سوره حج - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Roshana در ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۹

2024-09-01T09:09:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس\|}}		=== ارجاعات ===
			{{پانویس\|۴\|اندازه=ریز}}


	~~=== ارجاعات ===~~
	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=صادقیان هرات\|نام=محمد\|پیوند نویسنده=صادقیان هرات\|ویراستار=\|مقاله=حج\|دانشنامه=دانشنامه جهان اسلام\|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام\|سال=۱۳۹۳\|ناشر=بنیاد دایرة المعارف اسلامی\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23019/1/5815}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=صادقیان هرات\|نام=محمد\|پیوند نویسنده=صادقیان هرات\|ویراستار=\|مقاله=حج\|دانشنامه=دانشنامه جهان اسلام\|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام\|سال=۱۳۹۳\|ناشر=بنیاد دایرة المعارف اسلامی\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23019/1/5815}}

Roshana در ‏۳۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۱

2024-08-31T21:01:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۱
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== محتوا و ساختار ==		== محتوا و ساختار ==
			سوره با ترسیمی هول‌انگیز از [[قیامت]] آغاز می‌شود و سپس به برخی از صفات [[مومنان]] و سرنوشت آنان و معرفی سه گروه از [[کافران]] اشاره شده است.<ref>{{پک\|صادقیان هرات\|۱۳۹۳\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=حج}}</ref> براساس گزارش [[دایرة المعارف بزرگ اسلامی]]، این سوره را زوج «[[سوره مؤمنون]]» دانسته‌اند و علت این تناسب به خاطر هماهنگی موضوع «فلاح مؤمنان» در آیه پایانی این سوره و نخستین آیه «سوره مؤمنون» است.<ref>{{پک\|مطیع\|۱۳۹۸\|ک=دائرة المعارف بزرگ اسلامی\|ف=حج}}</ref> براساس آنچه که در [[دانشنامه جهان اسلام]] گزارش شده، برای [[آیه ۱۹ سوره حج\|آیه نوزدهم سوره]]، [[شأن نزول\|اسباب نزول]] مختلفی بیان شده است و برخی مفسران معتقدند این آیه در شأن سه نفر از [[مسلمانان]] ([[حمزة بن عبدالمطلب]]، [[عبیدة بن حارث]] و [[علی بن ابی‌طالب]]) و سه نفر [[کفار]] ([[عتبة بن ربیعه]]، [[شیبة بن ربیعه]] و [[ولید بن عتبه]]) که در [[غزوه بدر]] با یکدیگر پیکار کردند؛ نازل شده است. اما به عقیده نویسنده معنای آیه عام است و منظور از دشمنی [[مومنان]] و [[کافران]]، با وجود تفاوت آرا در میان هر دو گروه است. شاهد این جمله آیه قبل آن است که در آن آیه موجودات به دو گروه تقسیم شدند: گروهی که بر [[خدا]] [[سجده]] می‌کنند و اهل طاعتند. گروه دیگر که [[مشرک]] و اهل [[گناه\|گناهند]] و گرفتار [[عذاب]] الهی می‌شوند. بخش عمده‌ای از سوره، درمورد [[مسجدالحرام]]، نخستین [[تشریع]] حج و بیان برخی از [[احکام]] حج است.<ref>{{پک\|صادقیان هرات\|۱۳۹۳\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=حج}}</ref> به گزارش [[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]، بیان خلقت انسان و مراحل مختلف رشد او، اشاره به داستان زندگی بعضی از [[پیامبران]]، موضوعاتی مانند [[هجرت]]، دفاع و [[جهاد]] و بیان برخی از مسائل [[فقهی]] از مباحث مهم این سوره است.<ref>{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۹۰\|ک=فرهنگنامه علوم قرآن\|ص=۲۸۶۸\|ج=۱}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Roshana: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات سوره|نام = حج|تصویر = Al-Hajj.svg|جزء = ۱۷|آیه =۷۸|محل نزول = مدینه |شماره نزول = ۱۰۴ |کلمه =۱۲۸۲|حرف =۵۳۱۵}} '''سوره حج''' بیست و دومین سوره قرآن که دارای ۷۸ آیه، ۱۲۹۱ یا ۱۲۸۲ کلمه و ۵۰۷۰ یا ۵۳۱۵ حرف است. این سوره از نظر ترتیب نزول فهرست...» ایجاد کرد

2024-08-19T14:14:32Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات سوره|نام = حج|تصویر = Al-Hajj.svg|جزء = ۱۷|آیه =۷۸|محل نزول = مدینه |شماره نزول = ۱۰۴ |کلمه =۱۲۸۲|حرف =۵۳۱۵}} '''سوره حج''' بیست و دومین سوره قرآن که دارای ۷۸ آیه، ۱۲۹۱ یا ۱۲۸۲ کلمه و ۵۰۷۰ یا ۵۳۱۵ حرف است. این سوره از نظر ترتیب نزول فهرست...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات سوره|نام = حج|تصویر = Al-Hajj.svg|جزء = ۱۷|آیه =۷۸|محل نزول = مدینه |شماره نزول = ۱۰۴ |کلمه =۱۲۸۲|حرف =۵۳۱۵}}

'''سوره حج''' بیست و دومین [[سوره]] [[قرآن]] که دارای ۷۸ [[آیه]]، ۱۲۹۱ یا ۱۲۸۲ کلمه و ۵۰۷۰ یا ۵۳۱۵ حرف است. این سوره از نظر ترتیب نزول [[فهرست سوره‌های قرآن|سوره‌ها]]، یکصد و سومین سوره قرآن محسوب می‌شود که بنابه نقل مشهور، نزول آن پیش از [[سوره منافقون]] و پس از [[سوره نور]] بوده است. هرچند در ترتیب مصحف کنونی در میان سوره‌های [[سوره انبیاء|انبیاء]] و [[سوره مؤمنون|مؤمنون]] قرار دارد.<ref>{{پک|دفتر تبلیغات اسلامی|۱۳۹۰|ک=فرهنگنامه علوم قرآن|ص=۲۸۶۸|ج=۱}}</ref> در مکی یا مدنی بودن آن میان [[مفسران]] اختلاف هست و برخی کل سوره را [[سوره مکی|مکی]] و گروهی تمام آیات آن را[[سوره مدنی|مدنی]] دانسته‌اند.<ref>{{پک|صادقیان هرات|۱۳۹۳|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=حج}}</ref> از نظر کمیت، از سوره‌های مثانی و شامل نیم جزء قرآن است و از سوره‌های سجده‌دار قرآن به‌شمار می‌آید که [[تلاوت]] [[آیه ۷۷ سوره حج|آیه ۷۷]] آن موجب [[سجده]] [[مستحب]] می‌شود. همچنین دارای دو یا سه آیه [[منسوخ]] است.<ref>{{پک|دفتر تبلیغات اسلامی|۱۳۹۰|ک=فرهنگنامه علوم قرآن|ص=۲۸۶۸|ج=۱}}</ref> براساس آنچه که در [[دانشنامه جهان اسلام]] گزارش شده، برخی از نقل‌ها تعداد آیات منسوخ سوره را پنج آیه گفته‌اند؛ اما در ادامه نویسنده این سخن را صحیح ندانسته است.<ref>{{پک|صادقیان هرات|۱۳۹۳|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=حج}}</ref>

== نام ==
منابع اسلامی نام سوره را «حج» گزارش کرده‌اند. «[[حج]]» به معنای قصد و آهنگ نام یکی از [[عبادات]] در [[اسلام]] است. دلیل نام‌گذاری و شهرت سوره به حج، امر [[خدا]] به [[ابراهیم]] و بنابه قولی [[محمد|پیامبر اسلام]]، برای دعوت عمومی مردم به حج بوده که در آیه ۲۷ سوره ذکر شده و سپس بیان برخی از مناسک و احکام آن در آیات ۲۷ تا ۳۵ است.<ref>{{پک|صادقیان هرات|۱۳۹۳|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=حج}}</ref><ref>{{پک|دفتر تبلیغات اسلامی|۱۳۹۰|ک=فرهنگنامه علوم قرآن|ص=۲۸۶۸|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|مطیع|۱۳۹۸|ک=دائرة المعارف بزرگ اسلامی|ف=حج}}</ref>

== شأن و محل نزول ==
به گزارش [[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]، درباره محل نزولش اختلاف است و برخی آن را [[سوره مکی|مکی]] و گروهی [[سوره مدنی|مدنی]] دانسته‌اند. گفته شده آیات [[آیه ۵۲ سوره حج|۵۲]] تا [[آیه ۵۵ سوره حج|۵۵]] سوره در بین [[مکه]] و [[مدینه]] نازل شده است و گروهی از مفسران نیز بر این عقیده‌اند که آیات سوره حج ترکیبی از مکی و مدنی می‌باشد. اما با توجه به معیارهای مکی و مدنی بودن، می‌توان گفت این سوره از جنبه‌هایی شبیه سوره‌های مدنی قرآن است. دلیل این سخن نیز آمدن دستور به انجام حج و بیان بعضی از مناسک آن و دستور [[جهاد]] در این سوره است.<ref>{{پک|دفتر تبلیغات اسلامی|۱۳۹۰|ک=فرهنگنامه علوم قرآن|ص=۲۸۶۸|ج=۱}}</ref>

== محتوا و ساختار ==

== پانویس ==
{{پانویس|}}

=== ارجاعات ===
=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=صادقیان هرات|نام=محمد|پیوند نویسنده=صادقیان هرات|ویراستار=|مقاله=حج|دانشنامه=دانشنامه جهان اسلام|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام|سال=۱۳۹۳|ناشر=بنیاد دایرة المعارف اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23019/1/5815}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=مطیع|نام=مهدی|پیوند نویسنده=مهدی مطیع|ویراستار=|مقاله=حج|دانشنامه=[[دانشنامه بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دائرة المعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۹۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/12293/9/440}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی|نام=|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی|ویراستار=|مقاله=سوره حج|دانشنامه=فرهنگنامه علوم قرآن|عنوان جلد=فرهنگنامه علوم قرآن|سال=۱۳۹۰|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/26683/1/2868}}
{{قرآن}}
[[رده:سوره‌های قرآن]]
[[رده:سوره‌های مکی قرآن]]
[[رده:سوره‌های مدنی قرآن]]