Shahroudi در ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۲۸

2024-09-01T03:28:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۲۸
خط ۶۲:		خط ۶۲:

	{{مشایخ و پادشاهان صفویه}}		{{مشایخ و پادشاهان صفویه}}

	~~{{زندگینامه-خرد}}~~

	[[رده:اهالی اردبیل]]		[[رده:اهالی اردبیل]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-09-01T03:27:48Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox religious biography
| honorific-prefix = ابونصر
| name = شیخ جنید
| image = Sheikh Junayd Shrine.jpg
| caption = تصویری از آرامگاه شیخ جنید
| office1 = [[مرشد]] [[طریقت صفویه|صفویه]]
| term_start1 = ۸۵۱
| term_end1 = ۱۰ جمادی‌الاول ۸۶۴
| predecessor1 = [[شیخ ابراهیم|شیخ صدرالدین ابراهیم]]
| successor1 = [[شیخ حیدر (صفویه)|شیخ شجاع‌الدین حیدر]]
| title = ''[[شیخ]]، سلطان، شاه''
| birth_date = ۸۲۹ ه‍. ق<ref dir=ltr>{{پک|Ghereghlou|2017|ف=New Light on the Early Ṣafavids|ک=JAOS|ص=823|زبان=en}}</ref>
| birth_place = {{نشکن|[[اردبیل]]، [[قره‌قویونلو|سلطنت قراقویونلو]]، [[امپراتوری تیموری]]}}
| death_date = ۱۰ جمادی‌الاول ۸۶۴ (۳۵ سال)<ref dir=ltr>{{پک|Ghereghlou|2017|ف=New Light on the Early Ṣafavids|ک=JAOS|ص=823|زبان=en}}</ref>
| death_place = {{نشکن|حوالی [[سامور|سَمّور]]، [[طبرسران]]، {{Ill|دولت شروان‌شاهان|az|Şirvanşahlar dövləti}}}}
| death_cause = [[کشته‌شده در نبرد]]
| resting_place = {{نشکن|[[آرامگاه شیخ جنید]]، [[هزره، قوسار|هزره]]، [[جمهوری آذربایجان]]}}
| spouse = خدیجه بیگم{{سخ}}جنت بیگم
| children = [[خواجه محمد صفوی|خواجه محمد]]{{-}}خواجه جمشید{{-}}[[شیخ حیدر (صفویه)|شیخ حیدر]]{{-}}سلطانزاده خاتون{{-}}نگارشاه خاتون{{-}}شاه‌پاشا خاتون
| religion = [[اسلام]]
| denomination = [[شیعه]]
| jurisprudence = [[فقه امامیه|امامیه]]
| creed =
| Sufi_order = [[طریقت صفویه|صفویه]]
| relatives = [[:az:Şeyx Cəfər|شیخ فریدالدین جعفر]] (عمو){{-}}[[اوزون حسن]] (برادر زن){{-}}[[عالم‌شاه بیگم]] (عروس){{-}}[[شاه اسماعیل یکم]] (نوه)
| influences =
| influenced =
}}
'''شیخ ابوالنصر جنید،''' از مشایخ صفویه و پدر [[شیخ حیدر (صفویه)|شیخ حیدر]] و پدربزرگ [[شاه اسماعیل یکم]] (مؤسس [[ایران صفوی|پادشاهی صفویه]]) بود، که پس از وفات [[شیخ ابراهیم]]، جانشین وی شد.

== زندگی ==
وی که از سوی مریدان، [[مرشد کامل]] و صاحب سجاده ولایت خوانده می‌شد، موقع را برای این خروج که مریدانش از مدتها پیش طالب آغاز آن بودند، مناسب یافت. در این میان، ناخرسندی عمویش جعفر که ظاهراً خود را برای تصدی این مقام اولی می‌دانست، هرچند وی را برای پرهیز از درگیری با جهانشاه قراقویونلو، به ترک [[اردبیل]] تشویق و الزام نمود، اما به شیخ جنید در تهیه مقدمات اسباب این خروج کمک کرد.

شیخ جنید چندی در [[سوریه]]، [[ترابزون|ترابوزان]] و سایر بلاد [[عثمانی]] سر کرد و سرانجام با جمع مریدانش که حدود پنج هزار نفر می‌شدند، در نواحی [[آمد]] [[آناتولی]] به [[اوزون حسن]]، سرکرده [[آق قویونلو]] پیوست. [[اوزون حسن]]، خواهر خود [[خدیجه بیگم]] را به عقد ازدواج شیخ جنید جوان درآورد و حتی به او اجازه داد، تا در قلمرو [[آق قویونلو]] از جانب خود خلفایی برای نشر دعوت و تعلیم طریقت صفوی گسیل دارد.

شیخ جنید، چندی بعد برای زیارت مقبره اجدادی به [[اردبیل]] بازگشت، اما کثرت مریدانش که در بیرون شهر خیمه زده بودند، موجب ترس و توهم [[جهانشاه]] [[قراقویونلو]] و عموی خود [[شیخ جعفر]] شد. شیخ جنید، چون [[جهانشاه]] و جعفر را بر ضد خویش متحد دید، ادامه اقامت در شهر اجدادی خود را مشکل یا بی‌فایده یافت؛ پس از [[اردبیل]] بیرون و با عده‌ای انبوه از صوفیان و جان نثاران خویش به قصد جهاد با کفار [[چرکس]] عازم [[قفقاز]] شد. اما [[شروان‌شاه]] [[خلیل‌الله یکم]] که عبور شیخ از قلمرو خود را مایه تنزل قدرت خویش و مغایر با امنیت ولایت [[شروان]] می‌دید، اجازه عبور به شیخ را نداد. شیخ جعفر، عموی جنید هم طی نامه‌ای محرمانه که به شیروانشاه نوشت او را به شدت از احتمال سوء قصد توسط جان نثاران شیخ جنید ترساند. حتی جهانشاه هم در این باره وی را به مقاومت در مقابل شیخ صوفی تشویق کرد. بالاخره در جنگی که روی داد، جنید کشته شد «۸۶۴ ق / ۱۴۶۰ م» و تلاش‌های [[تصوف|صوفیان]] برای ادامه جهاد، در مقابل سرسختی شروان‌شاه متوقف گردید. پس از شیخ جنید، پسر او [[شیخ حیدر (صفویه)|شیخ حیدر]]، جانشین پدر شد.

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
{{آغاز منابع}}
* {{یادکرد-ویکی
|پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shaykh_Junayd&oldid=562434597
|عنوان=Shaykh Junayd
|زبان=انگلیسی
|بازیابی=۱۹ ژانویه ۲۰۱۴}}
{{آغاز چپ‌چین}}
* {{یادکرد دانشنامه |سال=1998 |پیوند مدخل=https://www.britannica.com/biography/Shaykh-Junayd |مدخل=Shaykh Junayd |دانشنامه=[[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopædia Britannica]] |زبان=en}}
* {{یادکرد دانشنامه |نام خانوادگی=Babayan |نام=Kathryn |پیوند نویسنده=کاترین بابایان |سال=2009 |پیوند مدخل=http://www.iranicaonline.org/articles/jonayd |مدخل=JONAYD |نام خانوادگی ویراستار=Yarshater |نام ویراستار=Ehsan |پیوند ویراستار=احسان یارشاطر |دانشنامه=[[دانشنامه ایرانیکا|Encyclopædia Iranica]] |جلد=XV |سری=Fasc. 1 |صفحات=3–5 |زبان=en}}
* {{cite journal |last1=Ghereghlou |first1=Kioumars |author1-link=:en:Kioumars Ghereghlou |title=Chronicling a Dynasty on the Make: New Light on the Early Ṣafavids in Ḥayātī Tabrīzī's ''Tārīkh'' (961/1554) |journal=[[:en:Journal of the American Oriental Society|Journal of the American Oriental Society]] |date=October–December 2017 |volume=137 |issue=4 |pages=805–832 |url=https://academiccommons.columbia.edu/doi/10.7916/D8ZW33DF |doi=10.7817/jameroriesoci.137.4.0805 |via=[[:en:Columbia University Libraries|Columbia Academic Commons]]}}
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان منابع}}

{{جعبه آغازی}}
{{S-hou|[[دودمان صفوی]]||۸۲۹ ه‍. ق|۱۰ جمادی‌الاول|۸۶۴|name=شیخ جنید}}
{{S-rel}}
{{جعبه توالی|قبل=[[شیخ ابراهیم]]|عنوان=[[مرشد]] [[طریقت صفویه|صفویه]] |سال‌ها=۸۶۴–۸۵۱|بعد=[[شیخ حیدر (صفویه)|شیخ حیدر]]}}
{{جعبه پایانی}}

{{مشایخ و پادشاهان صفویه}}

{{زندگینامه-خرد}}

[[رده:اهالی اردبیل]]
[[رده:اهالی ایران در سده ۱۵ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۱۴۶۰ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۸۶۰ (قمری)]]
[[رده:دودمان صفوی]]
[[رده:شیخ‌های صفویان]]
[[رده:صوفیان کرد]]
[[رده:طریقت صفویه]]

شیخ جنید - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۲۸

Shahroudi: ابرابزار