https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8Cسعد بن سعد اشعری قمی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T07:59:57Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=78830&oldid=prevShahroudi: انتقال از رده:خاکسپاریها در حرم فاطمه معصومه به رده:مدفونان در حرم فاطمه معصومه ردهانبوه2024-04-08T11:26:46Z<p>انتقال از <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D8%A7%DA%A9%E2%80%8C%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D9%87" title="رده:خاکسپاریها در حرم فاطمه معصومه">رده:خاکسپاریها در حرم فاطمه معصومه</a> به <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AF%D9%81%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D9%87" title="رده:مدفونان در حرم فاطمه معصومه">رده:مدفونان در حرم فاطمه معصومه</a> <a href="/w/index.php?title=Fa:%D9%88%D9%BE:%D8%B1%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="Fa:وپ:رده انبوه (صفحه وجود ندارد)">ردهانبوه</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l84">خط ۸۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلامشناسان مسلمان شیعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلامشناسان مسلمان شیعه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاکسپاریها </del>در حرم فاطمه معصومه]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدفونان </ins>در حرم فاطمه معصومه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رجال حدیث شیعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رجال حدیث شیعه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:روحانیان شیعه اهل قم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:روحانیان شیعه اهل قم]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=23994&oldid=prevShahroudi: /* منابع */2023-02-24T03:37:35Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شاگردان برجسته امامان شیعه}}{{علی بن موسی الرضا}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شاگردان برجسته امامان شیعه}}{{علی بن موسی الرضا}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلامشناسان مسلمان شیعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلامشناسان مسلمان شیعه]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=3483&oldid=prevAboammar در ۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۹2023-01-24T10:49:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{pp-pc|small=yes}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{منابع دست اول}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات بیوگرافی دینی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات بیوگرافی دینی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام = سعد بن سعد بن مالک الأشعری القمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام = سعد بن سعد بن مالک الأشعری القمی</div></td></tr>
</table>Aboammarhttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=1949&oldid=prevShahroudi: مقاله جدید2023-01-18T22:25:13Z<p>مقاله جدید</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{pp-pc|small=yes}}<br />
{{منابع دست اول}}<br />
{{جعبه اطلاعات بیوگرافی دینی<br />
|نام = سعد بن سعد بن مالک الأشعری القمی<br />
|نام رسمی =<br />
|تصویر =<br />
|اندازه تصویر =<br />
|عنوان تصویر =<br />
|زادروز = اواخر قرن دوم هجری قمری<br />
|زادگاه = [[قم]]<br />
|درگذشت = نیمه اول قرن سوم هجری قمری<br />
|محل مرگ = [[قم]]<br />
|محل دفن =[[قم]]، [[حرم فاطمه معصومه]]<br />
|دین = [[اسلام]]<br />
|مذهب = [[شیعه دوازدهامامی]]<br />
|ملیت = ایرانی–عراقی<br />
|محل اقامت = [[قم]]<br />
|پدر = سعد بن مالک الأشعری القمی<br />
|دودمان = [[خاندان اشعری|اشعریان]]<br />
|آثار = چهار کتاب روایی<br />
|محل تحصیل = [[قم]]، [[مدینه]] و [[خراسان]]<br />
|زمینههای فعالیت = [[حدیث]]<br />
|روابط = نوه [[مالک بن عامر اشعری]] و عموی [[زکریا بن ادریس اشعری قمی|زکریا بن ادریس اشعری]]<br />
|استادها = حسن بن جهم، [[صفوان بن یحیی]]، [[علی بن ابیحمزه بطائنی]]<br />
|شاگردها = [[محمد بن خالد برقی]]، محمد بن حسن ابیخالد، احمد بن محمد بن عیسی، عباد بن سلیمان، جعفر بن ابراهیم حضرمی، عبدالعزیز بن مهتدی اشعری<br />
}}<br />
'''سعد بن سعد اشعری قمی''' فردی از [[خاندان اشعریون|خاندان اشعری]] بود که در راستای ترویج مذهب [[شیعه]] فعالیت میکرد. وی اواخر [[سده ۲ (قمری)|قرن دوم هجری]] در شهر [[قم]] به دنیا آمد و در نیمه اول [[سده ۳ (قمری)|قرن سوم]] نیز درگذشت. محل دفن او [[حرم فاطمه معصومه]] در [[قم]] تخمین زده شدهاست. در برخی متون تاریخی و حدیثی از سعد با نام «'''سعد بن سعد بن احوص اشعری قمی'''» یاد شدهاست. لقب «الاحوص» احتمالاً نام جد او یا لقب پدرش بودهاست.<br />
<br />
بنابر گفته [[نجاشی]] و [[شیخ طوسی|طوسی]]، از [[علم رجال|رجال]] حدیثی شیعه، سعد از یاران و راویان [[علی بن موسی الرضا|علیبن موسیالرضا]] و [[محمد تقی]] — امام هشتم و نهم [[شیعه دوازدهامامی|شیعیان دوازدهامامی]] — بود؛ اما [[محمد بن خالد برقی|برقی]]، رجالشناس شیعه، در کتاب ''رجال البرقی''؛ او را از اصحاب [[موسی کاظم]] — امام هفتم شیعیان دوازدهامامی — میداند. سعد بن سعد در میان منابع رجالی شیعه، به «محدث و عالمی مؤثق» توصیف شده و روایاتش مورد اعتماد [[اهل حدیث]] بودهاست. در منابع حدیثپژوهی شیعی گزارش شده که وی برای افزایش علم و شناخت بیشتر مکتب حدیثی شیعه دوازدهامامی و همینطور استماع حدیث؛ از قم به [[مدینه]] و [[خراسان]] سفرهایی داشتهاست.<br />
<br />
بر اساس منابع شیعی، برای سعد، شاگردانی در [[علم حدیث]] گزارش کردهاند که محمد بن خالد برقی یکی از آنان است. او در حدیث از افرادی چون [[حسن بن جهم]]، [[صفوان بن یحیی]] و [[علی بن ابیحمزه بطائنی|علی بن ابیحمزه]] نقل روایت داشتهاست. همچنین برای او دو کتاب روایی گزارش شدهاست.<br />
<br />
== نام و تبار ==<br />
[[پرونده:مسجد امام حسن عسگری قم 03.jpg|بندانگشتی|''[[مسجد امام حسن عسکری(قم)|مسجد امام حسن عسکری]]'' که بنابر گزارشهایی توسط خاندان اشعری در قم تأسیس شدهاست.|راست]]<br />
سعد فرزند سعد و لقب وی اشعری و نسبت او قمی است. سعد از خاندان اشعری بود و نسبش به شخصی با نام اشعر میرسد. نسب اشعر<ref group="یادداشت">چهار دیدگاه در مورد نسب اشعریون وجود دارد. طبق دیدگاه اول: اشعریان فرزندان اشعر بن ادد بن زید بن یعرب بن زید بن کهلان بن سبأ میباشند. دیدگاه دوم: اشعریان منسوب به نبت بن ادد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان بن سبأ هستند. طرفداران دیدگاه سوم: اشعر را فرزند نبت بن ادد میدانند که نهایتاً به سبأ میرسد. گروه چهارم: اشعر را فرزند مذحج بن ادد معرفی میکنند. (ببینید: {{پک|داوطلب|۱۳۸۹|ک=نقش مذهبی و فرهنگی خاندان اشعری در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری|ص=۳}})</ref> نیز به سبأ<ref group="یادداشت">بر اساس روایتی در منابع اسلامی، از [[محمد]] در خصوص سبآ گزارش شدهاست که وی پدر جمعی از اعراب میباشد. (ببینید: {{پک|داوطلب|۱۳۸۹|ک=نقش مذهبی و فرهنگی خاندان اشعری در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری|ص=۳}})</ref> و سپس به قحطان<ref group="یادداشت">قحطان، نیای تمام قبایل یمنی (منطقه جنوبی عربستان) میباشد (ببینید: {{پک|محمدی|۱۳۸۷|ک=درسنامه شناخت عربستان و وهابیت|ص=۵۱}}) نسب رایج و مشهور قحطان چنین است: قحطان بن عابربن شالخ بن ارفخشذ بن سام بن نوح. (ببینید: مستفید، {{پک/بن|کتابخانه مدرسه فقاهت|ک=دانشنامه جهان اسلام}})</ref> میرسد.<ref>{{پک|داوطلب|۱۳۸۹|ف=نقش مذهبی و فرهنگی خاندان اشعری در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری|ک=فرهنگ پژوهش|ص=۲}}</ref> خاندان اشعری تا قبل از ظهور [[اسلام]] در زمرهٔ [[بتپرستی|بتپرستان]] بهشمار میرفتند و بعد از آن، به اسلام گرویدند.<ref>{{پک|داوطلب|۱۳۸۹|ف=نقش مذهبی و فرهنگی خاندان اشعری در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری|ک=فرهنگ پژوهش|ص=۴}}</ref> اشعریان از قدیمیترین خاندانهای شیعه در عصر [[غیبت صغرا|غیبت صغری]] بودند. این [[دودمان|خاندان]] از [[قبیلههای عرب|قبایل عرب]] در [[کوفه]] بودند که در قرن اول ه. ق، تحت شرایط خاص به قم مهاجرت کردند و از همان قرن اول تا قرن چهارم ه. ق، رهبری مذهبی و علمی شیعیان در شهر قم را بر عهده داشتند. از فعالیتهای این خاندان در زمینه [[علم کلام|کلام]] و [[حدیث]]، تأسیس مکتب حدیثی قم است.<ref>{{پک|داوطلب|۱۳۸۹|ف=نقش مذهبی و فرهنگی خاندان اشعری در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری|ک=فرهنگ پژوهش|ص=۱}}</ref> به گزارش ربانی، تعداد زیادی از این خاندان جزء راویان حدیث قرار گرفتند.<ref>{{پک|ربانی|۱۴۰۰|ف=قم و خاندان آل اشعر|ک=اندیشه قم|پیوند=https://www.pasokh.org/fa/Article/View/11440/قم-و-خاندان-آلاشعر}}</ref><br />
<br />
[[سید ابوالقاسم خویی|خوئی]] رجالشناس شیعه، در کتاب ''[[معجم رجال الحدیث]]'' و بسام رجالشناس شیعه در کتاب ''زبده المقال من معجم الرجال''، سعد بن سعد الاحوص را همان سعد بن سعد اشعری میدانند. برای اتحاد بین این دو نفر دو دلیل ذکر میشود: اولاً راویان کتاب سعد بن احوص با راویان کتاب سعد بن سعد یکی هستند. ثانیاً اگر این دو نفر، دو شخصیت جداگانه بودند؛ باید برای هر کدام کتابی در مستندات یافت میشد و علمای علم رجال مانند نجاشی و شیخ طوسی آنها را ذکر میکردند. مؤید دو دلیل ذکر شده این است که برقی نیز تنها نامی از سعد بن سعد اشعری قمی در کتاب خود آورده و به دو شخصیت جداگانه اشارهای نداشتهاست.<ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۵۶–۵۷}}</ref><ref>{{پک|بسام|۱۴۲۶|ک=زبده المقال من معجم الرجال|ص=۴۷۸}}</ref><br />
<br />
{{شجرهنامه خاندان اشعریهای قم}}<br />
<br />
== زندگینامه ==<br />
[[پرونده:People of Qom province 05 ایران، قم، قبرستان شیخان.jpg|بندانگشتی|[[گورستان شیخان]]، در مجاورت [[حرم فاطمه معصومه]] (شهر قم، ایران) که محل دفن افرادی از خاندان اشعری است.]]<br />
به گزارش ربانی، سعد بن سعد در اواخر قرن دوم هجری در قم چشم به جهان گشود و در نیمه اول قرن سوم درگذشت.<ref>{{پک|ربانی صالح آبادی|۱۳۸۶|ک=سعد بن سعد اشعری قمی}}</ref> خویی در خصوص او آوردهاست که وی از علی بن موسی الرضا و ابوجعفر روایت کرده.<ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۶۲}}</ref> برقی، رجالشناسی شیعه در کتاب رجالش، او را از اصحاب موسی بن جعفر میداند.<ref>{{پک|عطاردی|۱۳۶۷|ک=راویان امام رضا علیهالسلام در مسندالرضا|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۶۳}}</ref> نجاشی و طوسی، از دانشمندان علم رجال شیعه، او را از یاران و راویان علی بن موسی الرضا و محمد تقی میدانند. [[ابوعمرو کشی]] رجالشناس شیعه، او را از راویان و یاران محمد تقی میداند.<ref>{{پک|عطاردی|۱۳۹۰|ک=ترجمه مسند اباابراهیم موسی بن جعفر الکاظم علیه السلام|ص=۳۶۰}}</ref><ref>{{پک|ربانی صالح آبادی|۱۳۸۶|ک=سعد بن سعد اشعری قمی}}</ref> ربانی مینویسد سعد با نیت افزایش علم و برای شناخت بیشتر مکتب حدیثی شیعه دوازدهامامی و استماع حدیث بیشتر از شهر قم به [[مدینه]] و [[خراسان]] هجرت کرد.<ref>{{پک|ربانی صالح آبادی|۱۳۸۶|ک=سعد بن سعد اشعری قمی}}</ref> کشی به نقل از [[عبدلله بن صلت|عبدلله بن صلت قمی]] مینویسد: «نزد محمد تقی رفتم و از او شنیدم که گفت: خدا به [[صفوان بن یحیی]]، [[محمد بن سنان]] و [[زکریا بن آدم اشعری|زکریا بن آدم]] پاداشی نیک دهد ولی از سعد بن سعد نام نبردند، من برگشتم نزد ایشان و محمد تقی گفت: خدا صفوان بن یحیی و محمد بن سنان و زکریا بن آدم و سعد بن سعد را خیر دهد؛ زیرا نسبت به من وفاداری کردند.»<ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۶۳}}</ref><ref>{{پک|عطاردی|۱۳۶۷|ک=راویان امام رضا علیهالسلام در مسندالرضا|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک|شریفالقرشی|۱۳۸۲|ک=پژوهشی دقیق در زندگانی امام علیبن موسیالرضا|ج=۲|ص=۲۱۲}}</ref><br />
<br />
به گزارش ربانی، محل دفن سعد بهطور مشخص معلوم نیست و منابع در این خصوص اظهار نظری قطعی نداشتهاند؛ تنها این احتمال داده شدهاست که او نیز همانند بسیاری از اعضاء خاندان اشعری، در حرم فاطمه معصومه در قم دفن شده باشد.<ref>{{پک|ربانی صالح آبادی|۱۳۸۶|ک=سعد بن سعد اشعری قمی}}</ref><br />
<br />
== فعالیتهای علمی ==<br />
=== اساتید و شاگردان ===<br />
افرادی چون حسن بن جهم، [[صفوان بن یحیی]] و [[علی بن ابیحمزه بطائنی|علی بن ابیحمزه]] کسانی هستند که سعد بن سعد از آنها نقل روایت کردهاست.<ref>{{پک|ربانی صالح آبادی|۱۳۸۶|ک=سعد بن سعد اشعری قمی}}</ref> تعدادی از عالمان و راویان شیعه نزد سعد به استماع حدیث پرداختهاند. محمدبن خالد برقی، محمد بن حسن ابیخالد، احمد بن محمد بن عیسی قمی و عباد بن سلیمان از جمله شاگردان او نام برده شدهاند.<ref>{{پک|ربانی صالح آبادی|۱۳۸۶|ک=سعد بن سعد اشعری قمی}}</ref> ابوالحسنی در کتاب ''عالمان شیعه''، [[جعفر بن ابراهیم حضرمی]] و [[عبدالعزیز بن مهتدی|عبدالعزیز بن مهتدی اشعری قمی]] را نیز از شاگردان سعد عنوان کردهاست.<ref>{{پک|ابوالحسنی|۱۳۸۴|ک=عالمان شیعه|ص=۱۱۲ و ۲۰۱}}</ref><br />
<br />
=== آثار ===<br />
شیخ طوسی، رجال شناس شیعه، در کتابش مینویسد محمد بن حسن شنبوله کتابی را از سعد بن سعد اشعری روایت کردهاست.<ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۶۲}}</ref><ref>{{پک|عطاردی|۱۳۶۷|ک=راویان امام رضا علیهالسلام در مسندالرضا|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک|طوسی|۱۴۱۳|ک=الفهرست|ص=۱۳۶}}</ref> عطاردی، حدیثشناسی شیعه نیز گزارش میکند که محمد بن حسن بن ابیخالد کتابی از سعد گزارش کرده که در آن کتاب روایتی که نشانگر جایگاه سعد نزد محمد تقی است؛ گزارش شدهاست.<ref>{{پک|عطاردی|۱۳۹۰|ک=ترجمه مسند اباابراهیم موسی بن جعفر الکاظم علیه السلام|ص=۳۶۰}}</ref> نجاشی از دانشمندان علم رجال شیعه مینویسد: «سعد بن سعد احوص اشعری قمی دو کتاب تألیف کردهاست یکی از آن دو مبوّب (باب باب شده) میباشد که عباد بن سلیمان از وی روایت میکند و کتاب دوم هم غیرمبوّب بوده که محمد بن خالد برقی از او روایت کردهاست»<ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۶۲}}</ref><br />
<br />
== در علم رجال و حدیث ==<br />
در ''[[تاریخ قم]]'' آمدهاست که محمد بن حسن ابیخالد اشعری قمی، وصی سعد در روایت و غیر روایت گزارش شدهاست و این مطلب از جانب منابع رجالی، دلیلی بر وثاقت محمد بن حسن عنوان شدهاست. در میان منابع شیعی، سعد بن سعد اشعری قمی یکی از اشعریان، صحابه امامان شیعه و راویان ثقه به حساب میآید.<ref>{{پک|قمی|۱۳۸۵|ک= تاریخ قم|ص=۵۸۲}}</ref> همچنین داوری، رجالشناس شیعه در کتاب ''اصول علم الرجال،'' از سعد بن سعد به عنوان [[سازمان وکالت امامان|وکیل امامان شیعه]] یاد میکند.<ref>{{پک|داوری|۱۴۱۶|ک= أصول علم الرجال، بین النظریه والتطبیق|ص=۴۸۷}}</ref> نجاشی ار دانشمندان علم رجال شیعه، گزارش میکند که سعد از [[علی بن موسی الرضا]] و [[محمد تقی]] نقل روایت کردهاست<ref>{{پک|خوئی||ک=معجم رجال الحدیث|ص=۶۲}}</ref> و شیخ طوسی رجالشناس شیعه، با تعبیر ثقه از سعد بن سعد یاد میکنند.<ref>{{پک|مطهری|یارینیا|۱۳۹۵|ک=میراث مکتوب رضوی|ص=۷۰}}</ref> در کتاب ''مسندالرضا'' نام سیصد و شصت نفر که بدون واسطه از علیبن موسیالرضا اخذ حدیث کردهاند ذکر شده که در میان آنها فقط دو تن را بانوان شکل دادهاند. یکی از این بانوان فاطمه دختر علیبن موسیالرضا است که دو حدیث از پدرش روایت میکند و دیگری کنیزی به نام عذرا، از خدمتگزار علی بن موسی الرضا بودهاست. عطاردی تأکید میکند که راویان علیبن موسیالرضا همگان بر یک طریقه و مذهب نبودهاند.<ref>{{پک|عطاردی|۱۳۶۷|ک=راویان امام رضا علیهالسلام در مسندالرضا|ص=۹}}</ref> او در کتابش گزارش میکند که سعد بن سعد بیش از ۴۰ روایت در زمینههای مختلفی اصول و فروع همچون [[امامت]]، [[تفسیر قرآن|تفسیر]]، [[نیایش|دعا]]، [[نماز]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[زیارت]]، [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، [[طلاق]]، [[جهاد]] و [[وصیت]] از علیبن موسیالرضا نقل کردهاست.<ref>{{پک|عطاردی|۱۳۶۷|ک=راویان امام رضا علیهالسلام در مسندالرضا|ص=۲۰۶}}</ref><br />
<br />
== یادداشتها ==<br />
{{پانویس|گروه=یادداشت|اندازه=کوچک|۲}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{آغاز پانویس|35em}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = ابوالحسنی| نام = رحیم| پیوند نویسنده = | عنوان = عالمان شیعه | جلد = ۱| سال = ۱۳۸۴| ناشر = شیعهشناسی| مکان = قم}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = داوری| نام = شیخ مسلم| پیوند نویسنده = | عنوان = اصول علم الرجال، بین النظریه والتطبیق | جلد = | سال = ۱۴۱۶| ناشر = المؤلف| مکان =}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = محمدی| نام = علی| پیوند نویسنده = | عنوان = درسنامه شناخت عربستان و وهابیت | جلد = | سال = ۱۳۸۷| ناشر = بعثه مقام معظم رهبری| مکان = تهران}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=داوطلب|نام=نجمه سادات|نام خانوادگی۲=|نام۲=|نام خانوادگی۳=|نام۳=|عنوان=نقش مذهبی و فرهنگی خاندان اشعری در گسترش تشیع تا قرن چهارم هجری|ژورنال= فرهنگ پژوهش |مکان=|شماره=۸|تاریخ=پاییز ۱۳۸۹|صفحه=|پیوند=http://fpq.bou.ac.ir/article_22204_9b6317fffd823cf72af967c68c8d5ff7.pdf|دسترسی پیوند=|توسط=}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=ربانی|نام=محمد تقی|نام خانوادگی۲=|نام۲=|نام خانوادگی۳=|نام۳=|عنوان=قم و خاندان آلاشعر |ژورنال= اندیشه قم |مکان=|شماره=|تاریخ=۲۵ اسفند ۱۴۰۰|صفحه=|پیوند=https://www.pasokh.org/fa/Article/View/11440/قم-و-خاندان-آلاشعر|دسترسی پیوند=|توسط=}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = شریفالقرشی| نام = محمدباقر| پیوند نویسنده = | عنوان = پژوهشی دقیق در زندگانی امام علیبن موسیالرضا| ترجمه = سیدمحمد صالحی | جلد = |سال = ۱۳۸۲ | ناشر = دارالکتب الاسلامیه| مکان = تهران | شابک = 964-440-298-7}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = عطاردی| نام = عزیزالله| پیوند نویسنده = | عنوان = ترجمه مسند اباابراهیم موسی بن جعفر الکاظم علیه السلام | جلد = ۳| سال = ۱۳۹۰| ناشر = عطارد | مکان = تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = عطاردی| نام = عزیزالله| پیوند نویسنده = | عنوان = راویان امام رضا علیهالسلام در مسندالرضا | جلد = | سال = ۱۳۶۷| ناشر = کنگره جهانی حضرت رضا علیهالسلام | مکان = مشهد}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = بسام| نام = مرتضی| پیوند نویسنده = | عنوان = زبده المقال من معجم الرجال | جلد = ۱| سال = ۱۴۲۶| ناشر = دارالمحجه البیضاء | مکان = بیروت- لبنان}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = قمی| نام = حسن بن محمد| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ قم| جلد = | سال = ۱۳۸۵| ناشر = کتابخانه بزرگ حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی| مکان = قم}}<br />
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مطهری|نشانی=|گفتاورد=|شابک=|زبان=فارسی|مکان=قم|ناشر=انتشارات دارالحدیث|سال=۱۳۹۵|سری=|ویرایش=|نوع=|نشانی بایگانی=|کوشش=|نام=سید مصطفی|عنوان=میراث مکتوب رضوی|نویسندگان سایر بخشها=|نشانی فصل=|پیوند ویراستار=|نام خانوادگی ویراستار=|نام ویراستار=|پیوند نویسنده۲=|نام۲=رضا|نام خانوادگی۲=یارینیا|پیوند نویسنده=|پینوشت=}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=ربانی صالح آبادی|نام=ابوالحسن|نام خانوادگی۲=|نام۲=|نام خانوادگی۳=|نام۳=|عنوان=سعد بن سعد اشعری قمی|ژورنال= گنجینه معارف |مکان=|شماره=|تاریخ=۱۳۸۶|صفحه=|پیوند=https://hawzah.net/fa/Article/View/51221/سعدبن-سعد-اشعری-قمی?SID=201554|دسترسی پیوند=|توسط=}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =طوسی| نام = محمد بن حسن| پیوند نویسنده = | عنوان =الفهرست | جلد = | سال = ۱۴۱۷| ناشر = مؤسسه نشر الفقاهه | مکان =قم}}<br />
* {{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=کتابخانه مدرسه فقاهت: مسند الامام الجواد ابی جعفر محمد بن علی الرضا (ع)|ناشر=|نشانی=https://lib.eshia.ir/86864/1/3|تاریخ=|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کتابخانه مدرسه فقاهت}}|نویسنده=|کد زبان=|وبگاه=کتابخانه مدرسه فقاهت}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =خوئی | نام = سیدابوالقاسم| پیوند نویسنده = | عنوان = معجم رجال الحدیث| جلد = | سال = | ناشر = مؤسسة الخوئی الإسلامیة | مکان =قم}}<br />
* {{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=کتابخانه مدرسه فقاهت: دانشنامه جهان اسلام|ناشر=|نشانی=https://lib.eshia.ir/23019/1/1|تاریخ=|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کتابخانه مدرسه فقاهت}}|نویسنده=|کد زبان=|وبگاه=کتابخانه مدرسه فقاهت}}<br />
{{پایان پانویس}}<br />
<br />
{{شاگردان برجسته امامان شیعه}}{{علی بن موسی الرضا}}<br />
<br />
[[رده:اسلامشناسان مسلمان شیعه]]<br />
[[رده:اهالی ایران]]<br />
[[رده:خاکسپاریها در حرم فاطمه معصومه]]<br />
[[رده:رجال حدیث شیعه]]<br />
[[رده:روحانیان شیعه اهل قم]]<br />
[[رده:شاگردان علی بن موسی الرضا]]<br />
[[رده:شاگردان محمد تقی]]<br />
[[رده:شاگردان موسی کاظم]]<br />
[[رده:عالمان شیعه]]<br />
[[رده:عراقیهای سده ۹ (میلادی)]]<br />
[[رده:محدثان اهل ایران]]<br />
[[رده:محدثان شیعه دوازدهامامی]]<br />
[[رده:نویسندگان متون دینی اهل ایران]]<br />
[[رده:وکیلان امامان شیعه]]<br />
[[رده:خاندان اشعری]]<br />
[[رده:راویان حدیث]]</div>Shahroudi