https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87_%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C_%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87سفره بیبی سهشنبه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T22:14:10Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87_%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C_%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87&diff=167937&oldid=prevSeyed Ehsan: + رده:آیینهای ایرانی (هاتکت)2026-02-04T08:52:32Z<p>+ <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C" title="رده:آیینهای ایرانی">رده:آیینهای ایرانی</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:آیینهای ایرانی]]</ins></div></td></tr>
</table>Seyed Ehsanhttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87_%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C_%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87&diff=167936&oldid=prevSeyed Ehsan: ابرابزار2026-02-04T08:51:22Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''سفره بیبی سهشنبه''' یکی از [[نذر|نذرهای]] زنانه در فرهنگ عامه [[ایران]] است که با هدف برآوردهشدن حاجات برگزار میشود. این آیین معمولاً در روزهای [[سهشنبه]] و با مشارکت جمعی زنان انجام میگیرد و شامل پهنکردن سفره، آمادهسازی خوراکهای نذری و روایت داستانی آیینی است که در مناطق مختلف با تفاوتهایی نقل میشود. در باورهای عامه، [[بیبی سهشنبه]] شخصیتی مقدس بهشمار میآید که تولد، ازدواج و درگذشت او به روز سهشنبه نسبت داده میشود. بر این اساس، سفره بیبی سهشنبه در سه نوبت سهشنبه برگزار میشود؛ دو نوبت پیش از برآوردهشدن حاجت و نوبت سوم پس از آن. روایتهای مربوط به داستان این سفره در مناطق مختلف ایران با تفاوتهایی در نام شخصیتها و جزئیات نقل شده است. در برخی نواحی، داستان دختری روایت میشود که با رنج نامادری روبهروست و با توسل به شخصیتهای زنانه مقدس، سرانجام به رهایی میرسد. این روایتها در مناطق گوناگون با نامها و صورتهای متفاوتی شناخته میشوند و نمونههای مشابه آن در ادبیات عامیانه دیگر فرهنگها نیز دیده میشود.<br />
<br />
== سفره و آداب آن ==<br />
سفره بیبی سهشنبه برای برآوردهشدن حاجات مهم توسط زنان نذر میشود و در نقاط مختلف ایران با آداب کمابیش متفاوتی برگزار میگردد. این نذر معمولاً در ماههای قمری محرم و صفر انجام نمیشود. سفره تجملات زیادی ندارد و برخی از اقلام آن از خانههایی تهیه میشود که نام فاطمه در آنها وجود دارد. خوراکها و اشیای سفره بسته به منطقه متفاوت است، اما در برخی نواحی [[خراسان]]، سفره در اتاقی خلوت پهن میشود و موادی مانند آرد، شکر، نمک، نخود، کشمش، سرکه، وسایل [[نماز]] و [[قرآن]] بر آن قرار میگیرد. باور بر این است که نشانه پذیرش [[نذر]]، پدیدارشدن آثاری بر مواد خوراکی در طول شب است. پس از آن، مواد سفره در پخت غذاهای نذری بهکار میرود و خوراک تهیهشده میان زنان تقسیم میشود.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=شاملو |نام=احمد |عنوان=کتاب کوچه: جامع لغات، اصطلاحات، تعبیرات و ضربالمثلهای فارسی |جلد=6 |ناشر=مازیار |مکان=تهران |سال=1385 |صفحه=2045}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=آقارفیعی |نام=پریسا |عنوان=حکایت سفرهها |ناشر=نظری |مکان=تهران |سال=1392 |صفحه=35–36}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=صفینژاد |نام=جواد |عنوان=مونوگرافی ده طالبآباد |ناشر=دانشگاه تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی |مکان=تهران |سال=1345 |صفحه=403}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=شکورزاده |نام=ابراهیم |عنوان=عقاید و رسوم مردم خراسان |ناشر=سروش |مکان=تهران |سال=1363 |صفحه=40–47}}</ref><br />
<br />
در جریان برگزاری سفره، یکی از حاضران داستان مربوط به بیبی سهشنبه را برای دیگران روایت میکند. خلاصه این داستان دربارهٔ دختری است که با آزار نامادری زندگی میکند و در شرایط دشوار نذر میکند سفره بیبی سهشنبه بیندازد. پس از آن، رویدادهایی رخ میدهد که موجب دگرگونی سرنوشت او میشود و در نهایت با عمل به نذر، مشکل پیشآمده برطرف میگردد. این روایت با صورتها و جزئیات گوناگون در مناطق مختلف نقل شده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=هدایت |نام=صادق |عنوان=نیرنگستان |ناشر=جاویدان |مکان=تهران |سال=1356 |صفحه=45–46}}</ref><br />
<br />
== آش بیبی سهشنبه ==<br />
آش بیبی سهشنبه که در برخی مناطق با نام آش اوماج شناخته میشود، یکی از خوراکهای اصلی این سفره است. این آش از آرد اوماجشده، سبزی، گوشت و هویج تهیه میشود و پس از جوشیدن، با آیین خاصی دم میکشد. همزمان نان کماج نیز پخته میشود و پس از آمادهشدن، نان و آش در زمان برگزاری سفره میان حاضران توزیع میگردد.<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>Seyed Ehsan