https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%B3%D9%88%D9%85عبدالرحمن سوم - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-12T03:09:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%B3%D9%88%D9%85&diff=95376&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-04T02:46:33Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات خانواده سلطنتی<br />
|نام = عبدالرحمن سوم<br />
|عنوان = الناصر لدین الله<br />
|تصویر = Dirham abd al rahman iii 17494.jpg<br />
|اندازه تصویر = 250 پیکسل<br />
|زیرنویس تصویر = درهم ضرب شده در عهد عبدالرحمن سوم در مدینه الزهرا<br />
|دودمان = [[امویان|خاندان اموی]] {{کوچک|(شاخه [[اندلس]])}}<br />
|دوران = ۱۶ ژانویه ۹۲۹–۱۵ اکتبر ۹۶۱<br />
|جایگاه = اولین [[خلافت قرطبه|خلیفه قرطبه]]<br />
|تاجگذاری =<br />
|پیش از = [[حکم دوم]]<br />
|پس از = [[عبدالرحمن سوم#اعلان خلافت|اعلان خلافت]]<br />
| دوران۱ = ۱۶ اکتبر ۹۱۲–۱۶ ژانویه ۹۲۹<br />
|جایگاه۱ = هشتمین [[امارت قرطبه|امیر قرطبه]]<br />
|تاجگذاری۱ = [[بیعت]] ۱۷ اکتبر ۹۱۲<br />
|پس از۱ = [[عبدالله، امیر قرطبه|عبدالله]]<br />
|پیش از۱ =<br />
|دوران۲ =<br />
|جایگاه۲ =<br />
|تاجگذاری۲ =<br />
|پس از۲ =<br />
|پیش از۲ =<br />
|دوران۳ =<br />
|جایگاه۳ =<br />
|تاجگذاری۳ =<br />
|پس از۳ =<br />
|پیش از۳ =<br />
|دوران۴ =<br />
|جایگاه۴ =<br />
|تاجگذاری۴ =<br />
|پس از۴ =<br />
|پیش از۴ =<br />
|نایب السلطنه =<br />
|زادروز = {{تاریخ تولد|۸۹۱|۱|۷}}<br />
|زادگاه = [[کوردوبا (اسپانیا)|قرطبه]]، [[اندلس (اسلامی)|اندلس]]، [[امارت قرطبه]]<br />
|تاریخ درگذشت = {{مرگ و سن|۹۶۱|۱۰|۱۵|۸۹۱|۱|۷}}<br />
|محل درگذشت = قرطبه، اندلس، [[خلافت قرطبه]] {{کوچک|([[اسپانیا]]ی امروزی)}}<br />
|تاریخ خاکسپاری =<br />
|آرامگاه =<br />
|همسر =<br />
|همسران = فاطمه بنت [[منذر، امیر قرطبه|منذر]]{{سخ}}مرجان (سوگلی)<br />
|شهبانو =<br />
|فرزندان = پسران به ترتیب تولد بقول [[ابن حزم]]:<ref name="Vallvé"/>{{سخ}}[[حکم دوم]] (پسر مرجان)<ref name="Kassis"/>{{سخ}}عبدالعزیز{{سخ}}الأصبغ{{سخ}} عبیدالله{{سخ}}عبدالجبار{{سخ}}عبدالملک{{سخ}}سلیمان{{سخ}}عبدالله{{سخ}}مروان{{سخ}}المنذر{{سخ}}المغیرة.<br />
|پدر = محمد بن [[عبدالله، امیر قرطبه|عبدالله]]<br />
|مادر =<br />
|امضاء =<br />
}}<br />
<br />
'''عبدالرحمن سوم''' ملقب به '''الناصر لدین الله''' (زاده ۱۱ ژانویهٔ ۸۹۱ - درگذشته ۱۵ اکتبر ۹۶۱)، هشتمین امیر [[امارت قرطبه]] و اولین خلیفه [[خلافت قرطبه]] (از سال ۹۱۲ تا ۹۶۱ میلادی) بود. او را با نام ''الناصر لدین الله'' نیز میشناسند. او در ۲۰ سالگی به قدرت رسید و ۵۰ سال حکومت کرد. مردم اندلس در دوران او از آزادی نسبی در عقاید دینی خود برخوردار بودند.<br />
<br />
== وصف ظاهر ==<br />
در وصف او گفتهاند:<br />
{{گفتاورد|... پوست سفید، چشمان آبی و چهرهٔ جذابی داشته؛ زیبا بوده، گرچه تا حدی تنومند و قوی بنیه بوده. پاهایش کوتاه بود، تا حدی که رکاب زینش فقط یک کف دست زیرش بوده. وقتی سوار اسب میشد بلند به نظر میرسید، ولی روی پای خودش خیلی کوتاه بود. او ریشش را به رنگ سیاه درمیآورد.<ref>[[ابن عذاری]]، ''کتاب البیان''</ref>}}<br />
<br />
== شرح حکومت ==<br />
عبدالرحمن سال ۹۱۲ میلادی امیر قرطبه شد.{{sfn|Fitz|Monteiro|2018|p=۲}} از همان اوایل خلافتش، سیاست و خط مشی ویژهای برای سرکوب یاغیان و سرکشان از خود نشان داد. در اعلامیهای به یاغیان [[اسپانیایی]] و [[بربر|اعراب بربر]] هشدار داد:<br />
{{گفتاورد|آنچه من از شماها میخواهم باج و خراج نیست بلکه قلعهها و شهرهای شماست؛ بنابراین اگر اطاعت نمودید مورد الطاف شاهی قرار خواهید گرفت در غیر این صورت به تعقیب و مجازات نایل خواهید آمد.<ref name="ReferenceA">{{پک|نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی|سال1366|ک=کتاب آندلس|ص=صفحه۷۵–۸۸}}</ref>}}<br />
<br />
در کمتر از ۹۰ روز توانست ایالتهای [[الویره]] و [[جیان]] را به انقیا خود درآورد و راهزنان و دزدان منطقه را از بین ببرد. پس از مدتی توانست [[اشبیلیه]] را نیز به قلمرو خود بیفزاید. سپس سپاهیان خود را متوجه شمال و شرق ساخت. [[بطلیوس]] پس از یک سال محاصره تسلیم شد و [[طلیطله]] که به تحریک حاکم مسیحی [[لئون]] قیام کرده بود، بعد از دو سال محاصره بدون هیچ قید و شرطی به اطاعت عبدالرحمن درآمد.<ref name="ReferenceA">{{پک|نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی|سال1366|ک=کتاب آندلس|ص=صفحه۷۵–۸۸}}</ref><br />
<br />
با این فتوحات به فرمانروای بیبدیل اندلس بدل گشت ولی همچنان دو دشمن، یکی عشایر مسیحی ساکن شمال و دیگری [[خلافت فاطمی]]، در کمین او بودند. با آنکه قصد نداشت با اقوام شمالی درگیر شود و بیشتر خواهان مسالمت بود، به ناچار آنها وارد جنگ شد. سال ۹۱۴ میلادی یا ۳۰۲ قمری، لئونیها به فرماندهی [[اوردونو دوم]] بهطور ناگهانی بر [[مارده]] حمله بردند و آن را به خاک و خون کشیدند و مردان را کشتند و زنان و کودکان را به اسیری بردند و دوباره از رود [[دورو]] عبور کردند. عبدالرحمن که در [[آفریقا]] مشغول جنگ با فاطمیان بود، به وزیرش [[احمد بن ابی عبیده]] دستور سرکوبی یاغیان لئون را داد و احمد نیز یاغیان را به شدت تنبیه کرد اما در نزدیک [[سان استوان]] بهطور غافلگیرانه دشمن بر او حمله برد و ناچار با تلفات زیادی که برجای گذاشت به عقب بازگشت اما عبدالرحمن پا پس نکشید و در سال ۳۰۶ هجری سپاه دیگری به فرماندهی حاجب خود بدر بر سر دشمن فرستاد و او توانست شکست سنگینی به دشمن تحمیل کند.<ref name="ReferenceA">{{پک|نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی|سال1366|ک=کتاب آندلس|ص=صفحه۷۵–۸۸}}</ref><br />
<br />
دو سال بعد یعنی در سال ۳۰۸ هجری شخصاً به جنگ رفت. اوردونو دوم، پسر [[آلفونسوی سوم (آستوریاس)|آلفونسو سوم]] را شکست داد و بر سان استوان و چندین قلعه دیگر دست یافت. سپاهیان اندکی در لئون باقی گذاشت و به [[ناوار]] رفت و توانست [[سانچو یکم|سانچو یکم پامپلونیا]]، امیر ناوار را شکست دهد. بعد از این جنگ عبدالرحمن به پایتختش [[قرطبه]] بازگشت ولی این بازگشت همیشگی نبود.<ref name="ReferenceA">{{پک|نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی|سال1366|ک=کتاب آندلس|ص=صفحه۷۵–۸۸}}</ref> سال ۹۲۸ میلادی قلعه ببشتر به تصرف درآمد و شورش پسران [[عمر بن حفصون]] (بنو حفصون) به شدت سرکوب شد. یک سال بعد متأثر از این پیروزیها و جهت مقابله با فاطمیان، خود را با عنوان «ناصر لدین الله» خلیفه خواند تا [[خلافت قرطبه|خلافت اموی قرطبه]] را بنیان نهد.{{sfn|Fitz|Monteiro|2018|p=۳}}<br />
<br />
سالهای بعدی پیروزیهای او ادامه پیدا کرد. جای پای خلافت قرطبه با تسلط بر [[سئوتا|سبته]] در سال ۹۳۱ میلادی در شمال آفریقا محکم شد. سلطه بر مناطق مرزی به ویژه طلیطله و [[ساراگوسا|سرقسطه]] حاصل گشت و لشکرکشی به [[بورگو د اوسما سیوداد د اوسما|وَخْشَمَة]] در سال ۹۳۴ میلادی موفقیتآمیز بود. عبدالرحمن با استفاده از آوازه بلندی که دست و پا کرد توانست با [[امپراتوری بیزانس]] و [[امپراتوری مقدس روم]] رابطه برقرار نماید. دستور به آغاز احداث شهر باشکوه [[مدینة الزهراء]] در غرب غرطبه داد که به مرکز خلافت بدل گشت. با این حال در نهایت با شکست در [[سیمانکاس|سیمانقه]] در سال ۹۳۹ پیشروی خلیفه در مناطق مسیحینشین برای همیشه به پایان رسید.{{sfn|Fitz|Monteiro|2018|p=۳}}<br />
<br />
== اقدامات و طرحهای عبدالرحمن ==<br />
عبدالرحمن سوم به نسبت دیگر حاکمان اموی اندلس لایقتر و تواناتر بود. او توانست کشور آشفته قرطبه را که بهدست عدهای از روسا و امرای سرکش و خودسر که از نژادهای مختلف بوده در بیاورد و مانع از ویرانی آن شود و توانست این کشور را وسیعتر و قویتر از سابق به دست اخلاف خود سپارد بخاطر سعی و تلاش او دوباره نظم و آرامش در سرتاسر این کشور حکم فرما گشت. او توانست کاری کند سعادت و ارزانی و فراوانی عموم مردم را شامل شود و مزارع همه پرحاصل و رونق کشاورزی بهطور چشمگیری جلب نظر میکرد، استفاده از طرق علمی آبیاری و حاصلخیز کردن زمینهای از دست رفته یکی از فواید حکومت عبدالرحمن بود، او علاوه بر رواج دادن کار کشاورزی به کارهای دیگر نیز ترقی و رونق بخشید مثل: بازرگانی، علوم و صنعت و هنر در بسیاری از مناطق مهم مثل [[قرطبه]] [[المریه]] و [[اشبیلیه]] مردم از راه صنعت ثروتمند شده بودند و رونق بازرگانی به حدی رسید که هر سال تنها حقوق گمرکی به بیش از دوازده میلیون دینار میرسید که ثلث آن صرف هزینهها و مخارج ارتش میشد و ربع دیگر آن صرف کارهای عامالمنفعه و ترقی دادن امور بازرگانی و همچنین صرف هنر و تشویق دانشمندان و دانشجویان میگردید و بقیه آن در خزانه شاهی ذخیره میشد در زمان او ارتش از پایه قوی گشته و قدرتمند بوده و نیروی دریایی نیز بسیار وسیع بود و به او این امکان را میداد که با [[فاطمیان|فاطمیان مصر]] بر سر تفوق و برتری در دریای [[مدیترانه]] جنگ نماید به قول نویسندگان غربی لشکر اسلامی اسپانیای آن دوره بهترین لشکر دنیا بود و همچنین پادشاهان آن دوره آرزو داشتن که جزء هم پیمانان عبدالرحمن باشند، سفرای بعضی از امپراتوری مثل [[قسطنطنیه|بیزانس]]، [[آلمان]]، [[فرانسه]]، [[ایتالیا]] به دربار او رفتوآمد داشتند.<ref name="ReferenceA">{{پک|نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی|سال1366|ک=کتاب آندلس|ص=صفحه۷۵–۸۸}}</ref><br />
<br />
البته این را هم نباید از یاد برد که یکی از ارکان پیشرفت کار عبدالرحمان وزرای لایق و کار بلد او بودند مثل: [[ابو عامر احمد بن عبدالملک بن شهید اشجعی]] و همچنین [[عبدالملک بن جهنور]].<ref name="ReferenceA">{{پک|نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی|سال1366|ک=کتاب آندلس|ص=صفحه۷۵–۸۸}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آیتی|نام=محمد ابراهیم|پیوند نویسنده|فصل=|ویراستار=|عنوان=آندلس یا تاریخ حکومت مسلمین در اروپا|ترجمه=|جلد=|سال=۱۳۶۶|ناشر=دانشگاه تهران|مکان=تهران|شابک=}}<br />
{{دادههای کتابخانهای}}<br />
<br />
[[رده:اسپانیاییهای باسکیتبار]]<br />
[[رده:اسپانیاییهای عربتبار]]<br />
[[رده:الجیبیتی قرون وسطی]]<br />
[[رده:امیرهای کوردوبا]]<br />
[[رده:انسانگرایان اهل اسپانیا]]<br />
[[رده:اهالی کوردوبا، اسپانیا]]<br />
[[رده:بخشیدهشدگان]]<br />
[[رده:بنیانگذاران شهر]]<br />
[[رده:خلفای اموی کوردوبا]]<br />
[[رده:خلفای کوردوبا سده ۱۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۹۶۱ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۸۸۹ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان سده ۹ (میلادی)]]<br />
[[رده:عربهای سده ۱۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:فرمانروایان الجیبیتی]]<br />
[[رده:فرمانروایان دوجنسگرا]]<br />
[[رده:فرمانروایان همجنسگرای مرد]]<br />
[[رده:مسلمانان الجیبیتی]]</div>Shahroudi