https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8Cشهابالدین یحیی سهروردی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T00:01:53Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=82969&oldid=prevShahroudi: − رده:خرد جاویدان (هاتکت)2024-06-04T07:07:43Z<p>− <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D8%B1%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86" title="رده:خرد جاویدان">رده:خرد جاویدان</a> (<a href="/fa/%D9%88%D9%BE:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" class="mw-redirect" title="وپ:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۰۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حکیمان خسروانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حکیمان خسروانی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:خرد جاویدان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان علوم غریبه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان علوم غریبه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان کشتهشده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان کشتهشده]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=82968&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-06-04T07:07:29Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''شهابالدین یحیی سهروردی''' مشهور به '''شیخ اشراق''' یا به طور خلاصه '''سهرودی'''، از فیلسوفان [[مسلمان]] بود. او در [[فلسفه]]، [[حکمت]]، [[اصول فقه]]، [[شعر]]، [[حدیث]]، [[فقه]] و [[علوم غریبه]] تبحر داشت و آثار بسیاری را به او در موضوعات متنوع نسبت دادهاند. او به خاطر احیاء [[فلسفه اشراق]] در مقابل [[فلسفه مشاء]]، شناخته شده است. او به دستور [[صلاحالدین ایوبی]] و به دست [[ملک ظاهر]] به قتل رسید.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
شهابالدین یحیی بن حبش سهروردی که به نامهای ابوالفتح، شیخ اشراق، شیخ اشراقی، شیخ نوری، شیخ مقتول، شهاب مقتول، قتیل الله و حکیم مقتول نیز خوانده شده است، از فیلسوفان مسلمان بود. او در سهرورد متولد شد. شهابالدین در اصول فقه و اقسام حکمت و فلسفه متبحر بود و او را در این زمینهها بیهمتا دانستهاند. علاوه بر فقه، وی در حدیث، علوم ادبی و برخی از علوم غریبه چون کیمیا نیز مهارت داشت. گفته شده که وی حکمت و اصول فقه را در مراغه از [[مجدالدین جیلی]]، استاد [[فخر رازی]] فرا گرفت. او به خاطر پایهگذاری یا حیات مجدد دادن به حکمت اشراق، شناخته شده است. در برابر او، [[فارابی]] قرار داشت که حکمت مشائی را که [[ارسطو]] و پیروان وی بدان معتقد بودند تجدید کرد. او بجای بحث و استدلال و برهان و جدل که در حکمت مشائی متداول است، ذوق و کشف و شهود و اشراقات انوار عقلی را که اساس حکمت اشراق است تجدید کرد. اما در عین حال در حکمت مشائی نیز دست داشت و دربارهٔ همه رشتههای فلسفه و حکمت آثاری به وی منسوب است.<br />
<br />
شیخ اشراق در شاعری نیز ماهر بود و به هر دو زبان [[فارسی]] و [[عربی]] شعر میسرود. شیخ اشراق پس از چندی به [[حلب]] رفت و مورد احترام ملک ظاهر گردید که از طرف پدر خود، صلاحالدین ایوبی، سلطان شامات به حکومت حلب و نواحی آن منصوب بود. وی در بارگاه سلطان جایگاه بالایی داشت و به همین سبب مورد حسادت علمای آن دیار بود و او را به سوء عقیده و بیدینی متهم کردند. از آنجا که جایگاه وی نزد ملک ظاهر بالا بود، بدگویی از وی در رابطه آن دو خللی ایجاد نکرد و از این رو بدخواهان سهرودی، به شخص صلاحالدین متوسل شدند و خواستار قتل شیخ گردیدند. در نهایت صلاحالدین دستور قتل سهرودی را به ملک ظاهر داد و وی نیز او را به قتل رسانید. در کیفیت به قتل رساندن او اختلاف است، برخی دلیل مرگ وی را خفگی و برخی گرسنگی دانستند. سال مرگ او را ۵۸۱ یا ۵۸۵ یا ۵۸۷ یا ۵۸۸ ه.ق گزارش کردهاند. سن او به هنگام مرگ نیز محل اختلاف منابع است و برخی او را 36 ساله، برخی دیگر 40 ساله و برخی تا 88 سال نیز گزارش کردهاند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=شیخ اشراق}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
<br />
* ''آواز پر جبرئیل''<br />
* ''اعتقاد الحکما''<br />
* ''الواح العمادیة''<br />
* ''البارقات الالهیة''<br />
* ''البروج''<br />
* ''بستان القلوب''<br />
* ''البصرة''<br />
* ''التلویحات'' در منطق و حکمت یا خود نام این کتاب ''تلویحات لوحیه و عرشیه'' است.<br />
* ''التنقیحات،'' در [[اصول فقه]]<br />
* ''حکمة الاشراق'' که با شرح [[قطبالدین شیرازی]] سابقاً در [[تهران]] در مطبعه سنگی چاپ شده بود و اخیراً کربن در فرانسه آن را با حواشی و تعلیقاتی چاپ کرده است.<br />
* ''دعوات الکواکب''<br />
* ''رمز الوحی''<br />
* ''شرح اشارات''<br />
* ''صفیر سیمرغ''<br />
* ''صندوق العمل''<br />
* ''طوارق الانوار''<br />
* ''العشق''<br />
* ''الغربة الغریبة'' این رساله در آخر کتاب ''حکمت اشراق'' در [[فرانسه]] چاپ شده است.<br />
* ''اللمحات'' یا ''اللمحهٔ لوامع الانوار''<br />
* ''مبدأ و معاد فارسی المطارحات'' در [[منطق]] و [[حکمت]]<br />
* ''المعارج''<br />
* ''النغمات السماویة''<br />
* ''النفحات فی الاصول الکلیة'' در [[تصوف]]<br />
* ''هیاکل النور'' در فلسفه که با بعضی حواشی به ضمیمه کتاب ''عجایب النصوص فی تهذیب الفصوص و اصول المنطق'' محمد بن سیدشریف جرجانی در یک جلد در قاهره چاپ شده است.<br />
* ''یزدان شناخت،'' که با تصحیح نصرالله تقوی در تهران در مطبعه سنگی چاپ شده است.<br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=شیخ اشراق|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{تصوف}}<br />
{{فلسفه اسلامی}}<br />
{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
<br />
[[رده:اعدامشدگان اهل ایران]]<br />
[[رده:اعدامشدگان سده ۱۲ (میلادی)]]<br />
[[رده:اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)]]<br />
[[رده:اهالی زنجان]]<br />
[[رده:اهالی سهرورد]]<br />
[[رده:پیروان مذهب شافعی]]<br />
[[رده:تاریخ اسلام]]<br />
[[رده:حکیمان خسروانی]]<br />
[[رده:خرد جاویدان]]<br />
[[رده:دانشمندان علوم غریبه]]<br />
[[رده:دانشمندان کشتهشده]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۱۹۱ (میلادی)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۵۷۸ (قمری)]]<br />
[[رده:رهبران فرقههای اسلامی]]<br />
[[رده:زادگان ۱۱۵۴ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۱۱۵۵ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۵۴۹ (قمری)]]<br />
[[رده:شافعیان ایران]]<br />
[[رده:فیلسوفان اعدامشده]]<br />
[[رده:فیلسوفان اهل ایران]]<br />
[[رده:فیلسوفان فارسیزبان قرون وسطی]]<br />
[[رده:فیلسوفان فارسیزبان]]<br />
[[رده:فیلسوفان مسلمان]]<br />
[[رده:مسلمانان سده ۱۲ (میلادی)]]<br />
[[رده:منطقدانان اهل ایران]]<br />
[[رده:منطقدانان]]</div>Shahroudi