https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1 2026-06-15T20:39:06Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=168078&oldid=prev 2026-02-05T18:13:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار از سنت‌های رایج در دوران [[جاهلیت]] بود که در آن، مرد بدون پذیرش مسئولیت‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طلاق، </del>زن را در وضعیتی بلاتکلیف قرار می‌داد. اسلام با نزول آیات آغازین سوره مجادله، این رسم را به‌صراحت رد کرد و آن را فاقد اعتبار شرعی دانست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار از سنت‌های رایج در دوران [[جاهلیت]] بود که در آن، مرد بدون پذیرش مسئولیت‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طلاق در اسلام|طلاق]]، [[</ins>زن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اسلام|زن]] </ins>را در وضعیتی بلاتکلیف قرار می‌داد. اسلام با نزول آیات آغازین سوره مجادله، این رسم را به‌صراحت رد کرد و آن را فاقد اعتبار شرعی دانست.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در فقه اسلامی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در فقه اسلامی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کفّاره ظهار ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کفّاره ظهار ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار موجب وجوب کفّاره بر شوهر می‌شود. کفّاره به ترتیب عبارت است از:&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار موجب وجوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کفاره|</ins>کفّاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بر شوهر می‌شود. کفّاره به ترتیب عبارت است از:&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آزاد کردن یک برده؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آزاد کردن یک برده؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت ناتوانی، دو ماه روزه پی‌درپی؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت ناتوانی، دو ماه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>روزه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پی‌درپی؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

یاس ۳۱۳ https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=168005&oldid=prev 2026-02-05T03:26:19Z

<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85" title="رده:طلاق در اسلام">رده:طلاق در اسلام</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85" title="رده:حقوق زنان در اسلام">رده:حقوق زنان در اسلام</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C" title="رده:اصطلاحات فقهی">رده:اصطلاحات فقهی</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85" title="رده:احکام فقهی اسلام">رده:احکام فقهی اسلام</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هات‌کت">هات‌کت</a>)، ابرابزار</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در فقه اسلامی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در فقه اسلامی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شرایط تحقق صیغه ظهار ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شرایط تحقق صیغه ظهار ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تنجیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صیغه؛ </ins>صیغه ظهار باید منجّز باشد و به هیچ شرطی، چه درونی و چه بیرونی، معلق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشود؛ </ins>بنابراین اگر مرد ظهار را مشروط به وقوع یا عدم وقوع امری کند (مانند انجام کاری از سوی زن یا شخص ثالث)، ظهار محقق نمی‌شود. تعلیق، با هر نوع شرطی، مانع تحقق ظهار است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تنجیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صیغه؛‌ </del>صیغه ظهار باید منجّز باشد و به هیچ شرطی، چه درونی و چه بیرونی، معلق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشود. </del>بنابراین اگر مرد ظهار را مشروط به وقوع یا عدم وقوع امری کند (مانند انجام کاری از سوی زن یا شخص ثالث)، ظهار محقق نمی‌شود. تعلیق، با هر نوع شرطی، مانع تحقق ظهار است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># اطلاق یا تقیید ظهار؛ در صورتی که مرد بگوید: «ظهرک کظهر أمی سنة» (برای یک سال)، در تحقق ظهار میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد. منشأ اختلاف، اطلاق آیه ظهار است: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">﴿الَّذینَ یُظاهِرُونَ مِنْکُمْ </ins>مِنْ نِسائِهِمْ﴾، برخی اطلاق آیه را شامل ظهار مطلق و مقید دانسته‌اند، اما گروهی دیگر معتقدند ظهار ظهور در دوام دارد و تقیید آن خلاف ظاهر است؛ ازاین‌رو، در صورت شک، باید به قدر متیقن اکتفا کرد و اصل عدم تحقق ظهار را جاری دانست. روایتی ضعیف نیز در این باب نقل شده که به دلیل ضعف سند، مستند حکم قرار نگرفته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># اطلاق یا تقیید ظهار؛ در صورتی که مرد بگوید: «ظهرک کظهر أمی سنة» (برای یک سال)، در تحقق ظهار میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد. منشأ اختلاف، اطلاق آیه ظهار است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">﴿الَّذينَ يُظاهِرُونَ‌ مِنْكُمْ </del>مِنْ نِسائِهِمْ﴾، برخی اطلاق آیه را شامل ظهار مطلق و مقید دانسته‌اند، اما گروهی دیگر معتقدند ظهار ظهور در دوام دارد و تقیید آن خلاف ظاهر است؛ ازاین‌رو، در صورت شک، باید به قدر متیقن اکتفا کرد و اصل عدم تحقق ظهار را جاری دانست. روایتی ضعیف نیز در این باب نقل شده که به دلیل ضعف سند، مستند حکم قرار نگرفته است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># حضور شاهدان؛ تحقق ظهار منوط به ادای صیغه در حضور دو مرد مسلمان است؛ همانند طلاق. با این تفاوت که در ظهار، عدالت شاهدان شرط دانسته نشده است، در حالی که در طلاق، عدالت معتبر است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># حضور شاهدان؛ تحقق ظهار منوط به ادای صیغه در حضور دو مرد مسلمان است؛ همانند طلاق. با این تفاوت که در ظهار، عدالت شاهدان شرط دانسته نشده است، در حالی که در طلاق، عدالت معتبر است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کفّاره ظهار ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کفّاره ظهار ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار موجب وجوب کفّاره بر شوهر می‌شود. کفّاره به ترتیب عبارت است از:&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار موجب وجوب کفّاره بر شوهر می‌شود. کفّاره به ترتیب عبارت است از:&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آزاد کردن یک برده؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آزاد کردن یک برده؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت ناتوانی، دو ماه روزه پی‌درپی؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت ناتوانی، دو ماه روزه پی‌درپی؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب در این کفّارات لازم است. برخی فقیهان احتمال داده‌اند که آزادی زندانی می‌تواند از مصادیق عتق رقبه محسوب شود. همچنین در صورت ناتوانی کامل از انجام کفّاره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </del>کفایت استغفار اختلاف نظر وجود دارد و برخی از ذیل آیه: ﴿وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ﴾ چنین برداشتی کرده‌اند.&lt;ref name=":0" /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب در این کفّارات لازم است. برخی فقیهان احتمال داده‌اند که آزادی زندانی می‌تواند از مصادیق عتق رقبه محسوب شود. همچنین در صورت ناتوانی کامل از انجام کفّاره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارهٔ </ins>کفایت استغفار اختلاف نظر وجود دارد و برخی از ذیل آیه: ﴿وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ﴾ چنین برداشتی کرده‌اند.&lt;ref name=":0"/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارکان مُظاهِر (شوهر) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارکان مُظاهِر (شوهر) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بلوغ شرعی: مرد باید بالغ باشد؛ بلوغ شرعی در مرد با نشانه‌هایی مانند احتلام، رویش موی عانه یا اتمام پانزده سال قمری تحقق می‌یابد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بلوغ شرعی: مرد باید بالغ باشد؛ بلوغ شرعی در مرد با نشانه‌هایی مانند احتلام، رویش موی عانه یا اتمام پانزده سال قمری تحقق می‌یابد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کمال عقل: صرف عاقل بودن کافی نیست، بلکه کمال عقل شرط است؛ بنابراین ظهار فردی که به سبب عصبانیت یا سادگی شدید فاقد تشخیص عرفی است، معتبر نیست.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کمال عقل: صرف عاقل بودن کافی نیست، بلکه کمال عقل شرط است؛ بنابراین ظهار فردی که به سبب عصبانیت یا سادگی شدید فاقد تشخیص عرفی است، معتبر نیست.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شرایط مُظاهَر (زن) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شرایط مُظاهَر (زن) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زن باید همسر عقدی (حرّه) باشد، نه مملوکه.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زن باید همسر عقدی (حرّه) باشد، نه مملوکه.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زن باید طاهر باشد؛ همانند شرط طهارت در طلاق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زن باید طاهر باشد؛ همانند شرط طهارت در طلاق.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در حقوق اسلامی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در حقوق اسلامی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار موجب انحلال [[عقد نکاح]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌شود. </del>بنابراین اگر شوهر بدون پرداخت کفّاره با همسر خود نزدیکی کند، عمل او [[زنا]] محسوب نمی‌شود، هرچند مرتکب مخالفت با حکم شرعی شده است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهار موجب انحلال [[عقد نکاح]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌شود؛ </ins>بنابراین اگر شوهر بدون پرداخت کفّاره با همسر خود نزدیکی کند، عمل او [[زنا]] محسوب نمی‌شود، هرچند مرتکب مخالفت با حکم شرعی شده است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آیهٔ ظِهار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آیهٔ ظِهار ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آیهٔ ۲ سوره مجادله|آیهٔ ۲ سورهٔ مجادله]] در منابع تفسیری و فقهی با عنوان «آیهٔ ظِهار» شناخته می‌شود. در واقع، چهار آیهٔ آغازین این سوره به موضوع ظهار و احکام آن اختصاص دارد، اما آیهٔ دوم به‌طور خاص به این نام شهرت یافته است. بر اساس گزارش‌های تاریخی و تفسیری، در زمان [[پیامبر اسلام]]، اوس بن صامت همسر خود را ظهار کرد. پس از شکایت زن نزد پیامبر(ص)، آیات نخست سوره مجادله نازل شد و ضمن ابطال این سنت جاهلی، احکام فقهی ظهار را تبیین کرد. این آیات بر دو محور اصلی تأکید دارند:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آیهٔ ۲ سوره مجادله|آیهٔ ۲ سورهٔ مجادله]] در منابع تفسیری و فقهی با عنوان «آیهٔ ظِهار» شناخته می‌شود. در واقع، چهار آیهٔ آغازین این سوره به موضوع ظهار و احکام آن اختصاص دارد، اما آیهٔ دوم به‌طور خاص به این نام شهرت یافته است. بر اساس گزارش‌های تاریخی و تفسیری، در زمان [[پیامبر اسلام]]، اوس بن صامت همسر خود را ظهار کرد. پس از شکایت زن نزد پیامبر (ص)، آیات نخست سوره مجادله نازل شد و ضمن ابطال این سنت جاهلی، احکام فقهی ظهار را تبیین کرد. این آیات بر دو محور اصلی تأکید دارند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نفی مشروعیت ظهار به‌عنوان سنتی جاهلی و ظالمانه؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نفی مشروعیت ظهار به‌عنوان سنتی جاهلی و ظالمانه؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تعیین کفّاره ظهار برای بازگشت مرد به زندگی زناشویی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تعیین کفّاره ظهار برای بازگشت مرد به زندگی زناشویی.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پانویس|۲}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:احکام فقهی اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصطلاحات فقهی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:حقوق زنان در اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:طلاق در اسلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=168004&oldid=prev 2026-02-05T03:24:47Z

<p></p> <a href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&amp;diff=168004&amp;oldid=167855">نمایش تغییرات</a>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=167855&oldid=prev 2026-02-02T11:33:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳. حضور شاهدان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳. حضور شاهدان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تحقق ظهار منوط به ادای صیغه در حضور دو مرد مسلمان است؛ همانند طلاق. با این تفاوت که در ظهار، عدالت شاهدان شرط دانسته نشده است، در حالی که در طلاق، عدالت معتبر است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تحقق ظهار منوط به ادای صیغه در حضور دو مرد مسلمان است؛ همانند طلاق. با این تفاوت که در ظهار، عدالت شاهدان شرط دانسته نشده است، در حالی که در طلاق، عدالت معتبر است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کفّاره ظهار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کفّاره ظهار ==</div></td></tr> </table>

یاس ۳۱۳ https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=167848&oldid=prev 2026-02-02T09:52:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظِهار از احکام فقه خانواده در اسلام است که به تشبیه خاص همسر به مادر یا یکی از محارم اطلاق می‌شود و در صورت تحقق، موجب حرمت موقت زن بر شوهر و وجوب کفّاره می‌گردد. اصل حکم ظهار و مستند قرآنی آن در آیه ۲ سوره مجادله بیان شده و در فقه اسلامی، فروعات و شرایط متعددی برای تحقق آن ذکر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظِهار از احکام فقه خانواده در اسلام است که به تشبیه خاص همسر به مادر یا یکی از محارم اطلاق می‌شود و در صورت تحقق، موجب حرمت موقت زن بر شوهر و وجوب کفّاره می‌گردد. اصل حکم ظهار و مستند قرآنی آن در آیه ۲ سوره مجادله بیان شده و در فقه اسلامی، فروعات و شرایط متعددی برای تحقق آن ذکر شده است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== شرایط تحقق صیغه ظهار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== شرایط تحقق صیغه ظهار ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. در صورت ناتوانی، دو ماه روزه پی‌درپی؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. در صورت ناتوانی، دو ماه روزه پی‌درپی؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. و در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. و در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب در این کفّارات لازم است. برخی فقیهان احتمال داده‌اند که آزادی زندانی می‌تواند از مصادیق عتق رقبه محسوب شود. همچنین در صورت ناتوانی کامل از انجام کفّاره، درباره کفایت استغفار اختلاف نظر وجود دارد و برخی از ذیل آیه:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب در این کفّارات لازم است. برخی فقیهان احتمال داده‌اند که آزادی زندانی می‌تواند از مصادیق عتق رقبه محسوب شود. همچنین در صورت ناتوانی کامل از انجام کفّاره، درباره کفایت استغفار اختلاف نظر وجود دارد و برخی از ذیل آیه:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. قصد: ظهارِ صادرشده در حال بی‌هوشی، مستی یا فقدان قصد معتبر نیست. در ترکیب ظهار با طلاق نیز میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. قصد: ظهارِ صادرشده در حال بی‌هوشی، مستی یا فقدان قصد معتبر نیست. در ترکیب ظهار با طلاق نیز میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. اختیار: ظهار اکراهی فاقد اثر شرعی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. اختیار: ظهار اکراهی فاقد اثر شرعی است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== شرایط مُظاهَر (زن) ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== شرایط مُظاهَر (زن) ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. زن باید طاهر باشد؛ همانند شرط طهارت در طلاق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. زن باید طاهر باشد؛ همانند شرط طهارت در طلاق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. بلوغ در زن شرط تحقق ظهار نیست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. بلوغ در زن شرط تحقق ظهار نیست.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اثر حقوقی ظهار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اثر حقوقی ظهار ==</div></td></tr> </table>

یاس ۳۱۳ https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=167846&oldid=prev 2026-02-02T09:32:25Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «ظِهار از احکام فقه خانواده در اسلام است که به تشبیه خاص همسر به مادر یا یکی از محارم اطلاق می‌شود و در صورت تحقق، موجب حرمت موقت زن بر شوهر و وجوب کفّاره می‌گردد. اصل حکم ظهار و مستند قرآنی آن در آیه ۲ سوره مجادله بیان شده و در فقه اسلامی، فروعا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>ظِهار از احکام فقه خانواده در اسلام است که به تشبیه خاص همسر به مادر یا یکی از محارم اطلاق می‌شود و در صورت تحقق، موجب حرمت موقت زن بر شوهر و وجوب کفّاره می‌گردد. اصل حکم ظهار و مستند قرآنی آن در آیه ۲ سوره مجادله بیان شده و در فقه اسلامی، فروعات و شرایط متعددی برای تحقق آن ذکر شده است.<br /> <br /> == شرایط تحقق صیغه ظهار ==<br /> ۱. تنجیز صیغه<br /> <br /> صیغه ظهار باید منجّز باشد و به هیچ شرطی، چه درونی و چه بیرونی، معلق نشود. بنابراین اگر مرد ظهار را مشروط به وقوع یا عدم وقوع امری کند (مانند انجام کاری از سوی زن یا شخص ثالث)، ظهار محقق نمی‌شود. تعلیق، با هر نوع شرطی، مانع تحقق ظهار است.<br /> <br /> ۲. اطلاق یا تقیید ظهار<br /> <br /> در صورتی که مرد بگوید: «ظهرک کظهر أمی سنة» (برای یک سال)، در تحقق ظهار میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد. منشأ اختلاف، اطلاق آیه ظهار است:<br /> <br /> &gt; ﴿الَّذينَ يُظاهِرُونَ‌ مِنْكُمْ مِنْ نِسائِهِمْ﴾<br /> <br /> برخی اطلاق آیه را شامل ظهار مطلق و مقید دانسته‌اند، اما گروهی دیگر معتقدند ظهار ظهور در دوام دارد و تقیید آن خلاف ظاهر است؛ ازاین‌رو، در صورت شک، باید به قدر متیقن اکتفا کرد و اصل عدم تحقق ظهار را جاری دانست. روایتی ضعیف نیز در این باب نقل شده که به دلیل ضعف سند، مستند حکم قرار نگرفته است.<br /> <br /> ۳. حضور شاهدان<br /> <br /> تحقق ظهار منوط به ادای صیغه در حضور دو مرد مسلمان است؛ همانند طلاق. با این تفاوت که در ظهار، عدالت شاهدان شرط دانسته نشده است، در حالی که در طلاق، عدالت معتبر است.<br /> <br /> == کفّاره ظهار ==<br /> ظهار موجب وجوب کفّاره بر شوهر می‌شود. کفّاره به ترتیب عبارت است از:<br /> <br /> 1. آزاد کردن یک برده؛<br /> <br /> 2. در صورت ناتوانی، دو ماه روزه پی‌درپی؛<br /> <br /> 3. و در صورت عدم امکان، اطعام شصت فقیر.<br /> <br /> ترتیب در این کفّارات لازم است. برخی فقیهان احتمال داده‌اند که آزادی زندانی می‌تواند از مصادیق عتق رقبه محسوب شود. همچنین در صورت ناتوانی کامل از انجام کفّاره، درباره کفایت استغفار اختلاف نظر وجود دارد و برخی از ذیل آیه:<br /> <br /> &gt; ﴿وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ﴾<br /> <br /> چنین برداشتی کرده‌اند.<br /> <br /> == ارکان مُظاهِر (شوهر) ==<br /> 1. بلوغ شرعی: مرد باید بالغ باشد؛ بلوغ شرعی در مرد با نشانه‌هایی مانند احتلام، رویش موی عانه یا اتمام پانزده سال قمری تحقق می‌یابد.<br /> <br /> 2. کمال عقل: صرف عاقل بودن کافی نیست، بلکه کمال عقل شرط است؛ بنابراین ظهار فردی که به سبب عصبانیت یا سادگی شدید فاقد تشخیص عرفی است، معتبر نیست.<br /> <br /> 3. قصد: ظهارِ صادرشده در حال بی‌هوشی، مستی یا فقدان قصد معتبر نیست. در ترکیب ظهار با طلاق نیز میان فقیهان اختلاف نظر وجود دارد.<br /> <br /> 4. اختیار: ظهار اکراهی فاقد اثر شرعی است.<br /> <br /> == شرایط مُظاهَر (زن) ==<br /> 1. زن باید همسر عقدی (حرّه) باشد، نه مملوکه.<br /> <br /> 2. زن باید طاهر باشد؛ همانند شرط طهارت در طلاق.<br /> <br /> 3. بلوغ در زن شرط تحقق ظهار نیست.<br /> <br /> == اثر حقوقی ظهار ==<br /> ظهار موجب انحلال عقد نکاح نمی‌شود. بنابراین اگر شوهر بدون پرداخت کفّاره با همسر خود نزدیکی کند، عمل او زنا محسوب نمی‌شود، هرچند مرتکب مخالفت با حکم شرعی شده است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=درس خارج فقه استاد محمد یزدی|تاریخ=1396|نشانی=https://eshia.ir/feqh/archive/text/yazdi/feqh/96/961214/|عنوان=ظهار}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == آیهٔ ظِهار ==<br /> آیهٔ ۲ سورهٔ مجادله در منابع تفسیری و فقهی با عنوان «آیهٔ ظِهار» شناخته می‌شود. در واقع، چهار آیهٔ آغازین این سوره به موضوع ظهار و احکام آن اختصاص دارد، اما آیهٔ دوم به‌طور خاص به این نام شهرت یافته است.<br /> <br /> ظِهار در لغت از ریشه «ظَهر» به معنای «پشت» گرفته شده و در اصطلاح فقهی، به عبارتی خاص اطلاق می‌شود که مرد با آن، همسر خود را به یکی از محارم (مانند مادر) تشبیه می‌کند. این تشبیه در عرف جاهلی، نوعی اعلام انزجار از زن و جایگزینی غیررسمی برای طلاق به‌شمار می‌رفت و موجب حرمت موقت زن بر شوهر می‌شد.<br /> <br /> ظهار از سنت‌های رایج در دوران جاهلیت بود که در آن، مرد بدون پذیرش مسئولیت‌های طلاق، زن را در وضعیتی بلاتکلیف قرار می‌داد. اسلام با نزول آیات آغازین سوره مجادله، این رسم را به‌صراحت رد کرد و آن را فاقد اعتبار شرعی دانست.<br /> <br /> بر اساس گزارش‌های تاریخی و تفسیری، در زمان پیامبر اسلام(ص)، اوس بن صامت همسر خود را ظهار کرد. پس از شکایت زن نزد پیامبر(ص)، آیات نخست سوره مجادله نازل شد و ضمن ابطال این سنت جاهلی، احکام فقهی ظهار را تبیین کرد. این آیات بر دو محور اصلی تأکید دارند:<br /> <br /> 1. نفی مشروعیت ظهار به‌عنوان سنتی جاهلی و ظالمانه؛<br /> <br /> 2. تعیین کفّاره ظهار برای بازگشت مرد به زندگی زناشویی.<br /> <br /> مطابق حکم قرآن، اگر مرد پس از ظهار قصد ازسرگیری رابطه زناشویی با همسر خود را داشته باشد، موظف است پیش از آن کفّاره بپردازد. این کفّاره به ترتیب عبارت است از: آزاد کردن یک برده، و در صورت ناتوانی، شصت روز روزه گرفتن، و اگر این نیز ممکن نباشد، اطعام شصت فقیر.<br /> <br /> برخورد قاطع قرآن با ظهار، نشان‌دهنده رویکرد اصلاحی اسلام در حوزه خانواده است؛ رویکردی که با رسوم تبعیض‌آمیز و آسیب‌زننده به حقوق زنان مقابله کرده و از تبدیل روابط زناشویی به ابزار سلطه و فشار جلوگیری می‌کند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فرهنگ نامه علوم قرآن|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی|جلد=1|صفحه=435}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == منابع ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

یاس ۳۱۳