظر است) و این منابع روایت می‌کنند که سعد از مرگ در مکه به علت این که قبلاً از آنجا هجرت کرده بود، بیزار بود و بخشی از ناراحتی وی به خاطر فرمانی بود که [[محمد]] داده بود مبنی بر اینکه هر مسلمانی که در حال مرگ است باید بخشی از املاکش را [[صدقه]] بدهد.<ref>{{پک\|Hawting\|۱۹۹۵\|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ\|ج=۸\|ص=۶۹۶–۷\|زبان=en}}</ref>
خط ۳۸:		خط ۳۷:

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|چپ‌چین=بله\|۲}}		{{پانویس\|چپ‌چین=بله\|۲}}
خط ۴۸:		خط ۴۶:
	{{بزرگان اسلام}}		{{بزرگان اسلام}}
	{{عشره مبشره}}		{{عشره مبشره}}
	~~[[رده:اسلام در چین]]~~
	[[رده:افراد در حمله اعراب به ایران]]		[[رده:افراد در حمله اعراب به ایران]]
	[[رده:بنیان‌گذاران شهر]]		[[رده:بنیان‌گذاران شهر]]
	[[رده:بنی‌زهره]]		[[رده:بنی‌زهره]]
	~~[[رده:تاریخ روابط خارجی چین]]~~
	~~[[رده:حمله اعراب به ایران]]~~
	[[رده:درگذشتگان ۶۶۴ (میلادی)]]		[[رده:درگذشتگان ۶۶۴ (میلادی)]]
	~~[[رده:دودمان تانگ]]~~
	[[رده:دیپلمات‌های قرون وسطی]]		[[رده:دیپلمات‌های قرون وسطی]]
	[[رده:زادگان ۵۹۵ (میلادی)]]		[[رده:زادگان ۵۹۵ (میلادی)]]
خط ۶۶:		خط ۶۰:
	[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه بدر]]		[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه بدر]]
	[[رده:صحابه مرد]]		[[رده:صحابه مرد]]
	~~[[رده:صحابه]]~~
	[[رده:فرمانداران راشدین در کوفه]]		[[رده:فرمانداران راشدین در کوفه]]
	[[رده:فرماندهان نظامی مسلمان]]		[[رده:فرماندهان نظامی مسلمان]]
	~~[[رده:کمانداران]]~~
	[[رده:مسلمانان سده ۷ (میلادی)]]		[[رده:مسلمانان سده ۷ (میلادی)]]
	[[رده:مهاجرین]]		[[رده:مهاجرین]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-08-07T14:35:31Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox military person
|name=سعد بن ابی‌وقاص
|birth_date=حدود ۵۹۵
|death_date=حدود ۶۷۴ (۷۹ سال)
|birth_place=[[مکه]]، [[حجاز]]
|death_place=[[مدینه]]، [[حجاز]]
|image=
|caption=
|nickname=
|allegiance=[[خلافت راشدین]]
|branch=[[ارتش خلفای راشدین]]
|serviceyears=۶۳۶–۶۴۴
|rank=[[فرمانده]]{{سخ}}[[فرماندار]] [[تیسفون]] (۶۳۷–۶۳۸){{سخ}}[[فرماندار]] [[بصری (شهر)|بصری]] (۶۳۸–۶۴۴)، (۶۴۵–۶۴۶)
|commands=[[حمله اعراب به ایران]]
|unit=
|battles=
|laterwork=
}}

'''سعد بن ابی‌وقاص''' از [[صحابه|صحابیون]] برجسته [[محمد]] و فرمانده لشکر [[مسلمان|مسلمانان]] در فتح [[عراق]] و جزو قبیله [[بنی‌زهره بن کلاب]] بود. او از خانزادگان [[عرب]] بوده و پدر و اجدادش احترام بالایی در نزد اعراب داشتند. کنیه وی '''ابواسحاق''' است اما گاهی به نام '''سعد بن مالک''' نیز شناخته می‌شود؛ زیرا نام پدرش مالک بن وهیب (یا اهیب) بن عبد مناف بن زهره بود. مادر [[محمد]] از قبیله بنی زهره است و بنابراین [[محمد]]، سعد را به عنوان عموی مادرش مورد احترام قرار می‌داد.<ref name = "EI">{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref> او در [[جنگ قادسیه]] در برابر [[ایران|ایرانیان]]، فرمانده سپاه مسلمانان بود؛ از این جهت وی را '''سردار قادسیه''' می‌خواندند.

== زندگی ==

=== دوران محمد ===
روایاتی وجود دارد که حاکی از آن است که وقتی سعد در [[مکه]] بود و بیماری در حد مرگ گرفته بود، [[محمد]] به دیدارش رفت (در مورد موقعیت این روایت، اختلاف نظر است) و این منابع روایت می‌کنند که سعد از مرگ در مکه به علت این که قبلاً از آنجا هجرت کرده بود، بیزار بود و بخشی از ناراحتی وی به خاطر فرمانی بود که [[محمد]] داده بود مبنی بر اینکه هر مسلمانی که در حال مرگ است باید بخشی از املاکش را [[صدقه]] بدهد.<ref>{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref>

=== دوران خلافت ابوبکر، عمر و عثمان ===
[[عمر بن خطاب]] پس از آنکه سعد را مأمور جمع‌آوری [[صدقه]] قبیله هوازین کرده بود، بعد از شکست [[مردم عرب|اعراب]] از [[ایران]] در [[جنگ پل]]، سپاهی را به فرماندهی سعد به مرکز [[عراق]] فرستاد که توانستند در جنگ [[قادسیه]]، سپاه [[ساسانیان]] را شکست دهند. روایتی حاکی از آن است که خود سعد در این جنگ بیمار بود و حضور فعال نداشت و اشعاری در برخی منابع در مذمت سعد به خاطر شرکت نداشتنش در جنگ نقل شده است. [[مردم عرب|اعراب]] توانستند سپاه [[ایران]] را از [[عراق]] بیرون رانده و [[مدائن]] را تصرف کنند و با شکست دادن [[ایران]] در [[جلولا]]، توسط سپاهی که سعد به فرماندهی برادر زاده‌اش [[هاشم بن عتبه|هاشم بن عتبه بن ابی وقاص]] فرستاده بود، این کار به پایان رسید. در زمان این وقایع اختلاف نظر است ولی قول معروف این است که این وقایع در سال ۱۹–۱۴ هجری/۴۰–۶۳۵ میلادی رخ داد.<ref>{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref>

بعد از فتح [[عراق]]، شهر [[کوفه]] ساخته شد که مقر پادگانی سپاه [[مسلمانان]] بود که ابتدا در [[قادسیه]] بودند و سپس در [[مدائن]] ساکن گردیدند. گرچه فرمان ساخت این شهر به [[عمر]] نسبت داده می‌شود، اما اسکان [[مردم عرب|اعراب]] در این شهر، تحت نظر سعد انجام گرفت و اولین والی شهر کوفه شد. چندی بعد به خاطر شکایاتی از وی توسط مردم [[کوفه]]، [[عمر]] وی را عزل نمود. مهم‌ترین اتهاماتی که به وی وارد شده بود، این بود که وی نمی‌تواند [[نماز]] جماعت را به خوبی برقرار کند. در منابع موارد دیگری از شکایات مردم [[کوفه]] مانند قضاوت ناعادلانه، تقسیم نامناسب [[غنایم]] و عدم توانایی در فرماندهی لشکر کشی‌ها، اشاره شده است. در برخی روایات در مورد علت عزل سعد آمده که عمر، سعد را به خاطر تجمل گرایی و عیش و نوش و بنای عمارت یا قصر [[کوفه]] مورد ملامت قرار داد و دستور داد قصر را بسوزانند. برخی روایات غیر قطعی نیز وجود دارد که حاکی از امارت دوباره سعد بر [[کوفه]] در زمان [[عمر]] و [[عثمان]] است.<ref>{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref>

با وجود عزل سعد از امارت [[کوفه]]، [[عمر]] وی را به عنوان یکی از شش نفر اهل شور منصوب کرد که بعد از [[عمر]] در سال ۲۳ هجری/۶۴۴ میلادی، [[خلیفه]] را تعیین کنند. البته برخی مورخان و محدثان مانند [[واقدی]]، موسی بن عقبه و زهری، عضویت وی در اهل شور را رد می‌کنند. در این هنگام، [[عمر]] اعلام کرد که سعد را به خاطر خیانت یا ضعف از [[کوفه]] بر کنار نکرده است و اگر سعد [[خلیفه]] شد، باید پذیرفته شود و اگر کس دیگری [[خلیفه]] شد، باید به توصیه‌های سعد عمل کند.<ref>{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref>

=== دوران خلافت علی و معاویه ===
آخرین وقایع مهم زندگی سعد مربوط به زمان جنگهای [[علی]] و [[معاویه]] می‌گردد. وی موضع بی‌طرفی اتخاذ کرده بود و وقتی به وی گفته می‌شود که موضع خود را مشخص کند، می‌گفت که شمشیری به من بدهید تا مؤمن را از [[کافر]] تمیز دهم تا به شما بپیوندم. گاهی این بی‌طرفی مفهومی زاهدانه و تارک دنیا گونه پیدا می‌کرد. سعد با اینکه خدمات قابل توجهی در [[اسلام]] انجام داده بود، ادعای [[خلافت]] نکرد. روایات در مورد حضور یا عدم حضور وی در نشست [[حکمیت]] در [[اذرح]] گوناگون است. برخی روایات می‌گویند پس از قتل [[عثمان]]، سعد با [[علی]] بیعت کرد<ref>{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref>

سعد سالهای پایانی عمر خود در قصرش در منطقه عقیق نزدیک [[مدینه]] زندگی می‌کرد و پس از مرگش توسط معاویه به [[مدینه]] آورده شد و در [[بقیع]] به خاک سپرده شد و [[مروان بن حکم]] والی وقت [[مدینه]]، بر جنازه‌اش [[نماز]] خواند. تاریخ‌های متفاوتی از سال مرگ سعد گزارش شده (بین ۵۷–۵۰ هجری/۸–۶۷۰ میلادی) و سنش را در این هنگام بین ۷۰ تا ۸۰ گزارش کرده‌اند. [[دانشنامه اسلام]] معتقد است که در منابع در مورد سعد، بزرگنمایی شده و شان وی بالا برده شده و به جنبه‌های دینی، شرعی و سایر موارد زندگی اش به‌طور داستان گونه اشاره شده است.<ref>{{پک|Hawting|۱۹۹۵|ف=Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|ج=۸|ص=۶۹۶–۷|زبان=en}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|چپ‌چین=بله|۲}}

=== منابع ===
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = Hawting | نام = G.R | پیوند نویسنده = | دانشنامه = [[دانشنامه اسلام|Encyclopaedia of Islam]] | مقاله = Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ|پیوند مقاله = |ویرایش = second | سال = ۱۹۹۵| ناشر = [[انتشارات بریل|E. J. Brill]] | جلد = ۸ | عنوان جلد = NED-SAM | مکان = Leiden | شابک = ۹۰-۰۴-۰۹۸۳۴-۸| صفحه = ۶۹۶–۷ | زبان = en}}
{{پایان چپ‌چین}}{{صحابه}}
{{بزرگان اسلام}}
{{عشره مبشره}}
[[رده:اسلام در چین]]
[[رده:افراد در حمله اعراب به ایران]]
[[رده:بنیان‌گذاران شهر]]
[[رده:بنی‌زهره]]
[[رده:تاریخ روابط خارجی چین]]
[[رده:حمله اعراب به ایران]]
[[رده:درگذشتگان ۶۶۴ (میلادی)]]
[[رده:دودمان تانگ]]
[[رده:دیپلمات‌های قرون وسطی]]
[[رده:زادگان ۵۹۵ (میلادی)]]
[[رده:ژنرال‌های خلفای راشدین]]
[[رده:ژنرال‌های عرب]]
[[رده:سرداران مسلمانان قرون وسطی]]
[[رده:شخصیت‌های شاهنامه]]
[[رده:صحابه راویان حدیث]]
[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه احد]]
[[رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه بدر]]
[[رده:صحابه مرد]]
[[رده:صحابه]]
[[رده:فرمانداران راشدین در کوفه]]
[[رده:فرماندهان نظامی مسلمان]]
[[رده:کمانداران]]
[[رده:مسلمانان سده ۷ (میلادی)]]
[[رده:مهاجرین]]