https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C 2026-06-07T12:57:57Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=177389&oldid=prev 2026-06-03T00:58:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ادبیات فارسی}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{اهالی خراسان باستان}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{داده‌های کتابخانه‌ای}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ترتیب‌پیش‌فرض:سنایی}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:سنایی| ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات حکمت]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی غزنی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاجیک‌های اهل افغانستان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۱۱۵۰ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۵۴۵ (قمری)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان دهه ۱۱۳۰ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان ۴۷۳ (قمری)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان سده ۱۱ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران ایران بزرگ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران ایرانی سده ۱۱ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران دوره غزنویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران سده ۱۲ (میلادی) اهل ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران صوفی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۵ (قمری)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۶ (قمری)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران فارسی‌زبان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران قرون وسطی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:صوفیان اهل ایران]]</ins></div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=177388&oldid=prev 2026-06-03T00:58:07Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;سنایی&#039;&#039;&#039;، با نام مشهور حکیم &#039;&#039;&#039;ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی&#039;&#039;&#039;، از برجسته‌ترین شاعران و عارفان سده ششم قمری و از استادان مسلم [[شعر فارسی]] بود. دربارهٔ نام او اختلاف وجود دارد، اما در این گزارش صورت درست آن «ابوالمجد مجدود بن آدم» دانسته شده است. او در غزنین زاده شد و در آغاز به مدیحه‌سرایی در دربار غزنویان پرداخت، اما سپس دگرگونی روحی یافت و به زهد و عرفان گرایید. سنایی سال‌هایی از عمر خود را در شهرهای [[بلخ]]، [[سرخس]]، [[هرات]]، [[مرو]] و [[نیشابور]] گذراند و سفر [[حج]] نیز کرد.<br /> <br /> == نام و هویت ==<br /> سنایی با نام حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی شناخته می‌شود و از شاعران عالی‌مقدار و عارفان بلندپایه قرن ششم هجری است. در این گزارش، او از استادان مسلم شعر فارسی دانسته شده است. دربارهٔ نام او اختلاف وجود دارد. عوفی او را «مجدالدین آدم السنایی» و حاجی خلیفه «محمد بن آدم» نوشته‌اند و در &#039;&#039;تاریخ گزیده&#039;&#039; نیز نام او «محمد» ضبط شده است. با این حال، جامی و هدایت نام او را «ابوالمجد مجدود بن آدم» آورده‌اند و اشارات خود شاعر در نظم و نثر نیز همین صورت را تأیید می‌کند. همچنین محمد بن علی الرقّا در دیباچه &#039;&#039;حدیقة الحقیقة&#039;&#039; او را «ابوالمجد مجدود بن آدم السنائی» نامیده است و از این‌رو، در این گزارش، صورت‌های «مجدالدین» و «محمد» تحریف شمرده شده‌اند. برخی محققان احتمال داده‌اند که نام اصلی او «حسن» بوده و بعدها «مجدود» نامیده شده است.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سنائی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی ==<br /> ولادت سنایی باید در اواخر یا اواسط نیمه دوم قرن پنجم هجری در [[غزنین]] اتفاق افتاده باشد. او پس از رشد و مهارت در شاعری، مطابق رسم زمان، به دربار سلاطین راه یافت و با رجال و بزرگان حکومت [[غزنویان|غزنوی]] آشنا شد. سنایی در آغاز به مدیحه‌سرایی اشتغال داشت، اما بعدها دگرگونی روحی عمیقی در او پدید آمد و از جهان و وابستگی‌های آن روی گرداند. {{پایان شعر}}<br /> <br /> سنایی چند سال از جوانی خود را در شهرهای بلخ، سرخس، هرات و نیشابور گذراند. ظاهراً در همان ایام، هنگامی که در بلخ بود، قصد سفر کعبه کرد. پس از بازگشت از سفر [[مکه]]، مدتی در [[بلخ]] اقامت داشت و از آنجا به سرخس، مرو و نیشابور رفت و در هر یک از این شهرها چندی در پناه توجه بزرگان علم و رؤسای محلی به سر برد. او در حدود سال ۵۱۸ قمری به غزنین بازگشت. یادگار این سفرهای دراز، بخشی از قصاید و اشعار اوست که در خراسان سروده شد، و نیز مثنوی &#039;&#039;کارنامه بلخ&#039;&#039; که در شهر بلخ پدید آمد.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سنائی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سنایی پس از بازگشت به غزنین، خانه‌ای نداشت و چنان‌که خود گفته، یکی از بزرگان، یعنی خواجه عمید احمد بن مسعود، خانه‌ای به او بخشید. از آن پس تا پایان زندگی در غزنین به گوشه‌گیری و عزلت گذراند. در همین دوره بود که به نظم و اتمام مثنوی مشهور خود، &#039;&#039;حدیقة الحقیقة&#039;&#039;، توفیق یافت.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سنائی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == درگذشت ==<br /> در تاریخ وفات سنایی اختلاف وجود دارد، اما به قول [[تقی‌الدین کاشی]]، سال درگذشت او ۵۴۵ قمری بوده است. آرامگاه او در غزنین قرار دارد و زیارتگاه خاص و عام است.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سنائی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == آثار ==<br /> علاوه بر دیوان اشعار، چند مثنوی مهم از سنایی بر جای مانده است:&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سنائی}}&lt;/ref&gt;<br /> # &#039;&#039;حدیقة الحقیقة و شریعة الطریقة&#039;&#039;، که آن را &#039;&#039;الهی‌نامه&#039;&#039; نیز نامیده‌اند و مهم‌ترین مثنوی سنایی است.<br /> # &#039;&#039;سیر العباد الی المعاد&#039;&#039;، مثنوی‌ای بر وزن &#039;&#039;حدیقة الحقیقة&#039;&#039; که سنایی آن را در سرخس سروده است.<br /> # &#039;&#039;طریق التحقیق&#039;&#039;، مثنوی‌ای بر وزن و اسلوب &#039;&#039;حدیقه&#039;&#039; که در سال ۵۲۸ قمری، یعنی سه سال پس از اتمام &#039;&#039;حدیقه&#039;&#039;، به پایان رسید.<br /> # &#039;&#039;کارنامه بلخ&#039;&#039;، مثنوی‌ای بر وزن &#039;&#039;حدیقه&#039;&#039; در حدود پانصد بیت که ظاهراً نخستین مثنوی سنایی است و &#039;&#039;مطایبه‌نامه&#039;&#039; نیز خوانده می‌شود.<br /> # &#039;&#039;عشق‌نامه&#039;&#039;<br /> # &#039;&#039;عقل‌نامه&#039;&#039;<br /> # &#039;&#039;تجربة العلم&#039;&#039;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۲|اندازه=ریز}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=سنائی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br /> <br /> {{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</div>

Shahroudi