سید ابوالقاسم خویی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: + رده:سید ابوالقاسم خویی (هات‌کت)

2026-04-13T03:35:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۳۵
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	[[رده:فقیهان شیعه اهل عراق]]		[[رده:فقیهان شیعه اهل عراق]]
	[[رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی درگذشته]]		[[رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی درگذشته]]
			[[رده:سید ابوالقاسم خویی]]

Shahroudi: + 11 رده (هات‌کت)، ابرابزار

2026-04-13T03:32:43Z

+ 11 رده (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۳۲
خط ۲:		خط ۲:

	== زندگی ==		== زندگی ==
	سید ابوالقاسم خویی فقیه، اصولی، محدث رجالی، مفسر و یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های علمی شیعه در سده چهاردهم قمری بود. او در [[تقویم:۱۵ رجب ۱۳۱۷ قمری\|۱۵ رجب ۱۳۱۷ قمری]] در شهر خوی در آذربایجان ایران در خانواده‌ای اهل دانش و دین زاده شد. آموزش‌های مقدماتی را نزد پدر آموخت و به دنبال رخدادهای پس از [[انقلاب مشروطه\|مشروطه]]، در سال ۱۳۳۰ قمری همراه خانواده به نجف مهاجرت کرد و در آنجا به ادامهٔ تحصیل پرداخت.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		سید ابوالقاسم خویی فقیه، اصولی، محدث رجالی، مفسر و یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های علمی شیعه در سده چهاردهم قمری بود. او در [[تقویم:۱۵ رجب ۱۳۱۷ قمری\|۱۵ رجب ۱۳۱۷ قمری]] در شهر خوی در آذربایجان ایران در خانواده‌ای اهل دانش و دین زاده شد. آموزش‌های مقدماتی را نزد پدر آموخت و به دنبال رخدادهای پس از [[انقلاب مشروطه\|مشروطه]]، در سال ۱۳۳۰ قمری همراه خانواده به نجف مهاجرت کرد و در آنجا به ادامهٔ تحصیل پرداخت.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	=== هجرت به نجف ===		=== هجرت به نجف ===
	او در نجف نزد گروهی از استادان برجسته به فراگیری ادبیات عرب، منطق و سطوح عالی فقه و اصول پرداخت و سپس در درس خارج فقه و اصول چهره‌هایی چون [[محمدحسین نائینی]]، [[ضیاءالدین عراقی]]، [[محمدحسین کمپانی]]، [[شیخ‌الشریعه اصفهانی]] و [[مهدی مازندرانی]] شرکت کرد. خویی [[اجازه روایت\|اجازهٔ روایت]] و [[اجازه اجتهاد\|اجتهاد]] را از استادان خود دریافت کرد و از جوانی به‌عنوان یکی از دانش‌پژوهان ممتاز حوزه شناخته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		او در نجف نزد گروهی از استادان برجسته به فراگیری ادبیات عرب، منطق و سطوح عالی فقه و اصول پرداخت و سپس در درس خارج فقه و اصول چهره‌هایی چون [[محمدحسین نائینی]]، [[ضیاءالدین عراقی]]، [[محمدحسین کمپانی]]، [[شیخ‌الشریعه اصفهانی]] و [[مهدی مازندرانی]] شرکت کرد. خویی [[اجازه روایت\|اجازهٔ روایت]] و [[اجازه اجتهاد\|اجتهاد]] را از استادان خود دریافت کرد و از جوانی به‌عنوان یکی از دانش‌پژوهان ممتاز حوزه شناخته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	وی از سال ۱۳۵۰ قمری تدریس رسمی درس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و در مدت شصت سال هزاران شاگرد و صدها مجتهد تربیت کرد. او در این دوره دو بار کتاب مکاسب را تدریس کرد، ده بار درس خارج کتاب نماز را ارائه داد و مباحث [[عروة الوثقی]] را از طهارت تا اجاره به پایان رساند. مباحث اصول فقه را شش بار به‌طور کامل تدریس کرد و دورهٔ هفتم را تا مبحث ضد ادامه داد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		وی از سال ۱۳۵۰ قمری تدریس رسمی درس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و در مدت شصت سال هزاران شاگرد و صدها مجتهد تربیت کرد. او در این دوره دو بار کتاب مکاسب را تدریس کرد، ده بار درس خارج کتاب نماز را ارائه داد و مباحث [[عروة الوثقی]] را از طهارت تا اجاره به پایان رساند. مباحث اصول فقه را شش بار به‌طور کامل تدریس کرد و دورهٔ هفتم را تا مبحث ضد ادامه داد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	پس از درگذشت سید محسن حکیم در ۱۳۸۹ قمری (۱۹۶۹ میلادی)، خویی مرجعیت عام یافت و زعامت حوزه علمیه نجف و رهبری دینی بخش بزرگی از شیعیان را بر عهده گرفت. پیروان او در [[ایران]]، [[عراق]]، کشورهای [[خلیج فارس]]، شبه‌قاره [[هند]]، [[افغانستان]]، [[کشمیر]]، برخی مناطق [[آفریقا]]، [[اروپا]] و [[آمریکا]] پراکنده بودند.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		پس از درگذشت سید محسن حکیم در ۱۳۸۹ قمری (۱۹۶۹ میلادی)، خویی مرجعیت عام یافت و زعامت حوزه علمیه نجف و رهبری دینی بخش بزرگی از شیعیان را بر عهده گرفت. پیروان او در [[ایران]]، [[عراق]]، کشورهای [[خلیج فارس]]، شبه‌قاره [[هند]]، [[افغانستان]]، [[کشمیر]]، برخی مناطق [[آفریقا]]، [[اروپا]] و [[آمریکا]] پراکنده بودند.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	== فعالیت‌های فرهنگی ==		== فعالیت‌های فرهنگی ==
	خویی در کنار فعالیت‌های علمی، مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی و اجتماعی را در داخل و خارج عراق سامان داد. او مدارس دینی، کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی متعددی در شهرهایی چون [[قم]]، [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[نجف]]، بانکوک، راکند، نیویورک، لوس‌آنجلس، دیترویت، لندن و پاریس بنیان گذاشت. همچنین سه مؤسسهٔ خیریه با عنوان «[[مؤسسه امام خویی]]» در لندن، بمبئی و آمریکا از آثار اوست. افزون بر اینها، او در امیرنشین‌های خلیج فارس و مناطق مختلف جهان اقدام به تأسیس مساجد، حسینیه‌ها و مراکز علمی کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		خویی در کنار فعالیت‌های علمی، مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی و اجتماعی را در داخل و خارج عراق سامان داد. او مدارس دینی، کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی متعددی در شهرهایی چون [[قم]]، [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[نجف]]، بانکوک، راکند، نیویورک، لوس‌آنجلس، دیترویت، لندن و پاریس بنیان گذاشت. همچنین سه مؤسسهٔ خیریه با عنوان «[[مؤسسه امام خویی]]» در لندن، بمبئی و آمریکا از آثار اوست. افزون بر اینها، او در امیرنشین‌های خلیج فارس و مناطق مختلف جهان اقدام به تأسیس مساجد، حسینیه‌ها و مراکز علمی کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	در دورهٔ حکومت‌های مختلف عراق پس از عبدالکریم قاسم و به‌ویژه با قدرت‌گیری حزب بعث، حوزهٔ نجف با محدودیت‌ها و فشارهای بیشتری مواجه شد. خویی در این دوره با دشواری‌های گسترده‌ای در ادارهٔ حوزه و فعالیت‌های دینی روبه‌رو بود. در جریان اعتراضات مردمی علیه حکومت پهلوی در ایران، اطلاعیه‌ها و پیام‌هایی از سوی او منتشر شد که بعدها در کتاب «اسناد انقلاب اسلامی» گردآوری شد. همچنین در دورهٔ جنگ ایران و عراق، خویی فشارهای سیاسی و امنیتی شدیدی را از سوی حکومت بعث تحمل کرد و شماری از یاران و نزدیکان او بازداشت یا ناپدید شدند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		در دورهٔ حکومت‌های مختلف عراق پس از عبدالکریم قاسم و به‌ویژه با قدرت‌گیری حزب بعث، حوزهٔ نجف با محدودیت‌ها و فشارهای بیشتری مواجه شد. خویی در این دوره با دشواری‌های گسترده‌ای در ادارهٔ حوزه و فعالیت‌های دینی روبه‌رو بود. در جریان اعتراضات مردمی علیه حکومت پهلوی در ایران، اطلاعیه‌ها و پیام‌هایی از سوی او منتشر شد که بعدها در کتاب «اسناد انقلاب اسلامی» گردآوری شد. همچنین در دورهٔ جنگ ایران و عراق، خویی فشارهای سیاسی و امنیتی شدیدی را از سوی حکومت بعث تحمل کرد و شماری از یاران و نزدیکان او بازداشت یا ناپدید شدند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	در سال ۱۹۹۱ میلادی و همزمان با رخدادهای پس از جنگ خلیج فارس، شهرهای مختلف عراق شاهد اعتراضات گسترده‌ای شدند. خویی در جریان این حوادث هیئتی برای سامان‌دهی امور دینی و اجتماعی معترضان تعیین کرد. پس از آن، حکومت بعث خانهٔ او را محاصره کرد، گروهی از اطرافیان او را بازداشت نمود و سپس او را از نجف به بغداد و از آنجا به کوفه منتقل کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		در سال ۱۹۹۱ میلادی و همزمان با رخدادهای پس از جنگ خلیج فارس، شهرهای مختلف عراق شاهد اعتراضات گسترده‌ای شدند. خویی در جریان این حوادث هیئتی برای سامان‌دهی امور دینی و اجتماعی معترضان تعیین کرد. پس از آن، حکومت بعث خانهٔ او را محاصره کرد، گروهی از اطرافیان او را بازداشت نمود و سپس او را از نجف به بغداد و از آنجا به کوفه منتقل کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	== درگذشت ==		== درگذشت ==
	ابوالقاسم خویی در [[تقویم:۸ صفر ۱۴۱۳ قمری\|۸ صفر ۱۴۱۳ قمری]] (۹ اوت ۱۹۹۲ میلادی) در بیمارستانی در [[بغداد]] درگذشت. پیکر او شبانه با حضور برخی اعضای خانواده و شاگردانش در [[مسجدالخضراء]]، محل تدریس او در نجف، به خاک سپرده شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		ابوالقاسم خویی در [[تقویم:۸ صفر ۱۴۱۳ قمری\|۸ صفر ۱۴۱۳ قمری]] (۹ اوت ۱۹۹۲ میلادی) در بیمارستانی در [[بغداد]] درگذشت. پیکر او شبانه با حضور برخی اعضای خانواده و شاگردانش در [[مسجدالخضراء]]، محل تدریس او در نجف، به خاک سپرده شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	== آثار ==		== آثار ==
	با وجود اشتغال گسترده به تدریس و ادارهٔ حوزه، خویی در زمینه‌های علمی آثار متعددی تألیف کرد. در مجموع نوزده عنوان کتاب در چهل‌وچهار جلد از او منتشر شده که موضوعات [[فقه]]، [[اصول فقه\|اصول]]، [[تفسیر قرآن\|تفسیر]] و [[علم رجال\|رجال]] را دربرمی‌گیرند. مهم‌ترین آثار او عبارت‌اند از: «اجود التقریرات» (تقریرات درس اصول نائینی)، «البیان» و «نفحات الاعجاز» در علوم قرآنی و تفسیر، و کتاب مشهور «معجم رجال الحدیث» که یکی از منابع اصلی علم رجال در دوره معاصر ~~به شمار~~ می‌رود. افزون بر آثار چاپی، تعدادی نوشته‌های خطی از او برجای مانده و همچنین درس‌های او بر نوار ضبط شده، هرچند بسیاری از آنها هنوز پیاده‌سازی نشده‌اند. تقریرات درس‌های او نیز در هجده عنوان و بیش از چهل‌وهشت جلد منتشر شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>		با وجود اشتغال گسترده به تدریس و ادارهٔ حوزه، خویی در زمینه‌های علمی آثار متعددی تألیف کرد. در مجموع نوزده عنوان کتاب در چهل‌وچهار جلد از او منتشر شده که موضوعات [[فقه]]، [[اصول فقه\|اصول]]، [[تفسیر قرآن\|تفسیر]] و [[علم رجال\|رجال]] را دربرمی‌گیرند. مهم‌ترین آثار او عبارت‌اند از: «اجود التقریرات» (تقریرات درس اصول نائینی)، «البیان» و «نفحات الاعجاز» در علوم قرآنی و تفسیر، و کتاب مشهور «معجم رجال الحدیث» که یکی از منابع اصلی علم رجال در دوره معاصر به‌شمار می‌رود. افزون بر آثار چاپی، تعدادی نوشته‌های خطی از او برجای مانده و همچنین درس‌های او بر نوار ضبط شده، هرچند بسیاری از آنها هنوز پیاده‌سازی نشده‌اند. تقریرات درس‌های او نیز در هجده عنوان و بیش از چهل‌وهشت جلد منتشر شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=خویی، سید ابوالقاسم\|دانشنامه=[[~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=خویی، سید ابوالقاسم\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			[[رده:استادان حوزه علمیه نجف]]
			[[رده:اهالی نجف]]
			[[رده:دانش‌آموختگان حوزه علمیه نجف]]
			[[رده:درگذشتگان ۱۴۱۳ (قمری)]]
			[[رده:درگذشتگان ۱۹۹۲ (میلادی)]]
			[[رده:رجال شناسان]]
			[[رده:زادگان ۱۳۱۷ (قمری)]]
			[[رده:زادگان ۱۸۹۹ (میلادی)]]
			[[رده:فقیهان شیعه اهل آذربایجان غربی]]
			[[رده:فقیهان شیعه اهل عراق]]
			[[رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی درگذشته]]

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «'''سید ابوالقاسم خویی''' (۱۳۱۷–۱۴۱۳ قمری / ۱۸۹۹–۱۹۹۲ میلادی) فقیه و اصولی برجسته شیعه بود که از خوی برخاست و از جوانی در نجف تحصیل کرد. او نزد استادانی چون نائینی آموزش دید، از ۱۳۵۰ قمری تدریس خارج را آغاز...» ایجاد کرد

2026-04-13T03:29:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''سید ابوالقاسم خویی''' (۱۳۱۷–۱۴۱۳ قمری / ۱۸۹۹–۱۹۹۲ میلادی) فقیه و اصولی برجسته شیعه بود که از خوی برخاست و از جوانی در نجف تحصیل کرد. او نزد استادانی چون نائینی آموزش دید، از ۱۳۵۰ قمری تدریس خارج را آغاز...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''سید ابوالقاسم خویی''' (۱۳۱۷–۱۴۱۳ قمری / ۱۸۹۹–۱۹۹۲ میلادی) [[فقه|فقیه]] و [[اصولی]] برجسته [[شیعه]] بود که از خوی برخاست و از جوانی در [[نجف]] تحصیل کرد. او نزد استادانی چون [[میرزای نائینی|نائینی]] آموزش دید، از ۱۳۵۰ قمری تدریس [[درس خارج|خارج]] را آغاز کرد و طی شصت سال هزاران شاگرد پرورش داد. پس از درگذشت [[سید محسن حکیم]]، مرجعیت عام یافت و [[حوزه علمیه نجف|حوزهٔ نجف]] را اداره کرد. آثار علمی او شامل نوزده عنوان و مهم‌ترین آنها «[[معجم رجال الحدیث]]» است. خویی در کشورهای مختلف مراکز دینی و فرهنگی تأسیس کرد. او در دورهٔ [[حکومت بعث عراق|حکومت بعث]] با فشارهای سیاسی فراوان روبه‌رو شد و در سال ۱۹۹۲ در [[بغداد]] درگذشت و در نجف به خاک سپرده شد.

== زندگی ==
سید ابوالقاسم خویی فقیه، اصولی، محدث رجالی، مفسر و یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های علمی شیعه در سده چهاردهم قمری بود. او در [[تقویم:۱۵ رجب ۱۳۱۷ قمری|۱۵ رجب ۱۳۱۷ قمری]] در شهر خوی در آذربایجان ایران در خانواده‌ای اهل دانش و دین زاده شد. آموزش‌های مقدماتی را نزد پدر آموخت و به دنبال رخدادهای پس از [[انقلاب مشروطه|مشروطه]]، در سال ۱۳۳۰ قمری همراه خانواده به نجف مهاجرت کرد و در آنجا به ادامهٔ تحصیل پرداخت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

=== هجرت به نجف ===
او در نجف نزد گروهی از استادان برجسته به فراگیری ادبیات عرب، منطق و سطوح عالی فقه و اصول پرداخت و سپس در درس خارج فقه و اصول چهره‌هایی چون [[محمدحسین نائینی]]، [[ضیاءالدین عراقی]]، [[محمدحسین کمپانی]]، [[شیخ‌الشریعه اصفهانی]] و [[مهدی مازندرانی]] شرکت کرد. خویی [[اجازه روایت|اجازهٔ روایت]] و [[اجازه اجتهاد|اجتهاد]] را از استادان خود دریافت کرد و از جوانی به‌عنوان یکی از دانش‌پژوهان ممتاز حوزه شناخته شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

وی از سال ۱۳۵۰ قمری تدریس رسمی درس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و در مدت شصت سال هزاران شاگرد و صدها مجتهد تربیت کرد. او در این دوره دو بار کتاب مکاسب را تدریس کرد، ده بار درس خارج کتاب نماز را ارائه داد و مباحث [[عروة الوثقی]] را از طهارت تا اجاره به پایان رساند. مباحث اصول فقه را شش بار به‌طور کامل تدریس کرد و دورهٔ هفتم را تا مبحث ضد ادامه داد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

پس از درگذشت سید محسن حکیم در ۱۳۸۹ قمری (۱۹۶۹ میلادی)، خویی مرجعیت عام یافت و زعامت حوزه علمیه نجف و رهبری دینی بخش بزرگی از شیعیان را بر عهده گرفت. پیروان او در [[ایران]]، [[عراق]]، کشورهای [[خلیج فارس]]، شبه‌قاره [[هند]]، [[افغانستان]]، [[کشمیر]]، برخی مناطق [[آفریقا]]، [[اروپا]] و [[آمریکا]] پراکنده بودند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

== فعالیت‌های فرهنگی ==
خویی در کنار فعالیت‌های علمی، مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی و اجتماعی را در داخل و خارج عراق سامان داد. او مدارس دینی، کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی متعددی در شهرهایی چون [[قم]]، [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[نجف]]، بانکوک، راکند، نیویورک، لوس‌آنجلس، دیترویت، لندن و پاریس بنیان گذاشت. همچنین سه مؤسسهٔ خیریه با عنوان «[[مؤسسه امام خویی]]» در لندن، بمبئی و آمریکا از آثار اوست. افزون بر اینها، او در امیرنشین‌های خلیج فارس و مناطق مختلف جهان اقدام به تأسیس مساجد، حسینیه‌ها و مراکز علمی کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

در دورهٔ حکومت‌های مختلف عراق پس از عبدالکریم قاسم و به‌ویژه با قدرت‌گیری حزب بعث، حوزهٔ نجف با محدودیت‌ها و فشارهای بیشتری مواجه شد. خویی در این دوره با دشواری‌های گسترده‌ای در ادارهٔ حوزه و فعالیت‌های دینی روبه‌رو بود. در جریان اعتراضات مردمی علیه حکومت پهلوی در ایران، اطلاعیه‌ها و پیام‌هایی از سوی او منتشر شد که بعدها در کتاب «اسناد انقلاب اسلامی» گردآوری شد. همچنین در دورهٔ جنگ ایران و عراق، خویی فشارهای سیاسی و امنیتی شدیدی را از سوی حکومت بعث تحمل کرد و شماری از یاران و نزدیکان او بازداشت یا ناپدید شدند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

در سال ۱۹۹۱ میلادی و همزمان با رخدادهای پس از جنگ خلیج فارس، شهرهای مختلف عراق شاهد اعتراضات گسترده‌ای شدند. خویی در جریان این حوادث هیئتی برای سامان‌دهی امور دینی و اجتماعی معترضان تعیین کرد. پس از آن، حکومت بعث خانهٔ او را محاصره کرد، گروهی از اطرافیان او را بازداشت نمود و سپس او را از نجف به بغداد و از آنجا به کوفه منتقل کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

== درگذشت ==
ابوالقاسم خویی در [[تقویم:۸ صفر ۱۴۱۳ قمری|۸ صفر ۱۴۱۳ قمری]] (۹ اوت ۱۹۹۲ میلادی) در بیمارستانی در [[بغداد]] درگذشت. پیکر او شبانه با حضور برخی اعضای خانواده و شاگردانش در [[مسجدالخضراء]]، محل تدریس او در نجف، به خاک سپرده شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

== آثار ==
با وجود اشتغال گسترده به تدریس و ادارهٔ حوزه، خویی در زمینه‌های علمی آثار متعددی تألیف کرد. در مجموع نوزده عنوان کتاب در چهل‌وچهار جلد از او منتشر شده که موضوعات [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]]، [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علم رجال|رجال]] را دربرمی‌گیرند. مهم‌ترین آثار او عبارت‌اند از: «اجود التقریرات» (تقریرات درس اصول نائینی)، «البیان» و «نفحات الاعجاز» در علوم قرآنی و تفسیر، و کتاب مشهور «معجم رجال الحدیث» که یکی از منابع اصلی علم رجال در دوره معاصر به شمار می‌رود. افزون بر آثار چاپی، تعدادی نوشته‌های خطی از او برجای مانده و همچنین درس‌های او بر نوار ضبط شده، هرچند بسیاری از آنها هنوز پیاده‌سازی نشده‌اند. تقریرات درس‌های او نیز در هجده عنوان و بیش از چهل‌وهشت جلد منتشر شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=خویی، سید ابوالقاسم}}</ref>

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=خویی، سید ابوالقاسم|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}