https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 2026-06-09T19:39:27Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=153596&oldid=prev 2025-10-04T07:09:12Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== معرفی ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''محمد </ins>عبدالسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(۱۹۲۶–۱۹۹۶) فیزیک‌دان نظری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پاکستان|</ins>پاکستانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و تنها برنده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فهرست مسلمانان برنده جایزه نوبل|</ins>جایزه نوبل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از پاکستان بود. او در زمینه فیزیک ذرات و نظریه‌های بنیادین فعالیت داشت و تأثیر قابل توجهی بر توسعه علم در کشورهای در حال توسعه و ترویج فیزیک نظری داشت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام (۱۹۲۶–۱۹۹۶) فیزیک‌دان نظری پاکستانی و تنها برنده جایزه نوبل از پاکستان بود. او در زمینه فیزیک ذرات و نظریه‌های بنیادین فعالیت داشت و تأثیر قابل توجهی بر توسعه علم در کشورهای در حال توسعه و ترویج فیزیک نظری داشت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و تحصیلات </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام در شهر جَنگ در پنجاب پاکستان به دنیا آمد و در محیطی نسبتاً ساده بزرگ شد. او استعداد بالایی در ریاضیات و فیزیک داشت و آموزگارانش به سرعت این توانایی‌ها را شناختند. با دریافت بورس تحصیلی به انگلستان رفت و در سال ۱۹۴۹ در دانشگاه کمبریج در رشته فیزیک فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۵۰ مسئله مهمی در نظریه بازنرمال‌سازی حل کرد و به شهرت علمی اولیه رسید. در سال ۱۹۵۱ به کالج دولتی لاهور بازگشت، اما با کمبود پژوهش و عدم تشویق به تحقیق مواجه شد و در ۱۹۵۴ دوباره به بریتانیا بازگشت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام در شهر جَنگ در پنجاب پاکستان به دنیا آمد و در محیطی نسبتاً ساده بزرگ شد. او استعداد بالایی در ریاضیات و فیزیک داشت و آموزگارانش به سرعت این توانایی‌ها را شناختند. با دریافت بورس تحصیلی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انگلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رفت و در سال ۱۹۴۹ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دانشگاه کمبریج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در رشته فیزیک فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۵۰ مسئله مهمی در نظریه بازنرمال‌سازی حل کرد و به شهرت علمی اولیه رسید. در سال ۱۹۵۱ به کالج دولتی لاهور بازگشت، اما با کمبود پژوهش و عدم تشویق به تحقیق مواجه شد و در ۱۹۵۴ دوباره به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بریتانیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بازگشت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== فعالیت‌های علمی ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>== فعالیت‌های علمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام تا اوایل دهه ۱۹۶۰ جزو معتبرترین فیزیک‌دانان نظری جهان بود و در ۳۱ سالگی به عنوان جوان‌ترین استاد فیزیک نظری در کالج امپریال لندن منصوب شد. از جمله جوایز وی، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۹، جایزه آدامز (۱۹۵۸)، جایزه اتم‌ها برای صلح (۱۹۶۸)، مدال اینشتین (۱۹۷۹) و مدال صلح (۱۹۸۱) بودند. او همچنین بیش از چهل مدرک افتخاری از دانشگاه‌های سراسر جهان دریافت کرد و در ۱۹۸۹ لقب شوالیه بریتانیا گرفت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام تا اوایل دهه ۱۹۶۰ جزو معتبرترین فیزیک‌دانان نظری جهان بود و در ۳۱ سالگی به عنوان جوان‌ترین استاد فیزیک نظری در کالج امپریال لندن منصوب شد. از جمله جوایز وی، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۹، جایزه آدامز (۱۹۵۸)، جایزه اتم‌ها برای صلح (۱۹۶۸)، مدال اینشتین (۱۹۷۹) و مدال صلح (۱۹۸۱) بودند. او همچنین بیش از چهل مدرک افتخاری از دانشگاه‌های سراسر جهان دریافت کرد و در ۱۹۸۹ لقب شوالیه بریتانیا گرفت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارهای علمی عبدالسلام شامل بررسی نقش بازنرمال‌سازی در نظریه میدان کوانتومی، استفاده از نظریه گروه‌ها برای طبقه‌بندی ذرات و پیش‌بینی ذرات جدید، و مشارکت در اتحاد نیروهای ضعیف و الکترومغناطیس بود که باعث دریافت جایزه نوبل شد. او با همکاری جوجش پاتی نظریه اتحاد بزرگ را پیشنهاد کرد که پیش‌بینی تک‌قطبی‌های مغناطیسی و واپاشی پروتون را مطرح می‌کرد. همچنین با جان استرات‌دی ایده ابرفضا (Superspace) را ارائه کرد که در تحقیقات هم‌ارزی کاربرد فراوان دارد.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارهای علمی عبدالسلام شامل بررسی نقش بازنرمال‌سازی در نظریه میدان کوانتومی، استفاده از نظریه گروه‌ها برای طبقه‌بندی ذرات و پیش‌بینی ذرات جدید، و مشارکت در اتحاد نیروهای ضعیف و الکترومغناطیس بود که باعث دریافت جایزه نوبل شد. او با همکاری جوجش پاتی نظریه اتحاد بزرگ را پیشنهاد کرد که پیش‌بینی تک‌قطبی‌های مغناطیسی و واپاشی پروتون را مطرح می‌کرد. همچنین با جان استرات‌دی ایده ابرفضا (Superspace) را ارائه کرد که در تحقیقات هم‌ارزی کاربرد فراوان دارد.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه‌ها دربارهٔ علم و اسلام </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درگذشت </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌طور گسترده دربارهٔ دوران طلایی علم </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان اسلام نوشت </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثارش </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلایل کاهش علم در جوامع مسلمان اشاره کرد. او معتقد بود که پیشرفت علمی تنها در صورتی امکان‌پذیر </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که جامعه‌ای از پژوهشگران وجود داشته باشد و زیرساخت‌های آزمایشگاهی و کتابخانه‌ای فراهم باشد و امکان نقد علمی وجود داشته باشد. او همچنین صریحاً بیان کرد که تنها یک علم جهان‌شمول وجود دارد و هیچ علمی مخصوص مسلمانان، هندوها، یهودیان، کنفوسیوسی‌ها یا مسیحیان نیست</del>.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۰ نوامبر ۱۹۹۶ در آکسفورد درگذشت </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربوه پاکستان دفن شد. </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیل وابستگی مذهبی‌اش، نام «مسلمان» از سنگ قبرش حذف شده </ins>است.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسعه علم در کشورهای در حال توسعه </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه‌ها </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به عنوان فیزیک‌دان پاکستانی در بریتانیا، </del>عبدالسلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از مدافعان سرشناس توسعه </del>علم در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشورهای </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حال توسعه بود</del>. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیان‌گذار مرکز بین‌المللی فیزیک نظری </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تریسته در ۱۹۶۴ شد </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرگش به نام او تغییر نام یافت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنان میزبان صدها پژوهشگر از کشورهای در حال توسعه است. عبدالسلام همچنین در پاکستان مشاور علمی رئیس‌جمهور </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤسس کمیسیون تحقیقات فضایی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انرژی اتمی پاکستان بود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ۱۹۷۴، با اعلامیه مجمع ملی پاکستان، فرقه احمدیه </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالسلام از اعضای آن بود به عنوان ارتدکس معرفی شد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی از سمت‌های رسمی خود استعفا داد</del>.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌طور گسترده دربارهٔ [[عصر طلایی اسلام|دوران طلایی </ins>علم در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان اسلام]] نوشت و </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثارش به دلایل کاهش علم در جوامع [[مسلمان]] اشاره کرد</ins>. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معتقد بود که پیشرفت علمی تنها </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتی امکان‌پذیر است </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه‌ای </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پژوهشگران وجود داشته باشد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیرساخت‌های آزمایشگاهی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه‌ای فراهم باشد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امکان نقد علمی وجود داشته باشد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او همچنین صریحاً بیان کرد </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنها یک علم جهان‌شمول وجود دارد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ علمی مخصوص مسلمانان، [[هندو|هندوها]]، [[یهودیان]]، [[کنفوسیوس|کنفوسیوسی‌ها]] یا [[مسیحیان]] نیست</ins>.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرگ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= توسعه علم در کشورهای در حال توسعه =</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالسلام در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۰ نوامبر ۱۹۹۶ </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد درگذشت </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربوه </del>پاکستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفن شد</del>. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیل وابستگی مذهبی‌اش، امروزه در پاکستان به‌طور گسترده جشن گرفته نمی‌شود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام «مسلمان» </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ قبرش توسط دادگاه حذف شده است</del>.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به عنوان فیزیک‌دان پاکستانی در بریتانیا، </ins>عبدالسلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از مدافعان سرشناس توسعه علم در کشورهای در حال توسعه بود. او بنیان‌گذار مرکز بین‌المللی فیزیک نظری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تریسته </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۶۴ شد که پس از مرگش به نام او تغییر نام یافت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنان میزبان صدها پژوهشگر از کشورهای در حال توسعه است. عبدالسلام همچنین </ins>در پاکستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاور علمی رئیس‌جمهور و مؤسس کمیسیون تحقیقات فضایی و انرژی اتمی پاکستان بود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ۱۹۷۴، با اعلامیه مجمع ملی پاکستان، [[جنبش احمدیه|فرقه احمدیه]] که عبدالسلام از اعضای آن بود </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان ارتدکس معرفی شد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت‌های رسمی خود استعفا داد</ins>.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ترتیب‌پیش‌فرض:عبدالسلام، محمد}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ترتیب‌پیش‌فرض:عبدالسلام، محمد}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عبدالسلام| ]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:احمدیان اهل پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:احمدیان اهل پاکستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:استادان دانشگاه اهل پاکستان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:استادان دانشگاه دور از وطن اهل پاکستان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای انجمن سلطنتی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای پیوسته خارجی آکادمی ملی علوم هند]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای خارجی آکادمی علوم اتحاد شوروی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای خارجی فرهنگستان علوم روسیه]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای فرهنگستان پاپی علوم]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اعضای فرهنگستان سلطنتی علوم سوئد]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اعضای فرهنگستان سلطنتی علوم سوئد]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی ناحیه جهنگ]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:برندگان جایزه نوبل اهل پاکستان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:برندگان مدال پادشاهی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پنجابی‌ها]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پنجابی‌ها]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دانشگاهیان کالج سلطنتی لندن]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دانشمندان اهل پاکستان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دانشمندان فیزیک نظری]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشوران اهل پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشوران اهل پاکستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پنجاب]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دانش‌آموختگان کالج سنت جان، کمبریج]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دریافت‌کنندگان غرور اجرا]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دریافت‌کنندگان نشان امتیاز]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دریافت‌کنندگان نشان پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دریافت‌کنندگان نشان پاکستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دور از وطن‌های اهل پاکستان در بریتانیا]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:طرفداران فضا]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عالمان مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عالمان مسلمان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علم و فناوری در پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علم و فناوری در پاکستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فیزیک‌دانان اهل پاکستان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فیزیک‌دانان ذرات]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:محققان مؤسسه مطالعات پیشرفته]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مسلمانان اهل پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مسلمانان اهل پاکستان]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=153592&oldid=prev 2025-10-04T06:59:02Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جدول اطلاعات دانشمند<br /> |نام = محمد عبدالسلام<br /> |تصویر = Abdus_Salam_1987.jpg<br /> |عرض تصویر =<br /> |زیرنویس = در سال ۱۹۸۷<br /> |تاریخ تولد = {{تولد|۱۹۲۶|۱|۲۹}}<br /> |زادگاه = [[جهنگ، پاکستان|جهنگ]]، [[پنجاب (پاکستان)|پنجاب]]، [[راج بریتانیا|هند بریتانیا]]، ([[پاکستان]] امروزی)<br /> |تاریخ مرگ = {{مرگ و سن|۱۹۹۶|۱۱|۲۱|۱۹۲۶|۱|۲۹}}<br /> |محل مرگ = [[آکسفورد]]، [[انگلستان]]، [[بریتانیا]]<br /> |محل زندگی =<br /> |شهروند =<br /> |ملیت = [[پاکستان]]<br /> |تبار =<br /> |رشته فعالیت = [[فیزیک نظری]]<br /> |محل کار = [[دانشگاه پنجاب]]، [[امپریال کالج لندن]]، [[دانشگاه کمبریج]]، [[مرکز بین‌المللی فیزیک نظری]]<br /> |فارغ‌التحصیل = [[دانشگاه پنجاب]]{{سخ}}[[کالج سلطنتی لندن]]{{سخ}}[[دانشگاه کمبریج]]<br /> |بنیاد گذار =<br /> |استاد راهنما = [[نیکولاس کمر]]<br /> | دانشجویان دکتری = [[مایکل داف (فیزیکدان)|مایکل داف]]{{سخ}}[[والتر گیلبرت]]{{سخ}}[[جان موفات (فیزیکدان)|جان موفات]]{{سخ}}[[یووال نیمان]]{{سخ}}[[جان پولکینگورن]]{{سخ}}[[ری استریتر]]{{سخ}}فیاض الدین{{سخ}}[[ریاض الدین (فیزیکدان)|ریاض الدین]]{{سخ}}مسعود احمد{{سخ}}غلام مرتضی{{سخ}}[[کریستوفر ایشام]]{{سخ}}منیر احمد رشید{{سخ}}دانشجویان معروف دیگر: [[پرویز هودبهائی]]<br /> |دانشجویان معروف دیگر = [[پرویز هودبهائی]]<br /> |دلیل شهرت = [[برهمکنش الکتروضعیف]]، [[نظریه وحدت بزرگ]]، [[سازوکار هیگز]]، [[فوتون مغناطیسی]]، [[جریان خنثی]]، [[مکانیک کوانتومی]]، [[پرئون]][[مدل استاندارد (ذرات بنیادی)]]، [[بوزون‌های دبلیو و زد]]، ارائه فرمولبندی واحدی برای نیروی [[الکترومغناطیس]] و [[نیروی هسته‌ای ضعیف]]<br /> |تأثیرات = [[پل دیراک]]<br /> |جوایز = [[مدال پادشاهی]] (۱۹۷۸){{سخ}}[[پرونده:Nobel prize medal.svg|22px]][[جایزه فیزیک نوبل]] ([[۱۹۷۹ (میلادی)|۱۹۷۹]]){{سخ}}[[نشان زرین لومونسف]] (۱۹۸۳){{سخ}}[[مدال کاپلی]] (۱۹۹۰)<br /> |فرزندان = ۶<br /> |دین = [[اسلام]]<br /> |پانویس =<br /> |امضا = AbdusSalamBlackpenAutograph.png<br /> }}<br /> <br /> == معرفی ==<br /> عبدالسلام (۱۹۲۶–۱۹۹۶) فیزیک‌دان نظری پاکستانی و تنها برنده جایزه نوبل از پاکستان بود. او در زمینه فیزیک ذرات و نظریه‌های بنیادین فعالیت داشت و تأثیر قابل توجهی بر توسعه علم در کشورهای در حال توسعه و ترویج فیزیک نظری داشت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> عبدالسلام در شهر جَنگ در پنجاب پاکستان به دنیا آمد و در محیطی نسبتاً ساده بزرگ شد. او استعداد بالایی در ریاضیات و فیزیک داشت و آموزگارانش به سرعت این توانایی‌ها را شناختند. با دریافت بورس تحصیلی به انگلستان رفت و در سال ۱۹۴۹ در دانشگاه کمبریج در رشته فیزیک فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۵۰ مسئله مهمی در نظریه بازنرمال‌سازی حل کرد و به شهرت علمی اولیه رسید. در سال ۱۹۵۱ به کالج دولتی لاهور بازگشت، اما با کمبود پژوهش و عدم تشویق به تحقیق مواجه شد و در ۱۹۵۴ دوباره به بریتانیا بازگشت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فعالیت‌های علمی ==<br /> عبدالسلام تا اوایل دهه ۱۹۶۰ جزو معتبرترین فیزیک‌دانان نظری جهان بود و در ۳۱ سالگی به عنوان جوان‌ترین استاد فیزیک نظری در کالج امپریال لندن منصوب شد. از جمله جوایز وی، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۹، جایزه آدامز (۱۹۵۸)، جایزه اتم‌ها برای صلح (۱۹۶۸)، مدال اینشتین (۱۹۷۹) و مدال صلح (۱۹۸۱) بودند. او همچنین بیش از چهل مدرک افتخاری از دانشگاه‌های سراسر جهان دریافت کرد و در ۱۹۸۹ لقب شوالیه بریتانیا گرفت.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کارهای علمی عبدالسلام شامل بررسی نقش بازنرمال‌سازی در نظریه میدان کوانتومی، استفاده از نظریه گروه‌ها برای طبقه‌بندی ذرات و پیش‌بینی ذرات جدید، و مشارکت در اتحاد نیروهای ضعیف و الکترومغناطیس بود که باعث دریافت جایزه نوبل شد. او با همکاری جوجش پاتی نظریه اتحاد بزرگ را پیشنهاد کرد که پیش‌بینی تک‌قطبی‌های مغناطیسی و واپاشی پروتون را مطرح می‌کرد. همچنین با جان استرات‌دی ایده ابرفضا (Superspace) را ارائه کرد که در تحقیقات هم‌ارزی کاربرد فراوان دارد.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == دیدگاه‌ها دربارهٔ علم و اسلام ==<br /> عبدالسلام به‌طور گسترده دربارهٔ دوران طلایی علم در جهان اسلام نوشت و در آثارش به دلایل کاهش علم در جوامع مسلمان اشاره کرد. او معتقد بود که پیشرفت علمی تنها در صورتی امکان‌پذیر است که جامعه‌ای از پژوهشگران وجود داشته باشد و زیرساخت‌های آزمایشگاهی و کتابخانه‌ای فراهم باشد و امکان نقد علمی وجود داشته باشد. او همچنین صریحاً بیان کرد که تنها یک علم جهان‌شمول وجود دارد و هیچ علمی مخصوص مسلمانان، هندوها، یهودیان، کنفوسیوسی‌ها یا مسیحیان نیست.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == توسعه علم در کشورهای در حال توسعه ==<br /> به عنوان فیزیک‌دان پاکستانی در بریتانیا، عبدالسلام از مدافعان سرشناس توسعه علم در کشورهای در حال توسعه بود. او بنیان‌گذار مرکز بین‌المللی فیزیک نظری در تریسته در ۱۹۶۴ شد که پس از مرگش به نام او تغییر نام یافت و همچنان میزبان صدها پژوهشگر از کشورهای در حال توسعه است. عبدالسلام همچنین در پاکستان مشاور علمی رئیس‌جمهور و مؤسس کمیسیون تحقیقات فضایی و انرژی اتمی پاکستان بود. در ۱۹۷۴، با اعلامیه مجمع ملی پاکستان، فرقه احمدیه که عبدالسلام از اعضای آن بود به عنوان ارتدکس معرفی شد و وی از سمت‌های رسمی خود استعفا داد.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == مرگ ==<br /> عبدالسلام در ۲۰ نوامبر ۱۹۹۶ در آکسفورد درگذشت و در ربوه پاکستان دفن شد. به دلیل وابستگی مذهبی‌اش، امروزه در پاکستان به‌طور گسترده جشن گرفته نمی‌شود و نام «مسلمان» از سنگ قبرش توسط دادگاه حذف شده است.&lt;ref&gt;{{پک|Hoodbhoy|۲۰۱۴|ک=The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam|ف=Abdus Salam|زبان=en}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۵|اندازه=ریز}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=Hoodbhoy|نام=Pervez|پیوند نویسنده=|ویراستار=Ibrahim Kalin|مقاله=Abdus Salam|دانشنامه=[[دایرةالمعارف آکسفورد فلسفه، علم و فناوری در اسلام|The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam]]|سال=۲۰۱۴|ناشر=Oxford University Press|مکان=New York, USA|ISBN=978-0-19-935843-4|زبان=en}}<br /> <br /> {{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br /> <br /> {{ترتیب‌پیش‌فرض:عبدالسلام، محمد}}<br /> [[رده:عبدالسلام| ]]<br /> [[رده:احمدیان اهل پاکستان]]<br /> [[رده:استادان دانشگاه اهل پاکستان]]<br /> [[رده:استادان دانشگاه دور از وطن اهل پاکستان]]<br /> [[رده:اعضای انجمن سلطنتی]]<br /> [[رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا]]<br /> [[رده:اعضای پیوسته خارجی آکادمی ملی علوم هند]]<br /> [[رده:اعضای خارجی آکادمی علوم اتحاد شوروی]]<br /> [[رده:اعضای خارجی فرهنگستان علوم روسیه]]<br /> [[رده:اعضای فرهنگستان پاپی علوم]]<br /> [[رده:اعضای فرهنگستان سلطنتی علوم سوئد]]<br /> [[رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا]]<br /> [[رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم]]<br /> [[رده:اهالی ناحیه جهنگ]]<br /> [[رده:برندگان جایزه نوبل اهل پاکستان]]<br /> [[رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک]]<br /> [[رده:برندگان مدال پادشاهی]]<br /> [[رده:پنجابی‌ها]]<br /> [[رده:دانشگاهیان کالج سلطنتی لندن]]<br /> [[رده:دانشمندان اهل پاکستان]]<br /> [[رده:دانشمندان فیزیک نظری]]<br /> [[رده:دانشوران اهل پاکستان]]<br /> [[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پنجاب]]<br /> [[رده:دانش‌آموختگان کالج سنت جان، کمبریج]]<br /> [[رده:درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)]]<br /> [[رده:دریافت‌کنندگان غرور اجرا]]<br /> [[رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی]]<br /> [[رده:دریافت‌کنندگان نشان امتیاز]]<br /> [[رده:دریافت‌کنندگان نشان پاکستان]]<br /> [[رده:دور از وطن‌های اهل پاکستان در بریتانیا]]<br /> [[رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)]]<br /> [[رده:طرفداران فضا]]<br /> [[رده:عالمان مسلمان]]<br /> [[رده:علم و فناوری در پاکستان]]<br /> [[رده:فیزیک‌دانان اهل پاکستان]]<br /> [[رده:فیزیک‌دانان ذرات]]<br /> [[رده:محققان مؤسسه مطالعات پیشرفته]]<br /> [[رده:مسلمانان اهل پاکستان]]</div>

Shahroudi