https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%88%D9%81%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D8%A6%DB%8Cسوفسطائی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T20:56:14Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D9%81%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D8%A6%DB%8C&diff=177446&oldid=prevShahroudi: +رده:اصطلاحات فلسفی، +رده:فلسفه یونان (هاتکت)، ابرابزار2026-06-05T06:09:42Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%DB%8C" title="رده:اصطلاحات فلسفی">رده:اصطلاحات فلسفی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86" title="رده:فلسفه یونان">رده:فلسفه یونان</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصطلاحات فلسفی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فلسفه یونان]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D9%81%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D8%A6%DB%8C&diff=177445&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2026-06-05T06:07:59Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''سوفسطائی''' (منسوب به واژهٔ یونانی ''Sophiste'') به معنای استاد، دانشور و زبردست است و به گروهی از اهل نظر در [[یونان باستان]] گفته میشود که در اواخر سدهٔ پنجم پیش از میلاد پدید آمدند. آنان بهجای جستوجوی حقیقت، به آموزش فنون جدل و مناظره میپرداختند و شاگردان خود را در استدلال و مغالطه برای غلبه در مباحث، بهویژه در مشاجرات سیاسی، تربیت میکردند.<br />
<br />
== تعریف و خاستگاه ==<br />
واژهٔ سوفسطائی از واژهٔ یونانی ''Sophiste'' گرفته شده و در اصل به معنای استاد و دانشمند است. این نام بعدها به گروهی از اندیشمندان یونان باستان اطلاق شد که در اواخر سدهٔ پنجم پیش از میلاد پدید آمدند. آنان آموزش فنون سخنوری، [[جدل]] و [[مناظره]] را بر عهده داشتند و شاگردان خود را چنان تعلیم میدادند که بتوانند در هر بحثی، بهویژه در مسائل سیاسی، بر طرف مقابل غلبه کنند. به سبب مهارت آنان در فنون مختلف و روشهای استدلال جدلی، این گروه به نام سوفسطائیان شناخته شدند و شیوهٔ استدلال آنان نیز [[سفسطه]] نام گرفت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سوفسطائی}}</ref><br />
<br />
== در فلسفه اسلامی ==<br />
فیلسوفان [[مسلمان]] این گروه را سوفسطائیه یا سفسطائیین نامیدهاند. در آثار فلسفی اسلامی، سفسطه به شیوهای از استدلال گفته میشود که بر پایه مغالطه و جدل است و هدف آن غلبه در بحث، نه کشف حقیقت، دانسته شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سوفسطائی}}</ref><br />
<br />
== دیدگاهها ==<br />
سوفسطائیان در مباحث فلسفی، اخلاقی و سیاسی بیشتر از روش جدل و مغالطه استفاده میکردند. آنان بر این باور بودند که حقیقت ثابت و مطلقی وجود ندارد و ادراک انسان از امور نسبی است و با تغییر حالات ذهنی و روانی افراد دگرگون میشود. بر پایه این دیدگاه، آنچه هر فرد احساس یا ادراک میکند برای او معتبر است، در حالی که ممکن است دیگران همان امر را بهگونهای متفاوت درک کنند. از این رو، برخی از آنان نتیجه میگرفتند که حقیقت ثابتی وجود ندارد و آنچه انسان درک میکند لزوماً حقیقت نیست.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سوفسطائی}}</ref><br />
<br />
از جمله کسانی که در شمار سوفسطائیان شناخته شدهاند میتوان به پروتاگوراس و جورجیاس اشاره کرد. پروتاگوراس گفته است: «انسان مقیاس همه چیز است»، که این سخن چنین تفسیر شده است که حقیقت مطلقی وجود ندارد و معیار شناخت هر چیز انسان است. جورجیاس نیز با استدلالهایی شبیه مباحثات [[زنون]] میکوشید نشان دهد که وجود حقیقی قابل اثبات نیست. از جمله استدلال میکرد که اگر بگوییم «عدم، عدم است»، در واقع نوعی وجود برای عدم قائل شدهایم، و این امر به تناقض میانجامد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سوفسطائی}}</ref><br />
<br />
=== منتقدان ===<br />
اندیشمندانی مانند افلاطون و ارسطو به نقد دیدگاههای سوفسطائیان پرداختند و در رد روشها و استدلالهای آنان آثار و مباحث بسیاری عرضه کردند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سوفسطائی}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=سوفسطائی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div>Shahroudi