Shahroudi: ابرابزار

2024-10-22T07:36:05Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام =عاشیق علی‌عسگر
| تصویر =Ashig Alesger.jpg
| توضیح تصویر =
| زمینه فعالیت مهدی فروهی فرزند یوسف فروهی = نغمه‌سرای ترانه‌های محلی، [[عاشیق]]، عارف
| ملیت =[[آذربایجانی]]
| تاریخ تولد =۱۸۲۱
| محل تولد =[[آزات، ارمنستان]] در [[استان گغارکونیک]]
| والدین = علی‌محمد (پدر) پری زاد (مادر)
| تاریخ مرگ =۱۹۲۶
| محل مرگ =
| سال‌های نویسندگی =
|فیلم (های) ساخته بر اساس اثر(ها)=
}}
'''عاشیق علی‌عسگر گویچه لی''' {{به آذربایجانی|Aşıq Ələsgər}} (زاده ۱۸۲۱، مرگ در ۱۹۲۶) نغمه‌سرای ترانه‌های محلی و [[عاشیق]] عارف [[مردمان آذربایجانی|آذربایجانی]] بود.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://www.mcm.asso.fr/site02/music-w-islam/articles/Oldfield-2007.pdf |عنوان=Article by Anna Oldfeld Senarslan, University of Wisconsin, Conference on Music in the world of Islam |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی=10 April 2013 |کد زبان=en |فرمت=PDF |archive-date=۱ اکتبر ۲۰۱۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111001194228/http://www.mcm.asso.fr/site02/music-w-islam/articles/Oldfield-2007.pdf |url-status=dead}}</ref>

== زندگی ==
[[پرونده:Stamps of Azerbaijan, 1998-516.jpg|بندانگشتی]]

عاشیق علی‌عسگر در روز [[نوروز]] ۱۸۲۱ میلادی در روستای [[آزات، ارمنستان]] در [[خانات ایروان]] متولد شد. مادرش پری‌زاد نام داشت و پدرش علی محمد، پدرش نیز در بین مردم همانند شاعر شناخته می‌شد.<ref>{{پک|Ələsgər|۲۰۰۴|ک=A Aşıq Ələsgər|ج=1|ص=5|زبان=az}}</ref>در کنار اینکه پدرش، علی محمد، [[نجاری|نجار]] بود، در عین حال، به آشینایی با [[ادبیات]] نیز شهرت داشت. علی محمدر در شعرسرایی در انواع شعری «گریلی»، «قوشما» و «بیاتی» نسبتاً خوب بود. احتمال می‌رود که عاشیق علی‌عسگر تأثیرات زیادی از پدرش گرفته باشد.

عاشیق علی‌عسگر در خانواده ای بزرگ و فقیر به بار آمد و سه برادر و دو خواهر داشت. او پسر بزرگ خانواده بود. علی‌عسگر در سن ۱۴ سالگی به دلیل مشکلات شدید مالی خانواده اش مجبور به کار در [[کشتزار|مزرعه]] یک مالک ثروتمند به نام «کربلایی قربان» شد. آنجا به دختر ۱۲ ساله «کربلایی قربان» دل باخت. اما وضعیت معیشتی خانواده اش و شکاف طبقاتی بین دو باعث شد از داشتن چنین رابطه ای با دختر یک زمیندار ثروتمند خودداری کند و پس از مدتی نیز از کارش اخراج شد.

عاشیق علی‌عسگر اوان کودکی خود را در روستای «آق‌کیلسه» گذراند و موفق به تحصیل گرفتن نشد. با این وجود، توانست اسرار گونه هنری [[عاشیق]] را از عاشیق‌های مسن روستای خود بیاموزد. علی‌عسگر از همان دوران کودکی شنونده بادقتی بود و با شور و اشتیاق در اکثر رویدادهای روستای خود حاضر بود. به دلیل قدرت حافظه و توانایی داستان گویی، تقریباً تمام داستان‌های عاشیق آن روزگار را حفظ می‌کرد. وی همچنین با دست چپش ساز می‌نواخت.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://archive.org/details/OzanDunyasiDergisiSayi3102012|title=AZƏRBAYCAN AġIQLAR BĠRLĠYĠ. OZAN DÜNYASI}}</ref>

=== فعالیت ===
عاشیق علی‌عسگر یکی از نمایندگان بزرگ شعر عامیانه آذربایجانی تلقی می‌گردد. اشعار او در گونه‌های شعری «گرایلی»، «قوشما»، [[مخمس]]، «جیغالی تجنیس» و «گیپه‌یلبند» بر عاشیق‌های نسل بعدی پس از خودش تأثیر گذاشته است. عاشیق علی‌عسگر تقریباً در بسیاری از شاخه‌های هنر عاشیق استاد بود و خدمات بسزایی در توسعه [[ادبیات آذربایجانی]] از خود نشان داد. علی‌عسگر اولین شعرهایش را در عنفوان نوجوانی سروده است. اندکی پس از آن، پدرش وی را تشویق کرده بود تا هنر عاشیق را نزد یکی از عاشیق‌های معروف منطقه «گویچه»، [[عاشیق علی]]، فراگیرد. علی‌عسگر به دنبال پشت سر گذاشتن یک آموزش طولانی مدت، این شانس را به دست آورد تا در روستای خود در کنار عاشیق علی در یک مراسم عروسی شرکت کند. در آن رویداد همه به هوش تیز علی‌عسگر پی بردند، به طوری که وی توانست استاد خود عاشیق علی را در یک مناظره که نوعی رقابت بین دو عاشیق محسوب می‌شود، شکست دهد. آن اتفاق منجر به آوارزه یافتن و ورد زبان شدن علی‌عسگر در منطقه «گویچه» و نواحی همجوار شد. وی در مراسمهای عروسی و در رویدادهای مهم فرهنگی در [[ایروان]]، [[نخجوان]]، [[شهرستان قزاق|قزاق]]، [[قره باغ]]، جوانشیر، [[گنجه]]، [[کلبجر]] و دیگر مناطق حضور پررن‍گی داشت.<ref>{{Cite web|url=http://mct.gov.az/en/azerbaijani-music|title=AZERBAİJANİ MUSİC. ASHUQ MUSİC}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.felmay.it/catalogue/item.php?id=10181&buy=10181&type=album&lang=en#.XBuXNJVR3IU|title=Poetry and music of Ashiqs (Traditional music of Azerbaijan)}}</ref>

=== سال‌های بعدی ===
به دلیل تجربه عشق ناموفق در نوجوانی، عاشیق علی‌عسگر تا سن ۴۰ سالگی ازدواج نکرد. اما سپس با دختری به اسم «آناخانم»، ساکن روستای «یانشاق» شهرستان کلبجر، عقد بست. در این بازه زمانی از رندگی اش، وی به خاطر امرار معاش خانواده اش مشغول کارهای محتلفی بود. پس، بدین منظور بهار و تابستان به [[کشاورزی]] و کارهای کوچک ساختمانی و نجاری روی می‌آورد. اما با وجود تمام فعالیت‌های فوق، بیشتر وقت خود را به هنر عاشیق اختصاص می‌داد و در طول فعالیتش چندین شعر سروده است. عاشیق علی‌عسگر نه تنها در [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]]، بلکه به عنوان استاد هنر عاشیق در [[ترکیه]]، [[ایران]] و [[داغستان]] نیز شناخته می‌شد.

عاشیق علی‌عسگر سالهای بعدی خود را در بدبختی و جور سپری کرد. در سال ۱۹۱۵ پسر برادرش و همچنین دامادش را در سن بسیار کم از دست داد. پس از یک سال پسرش دهخدای روستای «بشیر» را به قتل رساند و با آنکه توانست فرار کند، اما در عوض چند نفر از اعضای خانواده علی‌عسگر دستگیر شدند. علی‌عسگر در جریان درگیری بین [[مردم آذری|آذربایجانیان]] و [[مردم ارمنی|ارمنی]]ها در سالهای ۱۹۱۸–۱۹۱۹ مجبور به ترک سرزمین مادری و خانه و کشانه خود شد و برای ادامه زندگی به کلبجر و سپس به [[شهرستان ترتر]] مهاجرت کرد. در سال ۱۹۲۱ به «آق‌کیلسه» بازگشت و تا پایان عمر در آنجا اقامت کزید.

== درگذشت ==
عاشیق علی‌عسگر در روز ۷ مارس سال ۱۹۲۶ در «آق‌کیلسه» دیده به جهان فروبست.<ref>{{Cite web|url=http://femida.az/az/news/49480|title=Ağkilsədə uyuyan Aşıq Ələsgər - Anım günü}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|چپ‌چین=بله|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی= علی‌زاده | نام=همت |نام ویراستار = اسلام| نام خانوادگی ویراستار = عسگرزاده |عنوان =عاشیق علعسگر دیوانی و علاوه اولموش اثرلر| ناشر =انستیتو شفاهی ادبیات شعبه باکو| سال = 1934 | مکان =باکو |جلد=۱| زبان =az}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی= Ələsgər | نام=İslam |نام ویراستار = | نام خانوادگی ویراستار = |عنوان =Aşıq Ələsgər | ناشر =(Azərbaycan Milli Kitabxanası)nəşri əsasında təkrar nəşrə hazırlanmışdır| سال = ۲۰۰۴ | مکان =Bakı |جلد=۱| زبان = az}}
{{پایان}}
{{درگاه|ادبیات آذربایجانی}}
{{ادبیات آذربایجانی}}
[[رده:آذری‌های ارمنستان]]
[[رده:افراد صدساله اهل جمهوری آذربایجان]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۲۶ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۸۲۱ (میلادی)]]
[[رده:شاعران آذری اهل ایران]]
[[رده:شاعران آذری‌زبان]]
[[رده:شاعران اهل امپراتوری روسیه]]
[[رده:شاعران اهل جمهوری آذربایجان]]
[[رده:مردان صدساله]]

عاشیق علی‌عسگر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار