سید جمال‌الدین اسدآبادی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:مقاله‌های نیمه حفاظت‌شده (هات‌کت)

2025-10-04T08:10:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۹۰:		خط ۹۰:
	[[رده:مسلمانان بدون مذهب]]		[[رده:مسلمانان بدون مذهب]]
	[[رده:مقاله‌های نیازمند یادکرد]]		[[رده:مقاله‌های نیازمند یادکرد]]
	~~[[رده:مقاله‌های نیمه حفاظت‌شده]]~~
	[[رده:نواندیشان دینی اهل ایران]]		[[رده:نواندیشان دینی اهل ایران]]
	[[رده:هاشمیان]]		[[رده:هاشمیان]]

Shahroudi در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰

2025-10-04T08:10:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه زندگینامه
			\| اندازه جعبه =
			\| عنوان =
			\| عنوان ۲ =
			\| نام = سید جمال‌الدین اسدآبادی
			\| تصویر = Al afghani.jpg
			\| اندازه تصویر = 220px
			\| عنوان تصویر = سید جمال‌الدّین اسدآبادی
			\| زادروز = آبان ۱۲۱۷ خورشیدی
			\| زادگاه = '''زادگاه مورد اختلاف'''{{سخ}}([[اسدآباد (همدان)\|اسدآباد]] [[استان همدان\|همدان]]، [[ایران]] یا [[اسعدآباد (کنر)\|اسعدآباد]] [[ولایت کنر\|کنر]]، [[افغانستان]])
			\| تاریخ مرگ = ۱۹ اسفند ۱۲۷۵ خورشیدی<ref name="ایسنا">{{یادکرد وب \| نشانی=https://www.isna.ir/news/96121910588/سیدجمال-الدین-اسدآبادی-که-بود \| عنوان=سیدجمال‌الدین اسدآبادی که بود؟ \| ناشر=[[ایسنا]] \| تاریخ=۱۹ اسفند ۱۳۹۶}}</ref>
			\| مکان مرگ = [[قسطنطنیه]]، [[امپراتوری عثمانی]]
			\| latd =
			\| latm =
			\| lats =
			\| latNS = N
			\| longd =
			\| longm =
			\| longs =
			\| longEW = E
			\| علت مرگ = [[آملوبلاستوما\|سرطان فک]]
			\| آرامگاه = [[دانشگاه کابل]]، [[افغانستان]]
			\| ملیت = مورد اختلاف<ref name=OEPSTI/><ref name=EI2/><ref name=OEIP/>
			\| نام‌های دیگر = جمال‌الدین افغانی
			\| تحصیلات = حوزوی
			\| پیشه = اندیشمند سیاسی و روزنامه‌نگار
			\| دین = [[اسلام]]
			\| آثار = رساله نیچریه{{سخ}}مقالات در روزنامه «عروةالوثقی»{{سخ}}مقاله در رد خطابه ارنست رنان{{سخ}}مقالات در نشریه «ضیاءالخافقین»{{سخ}}تتمة البیان فی تاریخ الافغان
			/رساله ای در ردِّ دهریین (دهریون)/
			}}
	'''سید جمال‌الدین اسدآبادی''' (۱۸۳۸–۱۸۹۷) که در منابع غربی با عنوان '''جمال‌الدین افغانی''' شناخته می‌شود، متفکر و فعال [[پان‌ایسلامی]] بود که به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های [[اسلام]] مدرن شناخته می‌شود. او پایه‌گذار گرایش‌های فکری و سیاسی متعددی از جمله اصلاح‌گرایی اسلامی و پان‌ایسلامیسم بود و بر نسل‌های مختلف [[مسلمان]] از [[هند]] و [[افغانستان]] تا [[ایران]]، [[مصر]] و [[ترکیه]] تأثیر گذاشت.<ref>{{پک\|Keddie\|۲۰۱۴\|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam\|ف=Afghani, Jamal al-Din\|زبان=en}}</ref>		'''سید جمال‌الدین اسدآبادی''' (۱۸۳۸–۱۸۹۷) که در منابع غربی با عنوان '''جمال‌الدین افغانی''' شناخته می‌شود، متفکر و فعال [[پان‌ایسلامی]] بود که به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های [[اسلام]] مدرن شناخته می‌شود. او پایه‌گذار گرایش‌های فکری و سیاسی متعددی از جمله اصلاح‌گرایی اسلامی و پان‌ایسلامیسم بود و بر نسل‌های مختلف [[مسلمان]] از [[هند]] و [[افغانستان]] تا [[ایران]]، [[مصر]] و [[ترکیه]] تأثیر گذاشت.<ref>{{پک\|Keddie\|۲۰۱۴\|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam\|ف=Afghani, Jamal al-Din\|زبان=en}}</ref>

خط ۳۴:		خط ۶۴:

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			{{اسلام‌گرایی}}
			{{شخصیت‌های مشروطه}}

			{{ترتیب‌پیش‌فرض:اسدآبادی، سید جمال الدین}}
			[[رده:اصلاح‌گران دینی مسلمان]]
			[[رده:افراد انقلاب مشروطه]]
			[[رده:اهالی اسدآباد]]
			[[رده:اهالی استان همدان]]
			[[رده:ایرانی‌های مهاجرت‌کرده به امپراتوری عثمانی]]
			[[رده:تقریب‌گرایان مذاهب اسلامی]]
			[[رده:درگذشتگان ۱۸۹۷ (میلادی)]]
			[[رده:دور از وطن‌های اهل ایران در افغانستان]]
			[[رده:رنسانس عربی]]
			[[رده:زادگان ۱۸۳۸ (میلادی)]]
			[[رده:سوسیالیست‌های مسلمان]]
			[[رده:ضدملی‌گرایان]]
			[[رده:فراماسون‌های اهل ایران]]
			[[رده:فعالان اهل ایران]]
			[[رده:فعالان استقلال هند]]
			[[رده:فعالان مسلمان]]
			[[رده:فقهای هوادار مشروطیت]]
			[[رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی درگذشته]]
			[[رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی]]
			[[رده:مسلمانان بدون مذهب]]
			[[رده:مقاله‌های نیازمند یادکرد]]
			[[رده:مقاله‌های نیمه حفاظت‌شده]]
			[[رده:نواندیشان دینی اهل ایران]]
			[[رده:هاشمیان]]

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «'''سید جمال‌الدین اسدآبادی''' (۱۸۳۸–۱۸۹۷) که در منابع غربی با عنوان '''جمال‌الدین افغانی''' شناخته می‌شود، متفکر و فعال پان‌ایسلامی بود که به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های اسلام مدرن شناخته می‌شود. او پایه‌گذار گرایش‌های فکری و سیاسی م...» ایجاد کرد

2025-10-04T08:07:42Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''سید جمال‌الدین اسدآبادی''' (۱۸۳۸–۱۸۹۷) که در منابع غربی با عنوان '''جمال‌الدین افغانی''' شناخته می‌شود، متفکر و فعال پان‌ایسلامی بود که به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های اسلام مدرن شناخته می‌شود. او پایه‌گذار گرایش‌های فکری و سیاسی م...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''سید جمال‌الدین اسدآبادی''' (۱۸۳۸–۱۸۹۷) که در منابع غربی با عنوان '''جمال‌الدین افغانی''' شناخته می‌شود، متفکر و فعال [[پان‌ایسلامی]] بود که به عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های [[اسلام]] مدرن شناخته می‌شود. او پایه‌گذار گرایش‌های فکری و سیاسی متعددی از جمله اصلاح‌گرایی اسلامی و پان‌ایسلامیسم بود و بر نسل‌های مختلف [[مسلمان]] از [[هند]] و [[افغانستان]] تا [[ایران]]، [[مصر]] و [[ترکیه]] تأثیر گذاشت.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

== زندگی ==
محل تولد اسدآبادی، محل مناقشه است و دو نظریه متفاوت درباره آن مطرح شده است؛ برخی وی را شیعی ایرانی می‌دانند و تولدش را در همدان ایران می‌دانند، و برخی دیگر تولدش را در روستای اسدآباد نزدیک [[کابل]]، افغانستان، می‌دانند. او تحصیلات اولیه خود را نزد پدرش صفدر گذراند و در رشته‌های زبان‌شناسی، ریاضیات، تاریخ، [[فلسفه]] و پزشکی تحصیل کرد. در ۱۷ یا ۱۸ سالگی به هند رفت تا تحصیلات خود را ادامه دهد و در سال ۱۸۵۷ [[حج]] را به جای آورد. پس از بازگشت به افغانستان در ۱۸۵۸، وارد خدمت سلطنتی [[امیر دوست‌محمد]] شد و پس از مرگ او، به عنوان نخست‌وزیر منصوب گردید. با از دست رفتن قدرت برادر دوست‌محمد، اسدآبادی به ایران و سپس هند سفر کرد و در نهایت به مصر مهاجرت نمود.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

=== فعالیت سیاسی و اجتماعی ===
در مصر بین سال‌های ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۹، اسدآبادی به گسترش ایده‌های فلسفی و سیاسی خود از طریق کلاس‌های خصوصی و سخنرانی‌های عمومی پرداخت و علیه حاکم وقت، خدیوه اسماعیل پاشا، فعالیت سیاسی کرد. وی اصلاحات سیاسی و مشارکت مردم را تبلیغ نمود و در پی آن به دستور [[ناصرالدین شاه]] ایران و فشارهای [[بریتانیا]]، به هند و سپس [[اروپا]] مهاجرت کرد. در پاریس با [[محمد عبده]] نشریه ''العهده الوثقی'' را تأسیس کرد که به نقد [[استبداد]] و ترویج اتحاد مسلمانان می‌پرداخت. وی سپس به ایران و [[روسیه]] رفت و نهایتاً در [[استانبول]] تحت حمایت و نظارت [[سلطان عبدالحامد دوم]] زندگی کرد و در سال ۱۸۹۷ بر اثر سرطان درگذشت.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

== دیدگاه‌ها ==
اسدآبادی معتقد بود شکست [[جهان اسلام]] ناشی از دین [[اسلام]] نیست، بلکه به علت تفسیر نادرست دین توسط مسلمانان نادان و گمراه است. او بازگشت به منابع اصلی اسلام یعنی [[قرآن]] و [[سنت پیامبر]] و استفاده از [[اجتهاد]] را برای بازسازی و نوسازی جامعه اسلامی ضروری می‌دانست. اسدآبادی موضعی میان غرب‌گرایی کورکورانه و رد کامل آن توسط علمای سنتی اتخاذ کرد و بر تفکیک علم و فناوری از سیاست و فلسفه اروپایی تأکید داشت. وی فلسفه را برای احیای [[تمدن اسلامی]] ضروری می‌دانست و بر ارتباط میان پیشرفت علمی و فلسفی و بازسازی اسلامی تأکید داشت.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

=== پان‌ایسلامیسم ===
برنامه سیاسی اسدآبادی شامل بسیج [[کشورهای مسلمان]] برای مبارزه با [[امپریالیسم]] غربی و کسب قدرت نظامی از طریق فناوری‌های نوین بود. او وحدت کشورهای مسلمان و ایجاد هماهنگی میان مسلمانان [[سنی]] و [[شیعه]] را برای آینده جهان اسلام ضروری می‌دانست و تلاش می‌کرد عثمانی و ایران را در قالب وحدت اسلامی متحد کند. این برنامه سیاسی بر شکل‌گیری ملی‌گرایی اسلامی و تأثیرگذاری بر شخصیت‌هایی همچون [[محمد اقبال]]، [[محمد علی جناح]]، [[محمد عبده]]، و دیگران در [[هند]]، [[ترکیه]] و [[جهان عرب]] مؤثر بوده است.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

=== مخالفت با مادی‌گرایان و طبیعی‌گرایان ===
جمال‌الدین اسدآبادی از دیدگاه‌های علمی، فلسفی، اخلاقی و اجتماعی، موضع [[مادی‌گرایان]] و [[طبیعی‌گرایان]] را به شدت نقد می‌کند. او تاریخ مادی‌گرایی مدرن را به [[یونان باستان]] و فیلسوفانی همچون [[دموقریطوس]]، [[اپیکور]] و [[دیوگنس]] نسبت می‌دهد و [[نظریه تکامل داروین]] را رد می‌کند. اسدآبادی احتمال رخداد تصادفی در طبیعت را نمی‌پذیرد و مادی‌گرایان را به انتساب «ادراک و هوش» به ماده، بدون وجود یک عقل یا اصل برتر، متهم می‌کند. وی همچنین به نقد اجتماعی و اخلاقی مادی‌گرایی می‌پردازد و آن را تهدیدی برای بنیان‌های جامعه انسانی می‌داند. اسدآبادی شش رکن دین را شامل سه باور و سه فضیلت اخلاقی می‌داند که پایه تمدن انسانی را شکل می‌دهند:<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

* باور به انسان به عنوان جانشین خدا
* تعلق انسان به بهترین جامعه انسانی
* توانایی انسان برای رسیدن به کمال معنوی

به عقدیه او فضایل اخلاقی شامل حیا، اعتماد و راستگویی که اساس نظم اجتماعی و همبستگی انسانی هستند. از این منظر، مادی‌گرایی دشمن دین و جامعه انسانی است و موجب فروپاشی تمدن‌ها می‌شود.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

== آثار و نوشته‌ها ==
اسدآبادی به عنوان یک روشنفکر و فعال عمدتاً از طریق سخنرانی‌ها و مقالات خود ایده‌هایش را بیان کرد و در طول زندگی خود تنها دو کتاب منتشر نمود: یکی [[تاریخ افغانستان]] و دیگری نقد طبیعی‌گرایی و مادی‌گرایی. نامه کوتاه او به [[ارنست رنان]] در پاسخ به سخنرانی وی در سوربن در ۱۸۸۳ نیز سند مهمی در فهم موضع افغانی درباره اسلام و علم مدرن محسوب می‌شود.<ref>{{پک|Keddie|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Afghani, Jamal al-Din|زبان=en}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۵|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=Keddie|نام=Nikki|پیوند نویسنده=|ویراستار=Ibrahim Kalin|مقاله=Afghani, Jamal al-Din|دانشنامه=[[دایره‌المعارف آکسفورد فلسفه، علم و فناوری در اسلام|The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam]]|سال=۲۰۱۴|ناشر=Oxford University Press|مکان=New York, USA|ISBN=978-0-19-935843-4|زبان=en}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}