https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D9%81%D8%AEصاحب فخ - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-13T15:13:13Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D9%81%D8%AE&diff=177661&oldid=prevShahroudi: +رده:خاندان علوی، +رده:نوادگان حسن مجتبی، +رده:مخالفان بنیعباس، +رده:رهبران قیامهای ضدعباسی، +رده:کشتگان با سلاح سرد در حجاز (هاتکت)، ابرابزار2026-06-12T19:31:09Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C" title="رده:خاندان علوی">رده:خاندان علوی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C" title="رده:نوادگان حسن مجتبی">رده:نوادگان حسن مجتبی</a>، +<a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3&action=edit&redlink=1" class="new" title="رده:مخالفان بنیعباس (صفحه وجود ندارد)">رده:مخالفان بنیعباس</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B6%D8%AF%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C" title="رده:رهبران قیامهای ضدعباسی">رده:رهبران قیامهای ضدعباسی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7_%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD_%D8%B3%D8%B1%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%B2" title="رده:کشتگان با سلاح سرد در حجاز">رده:کشتگان با سلاح سرد در حجاز</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:خاندان علوی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رهبران قیامهای ضدعباسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کشتگان با سلاح سرد در حجاز]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مخالفان بنیعباس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نوادگان حسن مجتبی]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D9%81%D8%AE&diff=177660&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2026-06-12T19:25:57Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''صاحب فَخّ''' لقبِ '''ابوعبدالله''' '''حسین بن علی بن حسن مثنی''' (درگذشت ۱۶۹ قمری)، از [[علویان]] سدهٔ دوم هجری است که در قیامی علیه [[خلافت بنیعباس|خلافت عباسیان]] در ناحیهٔ فَخّ، میان [[مکه]] و [[مدینه]]، کشته شد. واقعهٔ فخ از مهمترین شورشهای علویان در دورهٔ عباسی بهشمار آمده و در منابع تاریخی بازتاب گستردهای یافته است.<br />
<br />
== نام و نسب ==<br />
نام اصلی او را حسین بن علی بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب از نوادگان [[حسن مجتبی|حسن بن علی]] بود و نسب او با چند واسطه به [[علی بن ابیطالب]] میرسید. کنیهاش ابوعبدالله ذکر شده و در منابع شیعی از او به عنوان یکی از اصحاب [[جعفر صادق|جعفر بن محمد]] یاد شده است. مادرش زینب دختر [[عبدالله بن حسن مثنی]] بود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صاحب فخ}}</ref><br />
<br />
== زندگی ==<br />
در سال ۱۶۹ قمری، در روزگار خلافت [[هادی عباسی]]، تنشهایی در [[مدینه]] میان علویان و عامل حکومت پدید آمد. بنابر گزارشها، رفتار سختگیرانهٔ عامل مدینه نسبت به برخی از علویان، از جمله تازیانه زدن و گرداندن آنان در شهر، سبب اعتراض حسین بن علی و دیگر طالبیان شد. در پی این رخدادها، علویان گرد آمدند، به دارالاماره رفتند، زندانها را گشودند و گروهی با حسین بیعت کردند و مدینه برای مدتی در اختیار آنان قرار گرفت. پس از رسیدن خبر به خلیفه، سپاهی به فرماندهی محمد بن سلیمان برای مقابله با قیام اعزام شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صاحب فخ}}</ref><br />
<br />
=== قیام فخ ===<br />
حسین و یارانش که پیشتر قصد داشتند در موسم [[حج]] قیام کنند، ناچار زودتر دست به اقدام زدند. پس از چند درگیری در مدینه، حسین با گروهی از یاران به سوی مکه حرکت کرد. او هنگام خروج از مدینه با واکنشهای متفاوت مردم روبهرو شد و سپس به [[مکه]] درآمد و اعلام کرد هر بندهای که به او بپیوندد آزاد خواهد بود. در همین هنگام، گروهی از [[بنیعباس|عباسیان]] که برای حج آمده بودند، با سپاه اعزامی همراه شدند و در ناحیهٔ ذیطُوی و سپس در محل فخ با سپاه حسین روبهرو گشتند. نبرد اصلی در روز هشتم [[ذیالحجه|ذیحجه]] ([[روز ترویه]]) درگرفت. در این جنگ، یاران حسین پراکنده شدند و بسیاری کشته یا مجروح گردیدند. سرانجام حسین بن علی نیز کشته شد و سر او را نزد خلیفه فرستادند. شماری از یارانش اسیر یا کشته شدند و گروهی نیز در میان حاجیان پراکنده گشتند. واقعهٔ فخ در منابع تاریخی و ادبی بازتابی گسترده یافت. از جمله [[دعبل خزاعی]] در قصیدهٔ معروف خود از کشتهشدگان فخ یاد کرده است. در برخی روایات شیعی نیز از این واقعه به عنوان یکی از مصائب بزرگ [[خاندان علی بن ابیطالب]] پس از [[نبرد کربلا|واقعهٔ کربلا]] یاد شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صاحب فخ}}</ref><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
حسین بن علی در سال ۱۶۹ قمری در نبرد فخ کشته شد. پیکر او در همان ناحیه بر جای ماند و محل کشته شدنش در منابع با عنوان «فخ» شناخته شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صاحب فخ}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=صاحب فخ|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}</div>Shahroudi