https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8Cشیخ زاهد گیلانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T19:29:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=95693&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-06T02:40:13Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Infobox religious biography<br />
| honorific-prefix = تاجالدین<br />
| name = ابراهیم گیلانی<br />
| image = Şeyx Zahid Gilani türbəsi.jpg<br />
| caption = آرامگاه منتسب به شیخ زاهد گیلانی در روستای [[شیخهکران]] واقع در نزدیکی شهر [[لنکران]]<br />
| office1 = [[مرشد]] [[زاهدیه]]<br />
| predecessor1 = ''بنیانگذاری طریقت زاهدیه''<br />
| successor1 = جمالالدین علی زاهدی<ref>{{پک|سودآور|۱۳۸۹|ف=یکی از جعلهای تاریخی صفویه|ک=نامه بهارستان|ص=۱۹۷}}</ref><br />
| birth_date = ۶۱۵ ه.ق<br />
| birth_place = [[پنسر|پوتهسر]]، [[اسپهبدان گیلان|اسپهبد]]، [[خوارزمشاهیان]]<br />
| death_date = رجب ۷۰۰ ه.ق<br />
| death_place = [[سیاهور، لنکران|سیاورود]]، [[اسپهبدان گیلان|اسپهبد]]، [[ایلخانان]]<br />
| resting_place = مورد اختلاف بین:{{-}}{{نشکن|[[شیخهکران]]، [[شهرستان لنکران|لنکران]]، [[جمهوری آذربایجان]]}}{{-}}و{{-}}[[شیخانبر]]، [[شهرستان لاهیجان|لاهیجان]]، [[ایران]]<br />
| title = [[شیخ]] [[زاهد]]<br />
| religion = [[اسلام]]<br />
| era = [[دوران طلایی اسلام]]<br />
| denomination = [[سنی]]<br />
| jurisprudence = [[شافعی]]<br />
| creed =<br />
| Sufi_order = [[زاهدیه]]<br />
| influences = [[شیخ شهابالدین اهری]]<br />
| influenced = [[شیخ صفیالدین اردبیلی]]<br />
}}<br />
[[File:Zahed Gilani succession.jpg|thumb|استاد بزرگ صوفی (مرشد کامل) شیخ زاهد گیلانی (۱۲۱۶–۱۳۰۱) داماد خود [[شیخ صفیالدین اردبیلی]] را به عنوان جانشین معنوی خود در ۱۳۰۱ تعیین کرد.]]'''تاجالدین ابراهیم کردی [[سنجان]]ی''' معروف به '''شیخ زاهد گیلانی''' (۶۱۵–۷۰۰ / ۱۲۱۸–۱۳۰۱) از [[صوفی]]ان بزرگ ایران بود.<br />
<br />
== مدفن ==<br />
[[پرونده:Sheikhzahed01.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|آرامگاه منتسب به شیخ زاهد لاهیجی در روستای [[شیخانبر]] واقع در نزدیکی شهر [[لاهیجان]]]]پژوهشگران نظرات متفاوتی درخصوص محل دفن شیخ زاهد ارائه دادهاند. احمد موسوی مزار شیخ زاهد را بر اساس نوشتههای ''[[صفوةالصفا]]'' حوالی روستای [[سیاهورود]] در ۱۳ کیلومتری [[فومن]] میداند و اضافه میکند در آنجا بنای سادهای وجود دارد که به شیخ (پیر) زاهد منسوب است. هرچند به علت ارادت مردم به این شخصیت، بقعههای دیگری نیز در سایر آبادیهای گیلان وجود دارد که به او منسوب است.<ref>{{پک|موسوی|۱۳۵۳|ف=مدفن شیخ زاهد گیلانی|ک=هنر و مردم|ص=۸۵}}</ref> عباسقلی غفاریفرد با بررسی متونی همچون ''صفوهالصفا''، ''تاریخ حزین'' اثر [[حزین لاهیجی]] و ''روضهالصفویه'' بر این باور است که مکانهایی که این منابع از آن نام میبردهاند، امروز در [[جمهوری آذربایجان]] قرار دارند. وی بر اساس بررسیهای میدانی روستای ساحلی [[سیاهور، لنکران|سیاهور]] واقع در [[شهرستان لنکران]] را محل اولیه دفن شیخ زاهد میداند که پس از چندین سال پیکر شیخ زاهد از آنجا به روستای [[شیخکران]] در دو کیلومتری روستای اول، منتقل میگردد و هماکنون نیز آرامگاهی با نام شیخ زاهد در آن روستا قرار دارد.<ref>{{پک|غفاریفرد|۱۳۸۷|ف=خاستگاه نیاکان شیخ زاهد|ک=پژوهشنامه تاریخ|ص=۷۱}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
{{آغاز منابع}}<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=احمدیان |نام=ابراهیم |سال=۱۴۰۲ |نام خانوادگی ویراستار=موسوی بجنوردی |نام ویراستار=کاظم |پیوند ویراستار=سید محمدکاظم موسوی بجنوردی |مدخل=زاهد گیلانی |پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/268854/زاهد-گیلانی |دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|جلد=۲۶ |مکان=تهران |ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]] |ویرایش=آنلاین}}<br />
* {{یادکرد دانشنامه |نام خانوادگی۱=اسفندیار |نام۱=محمودرضا |سال=۱۳۹۵ |مدخل=زاهد گیلانی |پیوند مدخل=http://rch.ac.ir/article/Details/14482 |نام خانوادگی ویراستار=حداد عادل |نام ویراستار=غلامعلی |پیوند ویراستار=غلامعلی حداد عادل |دانشنامه=[[دانشنامه جهان اسلام]] |جلد=۲۱ |صفحات=۱۹۵–۱۹۷ |ناشر=[[بنیاد دایرةالمعارف اسلامی]] |مکان=تهران |شابک=۹۷۸-۶۰۰-۴۴۷۰۲۲-۳}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=حریری |نام۱=اشرفآقا |پیوند نویسنده۱=اشرفآقا حریری |ژورنال=[[گیلهوا]] |عنوان=محل واقعی مدفن شیخ زاهد گیلانی |صفحه=۵۰ |ناشر=توکل |مکان=صومعهسرا |تاریخ=فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۱ |جلد=۱۰ |شماره=۶۶}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=حیدریان |نام۱=آرمین |ژورنال=ماهنامهٔ تالش |عنوان=شیخ زاهد جیلانی، عارفی از تالشان آستارا |صفحات= |پیوند=http://taleshen.ir/شیخ-زاهد-جیلانی-،-عارفی-تالش-از-آستارا/ |ناشر= |مکان= |تاریخ=شهریور ۱۳۹۲ |جلد=۱۰ |شماره=۵۸ |توسط=پایگاه تالششناسی}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=دوانی |نام۱=علی |پیوند نویسنده=علی دوانی |سال=۱۳۷۲ |عنوان=[[مفاخر اسلام]] |جلد=۷ |ناشر=قبله |مکان=تهران |شابک=}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=رحیمیان |نام۱=عنایتالله |ژورنال=[[گیلهوا]] |عنوان=نظری دیگر و تازه بر مدفن شیخ زاهد گیلانی |صفحات=۲۴–۲۵ |ناشر=توکل |مکان=صومعهسرا |تاریخ=بهمن و اسفند ۱۳۸۰ |جلد=۱۰ |شماره=۶۵}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی=سودآور |نام=ابوالعلاء |عنوان=بررسی فرمان ایغوری ابوسعید بهادرخان و ارتباط آن با کشف یکی از جعلهای تاریخی صفویه |ژورنال=نامه بهارستان |شماره=۱۶ |تاریخ=پاییز و زمستان ۱۳۸۹ |صفحات=۱۹۷–۲۱۰ |پیوند=http://www.soudavar.com/Nameh-ye%20Baharestan%20farman%20AbSaid.pdf |ناشر=[[کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی]] |مکان=تهران |توسط=وبگاه رسمی ابوالعلاء سودآور}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=عوناللهی |نام۱=سید آقا |پیوند نویسنده۱=:az:Seyidağa Onullahi |ژورنال=[[گیلهوا]] |عنوان=آرامگاه شیخ زاهد گیلانی در کجاست؟ |صفحات=۸–۱۰ |ناشر=توکل |مکان=صومعهسرا |تاریخ=فروردین ۱۳۷۳ |جلد=۲ |شماره=ضمیمهٔ ۱۸: ویژهٔ تالش}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=غفاریفرد |نام۱=عباسقلی |عنوان=خاستگاه نیاکان شیخ زاهد و محل کنونی آرامگاه او |ژورنال=پژوهشنامه تاریخ |تاریخ=پاییز ۱۳۸۷ |جلد=۳ |شماره=۱۲ |صفحات=۶۵–۸۱ |پیوند=http://history.bojnourdiau.ac.ir/article_517811.html |ناشر=دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد}}<br />
* {{یادکرد دانشنامه |نام خانوادگی۱=مؤذنزاده کلور |نام۱=عبدالله |سال=۱۳۹۵ |مدخل=بقعه شیخ زاهد گیلانی |پیوند مدخل=http://rch.ac.ir/article/Details/14483 |نام خانوادگی ویراستار=حداد عادل |نام ویراستار=غلامعلی |پیوند ویراستار=غلامعلی حداد عادل |دانشنامه=[[دانشنامه جهان اسلام]] |جلد=۲۱ |صفحات=۱۹۷–۱۹۸ |ناشر=[[بنیاد دایرةالمعارف اسلامی]] |مکان=تهران |شابک=۹۷۸-۶۰۰-۴۴۷۰۲۲-۳}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=موسوی |نام۱=سید احمد |عنوان=مدفن شیخ زاهد گیلانی کجاست؟ |ژورنال=[[هنر و مردم]] |تاریخ=آبان ۱۳۵۳ |جلد=۱۳ |شماره=۱۴۵ |صفحات=۸۲–۸۶ |پیوند=http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/145/html/145-82.HTM |ناشر=[[وزارت فرهنگ و هنر]] |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=یوسفی نمین |نام۱=سیده شهناز |ژورنال=[[گیلهوا]] |عنوان=آرامگاه حضرت شیخ زاهد قدس روحه در هیلیهکران آستارا |صفحه=۵۱ |ناشر=توکل |مکان=صومعهسرا |تاریخ=فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۱ |جلد=۱۰ |شماره=۶۶}}<br />
{{آغاز چپچین}}<br />
* {{cite journal |last=Aubin |first=Jean |date=1991 |title=Shaykh Ibrāhīm Zāhid Gīlānī (1218?-1301) |work=Turcica:Revue d'études turques |publisher=Peeters |location=Leuven |volume=23 |pages=39–53 |doi=10.2143/TURC.23.0.2014187}}<br />
* {{cite encyclopedia |last1=Bahadıroğlu |first1=Mustafa |date=2000 |title=İBRÂHİM ZÂHİD-i GEYLÂNÎ |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ibrahim-zahid-i-geylani |encyclopedia=[[:en:İslâm Ansiklopedisi|TDV İslâm Ansiklopedisi]] |volume=21 |pages=359–360 |publisher=[[:tr:Türkiye Diyanet Vakfı|Türkiye Diyanet Vakfı]] İslâm Araştırmaları Merkezi |location=Istanbul |language=Turkish |isbn=975-3894-48-1}}<br />
* {{cite journal |last1=De Nicola |first1=Bruno |date=2014 |title=Patrons or ''Murīd''s? Mongol Women and Shaykhs in Ilkhanid Iran and Anatolia |journal=[[:en:Iran: Journal of the British Institute of Persian Studies|Iran]] |location=London |publisher=British Institute of Persian Studies |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/05786967.2014.11834742 |url-access=subscription |volume=52 |issue=1 |pages=143–156 |doi=10.1080/05786967.2014.11834742}}<br />
* {{cite journal |last1=Güven |first1=Mustafa Salim |date=December 2012 |title=Osmanlı Sûfîlerinin İran Safevîlerine Yaklaşımında Azîz Mahmûd Hüdâyî Örneği |url= |journal=Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi |volume=30 |issue=2 |pages=33–60 |publisher= |location= |language=Turkish |issn=1302-3543}}<br />
* {{cite journal |last1=Minorsky |first1=Vladimir |author-link1=ولادیمیر مینورسکی |date=October 1954 |title=A Mongol Decree of 720/1320 to the Family of Shaykh Zāhid |journal=[[:en:Bulletin of the School of Oriental & African Studies|Bulletin of the School of Oriental and African Studies]] |location=London |publisher=[[دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی|SOAS University of London]] |via=[[انتشارات دانشگاه کمبریج|Cambridge University Press]] |url=https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-the-school-of-oriental-and-african-studies/article/a-mongol-decree-of-7201320-to-the-family-of-shaykh-zhid/A8D0E1C74B9D417F663A828B61BEFF11 |url-access=subscription |volume=16 |issue=3 |pages=515–527 |doi=10.1017/S0041977X00086821}}<br />
* {{cite journal |last1=Özaydin |first1=Murat |date=Winter 2012 |title=DİYARBAKIR ÖRNEĞİNDE GÜLŞENİLİĞİN AZİZ MAHMUT HÜDAYİ HAZRETLERİ VE CELVETİYYE İLE OLAN İLGİSİ |url=https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6153/82677 |journal=Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi |volume=11 |issue=39 |pages=347–384 |publisher= |location= |language=Turkish |issn=1304-0278 |via=[[:tr:DergiPark|DergiPark]]}}<br />
* {{cite journal |last1=Rıhtım |first1=Mehmet |date=2009 |title=IX-XIX. Asırlar Azerbaycan Kültür Tarihinde Tasavvufi Hareketler |url=https://www.avrasyaetudleri.com/uploads/articles/35.pdf |journal=Avrasya Etüdleri |volume=35 |issue=1 |pages=33–60 |publisher=[[:en:Turkish Cooperation and Coordination Agency|Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı]] |location=Ankara |language=Turkish |issn=1300-1604}}<br />
{{پایان چپچین}}<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
{{دادههای کتابخانهای}}<br />
<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۳۰۱ (میلادی)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۷۰۰ (قمری)]]<br />
[[رده:روحانیان اهل ایران]]<br />
[[رده:زادگان ۱۲۱۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۶۱۵ (قمری)]]<br />
[[رده:صوفیان اهل ایران]]<br />
[[رده:صوفیان کرد]]<br />
[[رده:طریقت صفویه]]</div>Shahroudi