https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D8%B6عبدالله محض - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-05T20:42:25Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D8%B6&diff=180054&oldid=prevShahroudi: +رده:علویان، +رده:مخالفان بنیعباس، +رده:اهالی مدینه، +رده:زندانیان درگذشته در زندانهای عراق، +رده:زندانیان خلافت عباسیان (هاتکت)، ابرابزار2026-08-02T18:28:32Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86" title="رده:علویان">رده:علویان</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3" title="رده:مخالفان بنیعباس">رده:مخالفان بنیعباس</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87" title="رده:اهالی مدینه">رده:اهالی مدینه</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82" title="رده:زندانیان درگذشته در زندانهای عراق">رده:زندانیان درگذشته در زندانهای عراق</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86" title="رده:زندانیان خلافت عباسیان">رده:زندانیان خلافت عباسیان</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=خیر|نیازمند مقابله با دانشنامهها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=خیر|نیازمند مقابله با دانشنامهها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی مدینه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زندانیان خلافت عباسیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زندانیان درگذشته در زندانهای عراق]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علویان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مخالفان بنیعباس]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D8%B6&diff=180053&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2026-08-02T18:24:06Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''عبداللّه بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب'''، معروف به '''عبداللّه محض'''، از بزرگان [[علویان]] در سده ۲ هجری بود. او همراه فرزندانش [[محمد بن عبدالله محض|محمد]] و [[ابراهیم بن عبدالله محض|ابراهیم]] و گروهی از [[بنیهاشم]]، از جمله [[سفاح]] و [[منصور دوانیقی|منصور]]، با محمد بن عبداللّه [[بیعت]] کرد. پس از به قدرت رسیدن [[بنیعباس|عباسیان]]، منصور او را به سبب پنهانکردن محل اقامت فرزندانش زندانی کرد و سرانجام عبداللّه و شماری از خویشانش در زندان درگذشتند.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
عبداللّه بن [[حسن مثنی|حسن]] بن [[حسن مجتبی|حسن]] بن [[علی بن ابیطالب|علی]] بن [[ابیطالب]] به سبب انتساب پدر و مادرش به حسن بن علی، به «عبداللّه محض» شهرت داشت. او در دورهای که [[خلافت بنیامیه|حکومت اموی]] رو به ضعف گذاشته بود، همراه فرزندانش محمد و ابراهیم و گروهی از [[بنیعلی]] و [[بنیعباس]]، از جمله سفاح و منصور، با محمد بن عبداللّه بیعت کرد. آنان بر این باور بودند که مهدی موعود، به سبب همنامی با محمد بن عبدالله، همان محمد بن عبداللّه است و او زمین را از عدل و داد پر خواهد کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=عبداللّه بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب}}</ref><br />
<br />
پس از بیعت با محمد بن عبداللّه، گروهی را نزد [[جعفر صادق]] و [[عبداللّه بن محمد بن عمر بن علی]] فرستادند و از آنان برای همکاری دعوت کردند. عبداللّه محض با دعوت جعفر صادق موافق نبود و گفت دعوت او بیفایده است، زیرا با این کار مخالفت خواهد کرد. هنگامی که جعفر صادق وارد شد، عبداللّه برای او جا باز کرد و او را کنار خود نشاند و موضوع بیعت را مطرح کرد. جعفر صادق گفت این کار را انجام ندهند، زیرا محمد [[مهدی موعود]] نیست و زمان خروج او نیز فرا نرسیده است. او افزود که اگر بیعت با محمد به قصد پذیرش امامت باشد، کاری نادرست است؛ و اگر برای [[امر به معروف و نهی از منکر]] باشد، عبداللّه محض، که پدر اوست، برای این کار شایستهتر است. عبداللّه این سخن را نپذیرفت و آن را ناشی از [[حسد]] دانست. جعفر صادق پس از آنکه دید سخنانش پذیرفته نمیشود، مجلس را ترک کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=عبداللّه بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب}}</ref><br />
<br />
=== زندانیشدن و درگذشت ===<br />
پس از استقرار خلافت بر ابوالعباس سفاح، محمد و ابراهیم، فرزندان عبداللّه، همچنان در اندیشه به دست آوردن خلافت بودند و مدتی پنهانی زندگی میکردند. سفاح عبداللّه را گرامی میداشت و در دوران خلافت او، فرزندان عبداللّه تحت تعقیب قرار نگرفتند. پس از رسیدن منصور به خلافت، او در پی یافتن و کشتن محمد و ابراهیم برآمد. منصور در سال ۱۴۰ هجری، هنگام سفر [[حج]] و ورود به [[مدینه]]، عبداللّه را احضار کرد و محل فرزندانش را از او پرسید. عبداللّه اظهار بیاطلاعی کرد و منصور دستور داد او را زندانی کنند. شماری از علویان، از جمله حسن، ابراهیم و ابوبکر، برادران عبداللّه، نیز زندانی شدند. آنان سه سال در زندان مدینه بودند و در سال ۱۴۴، منصور آنان را در غل و زنجیر به [[عراق]] برد و در زندانی نزدیک [[کوفه]] محبوس کرد. عبداللّه و دیگر زندانیان بر اثر شکنجه و شرایط زندان، یکی پس از دیگری درگذشتند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=عبداللّه بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب}}</ref><br />
<br />
== دیدگاهها ==<br />
[[ربیع بن عبداللّه]] نقل کرده است که با عبداللّه بن حسن دربارهٔ [[امامت]] گفتوگو کرد. عبداللّه بر این نظر بود که امامت، همانگونه که در نسل [[حسین بن علی]] ادامه یافته، در نسل [[حسن مجتبی|حسن بن علی]] نیز میتواند ادامه یابد. ربیع در پاسخ گفت امامت تنها در نسل حسین بن علی است. عبداللّه استدلال کرد که حسن و حسین هر دو از سروران جوانان بهشتاند و حسن بر حسین برتری دارد؛ بنابراین، دلیلی برای اختصاص امامت به نسل حسین وجود ندارد. ربیع در پاسخ، به [[موسی]] و [[هارون]] استناد کرد و گفت هر دو پیامبر بودند، اما موسی بر هارون برتری داشت و با این حال، خلافت در نسل هارون، نه نسل موسی، قرار گرفت. او همچنین به گزارشی از محمد بن عبدالله استناد کرد که بر اساس آن، آنچه در امتهای پیشین رخ داده است، در امت اسلامی نیز رخ خواهد داد. عبداللّه پس از شنیدن این استدلال سکوت کرد. ربیع بعدها این گفتوگو را برای جعفر صادق نقل کرد و جعفر صادق استدلال او را درست دانست.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=عبداللّه بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۴|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=عبداللّه بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=خیر|نیازمند مقابله با دانشنامهها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Shahroudi