https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%AE%D8%A7%D9%88%DB%8Cشمسالدین سخاوی - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-04T18:07:42Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%AE%D8%A7%D9%88%DB%8C&diff=177003&oldid=prevShahroudi: +رده:تاریخنگاران مسلمان، +رده:درگذشتگان ۹۰۲ (قمری)، +رده:اهالی قاهره، +رده:اهالی مکه، +رده:مفسران قرآن اهل مصر، +رده:ادیبان مسلمان (هاتکت)، ابرابزار2026-05-27T12:47:57Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" title="رده:تاریخنگاران مسلمان">رده:تاریخنگاران مسلمان</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B9%DB%B0%DB%B2_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:درگذشتگان ۹۰۲ (قمری)">رده:درگذشتگان ۹۰۲ (قمری)</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87" title="رده:اهالی قاهره">رده:اهالی قاهره</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D9%85%DA%A9%D9%87" title="رده:اهالی مکه">رده:اهالی مکه</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D9%85%D8%B5%D8%B1" title="رده:مفسران قرآن اهل مصر">رده:مفسران قرآن اهل مصر</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" title="رده:ادیبان مسلمان">رده:ادیبان مسلمان</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیبان مسلمان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی قاهره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی مکه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخنگاران مسلمان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۹۰۲ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مفسران قرآن اهل مصر]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%AE%D8%A7%D9%88%DB%8C&diff=177002&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2026-05-27T12:46:36Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''محمد بن عبدالرحمن بن محمد سخاوی''' (۸۳۱–۹۰۲ ق)، مورخ، مفسر و ادیب برجسته [[مصر|مصری]] و از نامدارترین علمای سده نهم هجری است. وی که در [[قاهره]] زاده شد و در [[مکه]] درگذشت، به دلیل سفرهای علمی گسترده و تألیف آثار پرتعداد در تاریخ و حدیث شهرت دارد. کتاب «الضوء اللامع» او از مهمترین منابع تراجمنگاری قرن نهم هجری بهشمار میرود.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
محمد بن عبدالرحمن سخاوی در سال ۸۳۱ قمری در قاهره متولد شد. او دوران جوانی و میانسالی خود را به سیاحت در شهرهای مختلف و کسب دانش سپری کرد و در علوم گوناگونی همچون حدیث، تفسیر، ادب و تاریخ صاحبنظر شد. وی از اهالی روستای «سخا» در مصر بود و به همین سبب به سخاوی شهرت یافت. او بخش بزرگی از زندگی خود را به نگارش و پژوهش اختصاص داد و سرانجام در سال ۹۰۲ قمری در شهر مکه درگذشت. سخاوی را به دلیل کثرت تألیفات و دقت در ثبت وقایع تاریخی و احوال رجال، از سرآمدان دانش تاریخ در عصر خود میدانند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سخاوی}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
سخاوی بالغ بر دویست کتاب در حوزههای مختلف به رشته تحریر درآورده است. مشهورترین اثر او «الضوء اللامع فی اعیان القرن التاسع» نام دارد که در حدود شش هزار صفحه تدوین شده و شامل شرح حال شخصیتهای برجسته قرن نهم هجری است؛ وی در همین کتاب شرح حال خود را نیز در بیست و سه صفحه نگاشته است. از دیگر آثار تاریخی او میتوان به «التبر المسبوک» (ذیلی بر تاریخ مقریزی)، «الذیل علی دول الاسلام» (ذیلی بر کتاب ذهبی)، «الشافی من الالم فی وفیات الامم»، «تاریخ المدینتین»، «تاریخ المحیط»، «طبقات المالکیة» و «تلخیص تاریخ الیمن» اشاره کرد. در حوزه حدیث و علوم قرآنی، آثاری همچون «المقاصد الحسنة»، «عمدة القاری والسامع»، «الغایة فی شرح الهدایة»، «الذیل علی طبقات القراء» (ذیلی بر اثر ابنحجر) و «تلخیص طبقات القراء» از او به جای مانده است. همچنین کتاب «الاعلان بالتوبیخ لمن ذم اهل التواریخ» یکی از آثار مهم او در دفاع از جایگاه علم تاریخ است. وی گزارش سفرهای خود را نیز در کتابهایی چون «الرحلة الاسکندریة»، «الرحلة الحلبیة» و «الرحلة المکیة» ثبت کرده و در کتاب «تحفة الاحباب» به بررسی مزارات و تراجم پرداخته است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=سخاوی}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=سخاوی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div>Shahroudi