https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87
ظاهریه - تاریخچهٔ نسخهها
2026-07-28T17:58:57Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.41.1
https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87&diff=179310&oldid=prev
Shahroudi: + رده:فرقههای اهل سنت (هاتکت)، ابرابزار
2026-07-27T11:09:57Z
<p>+ <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA" title="رده:فرقههای اهل سنت">رده:فرقههای اهل سنت</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان شعر}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان شعر}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او در جای دیگری در نقد خرد ظاهری میگوید:<ref name=":0" /></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او در جای دیگری در نقد خرد ظاهری میگوید:<ref name=":0"/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شعر}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شعر}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فرقههای اهل سنت]]</ins></div></td></tr>
</table>
Shahroudi
https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87&diff=179309&oldid=prev
Shahroudi: ابرابزار
2026-07-27T11:08:45Z
<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ظاهری''' یا '''ظاهریه'''، مذهبی فقهی است که به [[ابوسلیمان داود بن علی اصفهانی]] منسوب بوده و بر پایه عمل به ظاهر [[آیه|آیات]] و [[حدیث|احادیث]] شکل گرفته است. پیروان این مذهب بر تمسک مستقیم به کتاب و سنت تأکید داشته و کاربرد رأی، قیاس و تأویل را در استنباط احکام رد میکنند. واژه ظاهری در متون کلامی و ادبی گاه در مقابل «باطنی» ([[اسماعیلیه]]) یا «[[تصوف|صوفی]]» نیز به کار رفته است.<br />
<br />
== تاریخچه و بنیانگذار ==<br />
مذهب ظاهری منسوب به ابوسلیمان داود بن علی بن خلف اصفهانی (متوفی ۲۷۰ ق) است. او که پیش از آن در فقه پیرو [[شافعی|مذهب شافعی]] بود، بعدها با تأکید بر ظواهر نصوص، مکتب مستقلی را بنیان نهاد که به مذهب ظاهری شهرت یافت. پیروان این مکتب معتقدند که احکام شرعی تنها از ظاهر الفاظ [[قرآن|کتاب خدا]] و [[سنت محمد|سنت پیامبر]] استنباط میشود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ظاهری}}</ref><br />
<br />
== مبانی فقهی ==<br />
اساس مذهب ظاهری بر اخذ به ظاهر کتاب و سنت و الغای رأی، قیاس و تأویل استوار است. ظاهریه بر خلاف سایر مذاهب [[اهلسنت]] که قیاس را به عنوان یکی از منابع استنباط میپذیرند، هرگونه اجتهاد مبتنی بر قیاس و استدلالهای عقلی را در احکام شرعی مردود میدانند و تنها به آنچه در نص صریح آمده است، عمل میکنند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ظاهری}}</ref><br />
<br />
== کاربرد در تقابلهای مذهبی و صوفیانه ==<br />
اصطلاح ظاهری در متون اسلامی معانی متعددی یافته است. این کلمه گاه در مقابل «باطنی» (پیروان مذهب [[سبعیه]] و فاطمیان) به کار رفته که به جای ظاهر نص، به تأویلات باطنی معتقد بودند. همچنین در ادبیات عرفانی، ظاهری در مقابل «صوفی» قرار میگیرد و به کسانی اطلاق میشود که تنها به آداب و مناسک قشری و ظاهری دین بسنده کرده و از حقایق باطنی غافلاند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ظاهری}}</ref><br />
<br />
== در ادب فارسی ==<br />
در [[ادبیات فارسی]]، به ویژه در اشعار [[ناصرخسرو]]، به تقابل میان ظاهریه و باطنیه اشاره شده است. ناصرخسرو که خود از مبلغان اسماعیلی (باطنی) بود، در اشعارش به نقد بینش ظاهری پرداخته است:<ref name=":0">{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ظاهری}}</ref><br />
<br />
{{شعر}}<br />
{{ب|فاطمیام فاطمیام فاطمی|تا تو بدری ز غم ای ظاهری}}<br />
{{ب|فاطمه را عایشه مادر است|پس تو مرا شیعت مادری}}<br />
{{ب|شیعت مادری ای بدنشان|شاید اگر دشمن دختری}}<br />
{{پایان شعر}}<br />
<br />
او در جای دیگری در نقد خرد ظاهری میگوید:<ref name=":0" /><br />
<br />
{{شعر}}<br />
{{ب|نیارد نظر کرد زی نور علمش|که درد است چشم خرد ظاهری را}}<br />
{{ب|اگر ظاهری مردمی را بجستی|به طاعت برون کردی از سر خری را}}<br />
{{پایان شعر}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۴|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ظاهری|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>
Shahroudi