عدل (کلام) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۴

2025-10-08T03:24:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''عدل''' یکی از اصول مذهب در نزد [[شیعه\|شیعیان]] و [[سنی\|سنی‌های]] [[معتزله\|معتزلی]] به شمار می‌رود. این عدل به این معناست که [[خدا]] در [[تکوین]] و [[تشریع]]، [[عادل (اسماء الحسنی)\|عادل]] است. از آنجا که این اصل اعتقادی، در راستای باور به [[توحید]] است،‌ در ضمن همان اصل تعریف شده است و همچون دیگر [[صفات ثبوتیه]]، چون [[علم الهی\|علم]] و [[قدرت الهی\|قدرت]] می‌باشد ولی از انجا که در قرن سوم هجری، میان فرقه [[اشاعره]] و [[معتزله]] و [[شیعه دوازده‌امامی\|امامیه]] در موضوع این صفت از [[صفات الهی]]، اختلاف پدید آمد، دو فرقه معتزله و امامیه آن را جزو عقاید اصلی خود جای داده و به عنوان یکی از اصول مذهب خویش، تبلیغ کردند. در این میان،‌ اشاعره که نتوانسته بودند میان عدل خدا و [[قضا و قدر\|قَدَر]]، وفق دهند و برای آن استدلالی عقلی بسازند، عدل را از خدا سلب کردند.~~<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اصول دین}}</ref>~~		{{جعبه اطلاعات اصطلاح اسلامی\|نام=عدل\|معنای اصطلاحی=مفرد وبه معنای همیشه برابری وپایداری برحق وعدالت است\|پر اهمیت نزد=مذاهب اسلامی\|کاربرد=پژوهشگران علوم اسلامی}}

			'''عدل''' یکی از اصول مذهب در نزد [[شیعه\|شیعیان]] و [[سنی\|سنی‌های]] [[معتزله\|معتزلی]] به شمار می‌رود. این عدل به این معناست که [[خدا]] در [[تکوین]] و [[تشریع]]، [[عادل (اسماء الحسنی)\|عادل]] است. از آنجا که این اصل اعتقادی، در راستای باور به [[توحید]] است،‌ در ضمن همان اصل تعریف شده است و همچون دیگر [[صفات ثبوتیه]]، چون [[علم الهی\|علم]] و [[قدرت الهی\|قدرت]] می‌باشد ولی از انجا که در قرن سوم هجری، میان فرقه [[اشاعره]] و [[معتزله]] و [[شیعه دوازده‌امامی\|امامیه]] در موضوع این صفت از [[صفات الهی]]، اختلاف پدید آمد، دو فرقه معتزله و امامیه آن را جزو عقاید اصلی خود جای داده و به عنوان یکی از اصول مذهب خویش، تبلیغ کردند. در این میان،‌ اشاعره که نتوانسته بودند میان عدل خدا و [[قضا و قدر\|قَدَر]]، وفق دهند و برای آن استدلالی عقلی بسازند، عدل را از خدا سلب کردند.

	{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}		{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}

	{{جعبه اطلاعات اصطلاح اسلامی\|نام=عدل\|معنای اصطلاحی=مفرد وبه معنای همیشه برابری وپایداری برحق وعدالت است\|پر اهمیت نزد=مذاهب اسلامی\|کاربرد=پژوهشگران علوم اسلامی}}		== عدل الهی (العدل) ==

	{{جعبه اطلاعات\|عنوان=عدل الهی\|توضیح=تبیین عدل الهی در اسلام\|حوزه ی کاربرد=مداهب اسلامی\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی\|زبان=فارسی - عربی - انگلیسی}}

	=== عدل الهی (العدل) ===

	==== تعریف و جایگاه ~~: =~~===		=== تعریف و جایگاه ===
	عدل، به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته‌اش، دومین اصل از اصول پنجگانهٔ اعتقادی مذهب [[شیعهٔ]] دوازده امامی است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الالهیات علی هدی الکتاب والسنت والعقل /آشنایی با علوم اسلامی\|نام=جعفر/مرتضی\|نام خانوادگی=سبحانی /مطهری\|جلد=1\|صفحه=/38119}}</ref>		عدل، به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته‌اش، دومین اصل از اصول پنجگانهٔ اعتقادی مذهب [[شیعهٔ]] دوازده امامی است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الالهیات علی هدی الکتاب والسنت والعقل /آشنایی با علوم اسلامی\|نام=جعفر/مرتضی\|نام خانوادگی=سبحانی /مطهری\|جلد=1\|صفحه=/38119}}</ref>

	اعتقاد به [[عدل الهی]] بدین معناست که [[خداوند]] در تمام افعال خود—از آفرینش تا تشریع قوانین و [[پاداش]] و کیفر—هیچگاه مرتکب [[ظلم]] (گذشتن از حق دیگری) یا فعل قبیح نمی‌شود و هر کاری از جانب او حکیمانه و مطابق با مصلحت است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=آموزش عقاید\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=185}}</ref>این اصل، <ref>ر.ک سوره ی انبیا آیه 47 «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ...» (و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم).</ref>تصویری از خدایی حکیم و هدفمند را ارائه می‌دهد که جهان را بیهوده نیافریده<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ مؤمنون، آیهٔ ۱۱۵: «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ» (آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدیم و که شما به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟).</ref> و قوانینش همگی بر پایهٔ [[حکمت]] و رحمت استوار است. از این منظر، عدل جلوه‌ای از حکمت و [[علم]] بی‌پایان پروردگار به شمار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=العدل الاهی\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|صفحه=45}}</ref>		اعتقاد به [[عدل الهی]] بدین معناست که [[خداوند]] در تمام افعال خود—از آفرینش تا تشریع قوانین و [[پاداش]] و کیفر—هیچگاه مرتکب [[ظلم]] (گذشتن از حق دیگری) یا فعل قبیح نمی‌شود و هر کاری از جانب او حکیمانه و مطابق با مصلحت است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=آموزش عقاید\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=185}}</ref>این اصل، <ref>ر.ک سوره ی انبیا آیه 47 «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ...» (و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم).</ref>تصویری از خدایی حکیم و هدفمند را ارائه می‌دهد که جهان را بیهوده نیافریده<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ مؤمنون، آیهٔ ۱۱۵: «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ» (آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدیم و که شما به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟).</ref> و قوانینش همگی بر پایهٔ [[حکمت]] و رحمت استوار است. از این منظر، عدل جلوه‌ای از حکمت و [[علم]] بی‌پایان پروردگار به شمار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=العدل الاهی\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|صفحه=45}}</ref>

	=== پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی : ===		=== پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی ===
	باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث [[قضا و قدر\|"قدر" و "قضا"]] بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.		باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث [[قضا و قدر\|"قدر" و "قضا"]] بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.

	= پانویس ها =		== پانویس ==
			=== ارجاعات ===
			{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

	=== ~~ارجاعات :~~ ===		=== منابع ===
	~~<references />~~		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اصول دین\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}

	=== ~~منابع :~~ ===		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	* ~~قرآن کریم~~		*
	* سبحانی، جعفر، الالهیات على هدى الکتاب و السنة و العقل. انتشارات اسلامیه ،1399، جلد 1.		* سبحانی، جعفر، الالهیات على هدى الکتاب و السنة و العقل. انتشارات اسلامیه ،1399، جلد 1.

خط ۳۳:		خط ۳۳:
	* مصباح یزدی، محمدتقی. آموزش عقاید. انتشارات چاپ ونشر بین الملل ، نوبت 13، 1383،جلد 1 .		* مصباح یزدی، محمدتقی. آموزش عقاید. انتشارات چاپ ونشر بین الملل ، نوبت 13، 1383،جلد 1 .

	* مصباح یزدی، محمدتقی. پیشنیازهای مدیریت اسلامی، انتشارات موسسه آموزشی - پژوهشی امام خمینی ( ره ) نوبت دوم ، 1397 .		* مصباح یزدی، محمدتقی. پیشنیازهای مدیریت اسلامی، انتشارات موسسه آموزشی - پژوهشی امام خمینی ( ره ) نوبت دوم ، 1397 .

	* نرم افزار جامع الاتفاسیر ، کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. جلد 2 .		* نرم افزار جامع الاتفاسیر ، کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. جلد 2 .

	~~== پانویس ==~~
	~~=== ارجاعات ===~~
	~~{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}~~

	~~=== منابع ===~~
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اصول دین\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	{{مباحث اسلام}}		{{مباحث اسلام}}

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ عدل را به عدل (کلام) منتقل کرد

2025-10-08T03:22:34Z

Shahroudi صفحهٔ عدل را به عدل (کلام) منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۲
(بدون تفاوت)

Shahroudi در ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۲

2025-10-08T03:22:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
			'''عدل''' یکی از اصول مذهب در نزد [[شیعه\|شیعیان]] و [[سنی\|سنی‌های]] [[معتزله\|معتزلی]] به شمار می‌رود. این عدل به این معناست که [[خدا]] در [[تکوین]] و [[تشریع]]، [[عادل (اسماء الحسنی)\|عادل]] است. از آنجا که این اصل اعتقادی، در راستای باور به [[توحید]] است،‌ در ضمن همان اصل تعریف شده است و همچون دیگر [[صفات ثبوتیه]]، چون [[علم الهی\|علم]] و [[قدرت الهی\|قدرت]] می‌باشد ولی از انجا که در قرن سوم هجری، میان فرقه [[اشاعره]] و [[معتزله]] و [[شیعه دوازده‌امامی\|امامیه]] در موضوع این صفت از [[صفات الهی]]، اختلاف پدید آمد، دو فرقه معتزله و امامیه آن را جزو عقاید اصلی خود جای داده و به عنوان یکی از اصول مذهب خویش، تبلیغ کردند. در این میان،‌ اشاعره که نتوانسته بودند میان عدل خدا و [[قضا و قدر\|قَدَر]]، وفق دهند و برای آن استدلالی عقلی بسازند، عدل را از خدا سلب کردند.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اصول دین}}</ref>

	{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}		{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}
خط ۳۶:		خط ۳۷:
	* نرم افزار جامع الاتفاسیر ، کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. جلد 2 .		* نرم افزار جامع الاتفاسیر ، کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. جلد 2 .

	[[~~رده:عدل~~]]		== پانویس ==
	[[رده:اسلام]]		=== ارجاعات ===
	[[رده:~~توحید~~]]		{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}
	[[رده:~~شیعه~~]]
			=== منابع ===
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اصول دین\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}

			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			{{مباحث اسلام}}
			{{شیعه-افقی}}

			[[رده:اصول دین اسلام]]
			[[رده:الهیات اسلامی]]
			[[رده:الهیات تشیع]]

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ عدل الهی در اسلام را به عدل منتقل کرد

2025-10-08T03:20:07Z

Shahroudi صفحهٔ عدل الهی در اسلام را به عدل منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۰
(بدون تفاوت)

T1366 در ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۵

2025-10-07T18:35:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۵
خط ۳:		خط ۳:

	{{جعبه اطلاعات اصطلاح اسلامی\|نام=عدل\|معنای اصطلاحی=مفرد وبه معنای همیشه برابری وپایداری برحق وعدالت است\|پر اهمیت نزد=مذاهب اسلامی\|کاربرد=پژوهشگران علوم اسلامی}}		{{جعبه اطلاعات اصطلاح اسلامی\|نام=عدل\|معنای اصطلاحی=مفرد وبه معنای همیشه برابری وپایداری برحق وعدالت است\|پر اهمیت نزد=مذاهب اسلامی\|کاربرد=پژوهشگران علوم اسلامی}}

			{{جعبه اطلاعات\|عنوان=عدل الهی\|توضیح=تبیین عدل الهی در اسلام\|حوزه ی کاربرد=مداهب اسلامی\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی\|زبان=فارسی - عربی - انگلیسی}}

	=== عدل الهی (العدل) ===		=== عدل الهی (العدل) ===

T1366 در ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۶

2025-10-07T17:36:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۶
خط ۱:		خط ۱:

	{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}		{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}

			{{جعبه اطلاعات اصطلاح اسلامی\|نام=عدل\|معنای اصطلاحی=مفرد وبه معنای همیشه برابری وپایداری برحق وعدالت است\|پر اهمیت نزد=مذاهب اسلامی\|کاربرد=پژوهشگران علوم اسلامی}}

	=== عدل الهی (العدل) ===		=== عدل الهی (العدل) ===

T1366 در ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۴

2025-10-06T14:24:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۴
خط ۷:		خط ۷:
	عدل، به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته‌اش، دومین اصل از اصول پنجگانهٔ اعتقادی مذهب [[شیعهٔ]] دوازده امامی است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الالهیات علی هدی الکتاب والسنت والعقل /آشنایی با علوم اسلامی\|نام=جعفر/مرتضی\|نام خانوادگی=سبحانی /مطهری\|جلد=1\|صفحه=/38119}}</ref>		عدل، به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته‌اش، دومین اصل از اصول پنجگانهٔ اعتقادی مذهب [[شیعهٔ]] دوازده امامی است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الالهیات علی هدی الکتاب والسنت والعقل /آشنایی با علوم اسلامی\|نام=جعفر/مرتضی\|نام خانوادگی=سبحانی /مطهری\|جلد=1\|صفحه=/38119}}</ref>

	~~عتقاد~~ به [[عدل الهی]] بدین معناست که [[خداوند]] در تمام افعال خود—از آفرینش تا تشریع قوانین و [[پاداش]] و کیفر—هیچگاه مرتکب [[ظلم]] (گذشتن از حق دیگری) یا فعل قبیح نمی‌شود و هر کاری از جانب او حکیمانه و مطابق با مصلحت است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=آموزش عقاید\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=185}}</ref>این اصل، <ref>ر.ک سوره ی انبیا آیه 47 «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ...» (و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم).</ref>تصویری از خدایی حکیم و هدفمند را ارائه می‌دهد که جهان را بیهوده نیافریده<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ مؤمنون، آیهٔ ۱۱۵: «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ» (آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدیم و که شما به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟).</ref> و قوانینش همگی بر پایهٔ [[حکمت]] و رحمت استوار است. از این منظر، عدل جلوه‌ای از حکمت و [[علم]] بی‌پایان پروردگار به شمار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=العدل الاهی\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|صفحه=45}}</ref>		اعتقاد به [[عدل الهی]] بدین معناست که [[خداوند]] در تمام افعال خود—از آفرینش تا تشریع قوانین و [[پاداش]] و کیفر—هیچگاه مرتکب [[ظلم]] (گذشتن از حق دیگری) یا فعل قبیح نمی‌شود و هر کاری از جانب او حکیمانه و مطابق با مصلحت است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=آموزش عقاید\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=185}}</ref>این اصل، <ref>ر.ک سوره ی انبیا آیه 47 «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ...» (و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم).</ref>تصویری از خدایی حکیم و هدفمند را ارائه می‌دهد که جهان را بیهوده نیافریده<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ مؤمنون، آیهٔ ۱۱۵: «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ» (آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدیم و که شما به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟).</ref> و قوانینش همگی بر پایهٔ [[حکمت]] و رحمت استوار است. از این منظر، عدل جلوه‌ای از حکمت و [[علم]] بی‌پایان پروردگار به شمار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=العدل الاهی\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|صفحه=45}}</ref>

	~~پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی~~

			=== پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی : ===
	باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث [[قضا و قدر\|"قدر" و "قضا"]] بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.		باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث [[قضا و قدر\|"قدر" و "قضا"]] بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.

T1366 در ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۹

2025-10-06T14:19:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۹
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی		پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی

	باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث "قدر" و "قضا" بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.		باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث [[قضا و قدر\|"قدر" و "قضا"]] بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.

	= پانویس ها =		= پانویس ها =

T1366 در ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴

2025-10-06T14:14:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴
خط ۱:		خط ۱:

			{{شیعه\|توضیح=تبییم عدل الهی در تشیع\|حوزه کاربرد=توحید ، معاد ، اصول دین ، اصول مذهب\|توسعه دهنده=پژوهشگران اسلامی ، مبانی دینی ومذهبی\|زبان=فارسی ، عربی}}

	=== عدل الهی (العدل) ===		=== عدل الهی (العدل) ===

T1366 در ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۸

2025-10-06T14:08:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
			=== عدل الهی (العدل) ===

			==== تعریف و جایگاه : ====
			عدل، به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته‌اش، دومین اصل از اصول پنجگانهٔ اعتقادی مذهب [[شیعهٔ]] دوازده امامی است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الالهیات علی هدی الکتاب والسنت والعقل /آشنایی با علوم اسلامی\|نام=جعفر/مرتضی\|نام خانوادگی=سبحانی /مطهری\|جلد=1\|صفحه=/38119}}</ref>

	عدل الهی (العدل)		عتقاد به [[عدل الهی]] بدین معناست که [[خداوند]] در تمام افعال خود—از آفرینش تا تشریع قوانین و [[پاداش]] و کیفر—هیچگاه مرتکب [[ظلم]] (گذشتن از حق دیگری) یا فعل قبیح نمی‌شود و هر کاری از جانب او حکیمانه و مطابق با مصلحت است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=آموزش عقاید\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=185}}</ref>این اصل، <ref>ر.ک سوره ی انبیا آیه 47 «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ...» (و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم).</ref>تصویری از خدایی حکیم و هدفمند را ارائه می‌دهد که جهان را بیهوده نیافریده<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ مؤمنون، آیهٔ ۱۱۵: «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ» (آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدیم و که شما به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟).</ref> و قوانینش همگی بر پایهٔ [[حکمت]] و رحمت استوار است. از این منظر، عدل جلوه‌ای از حکمت و [[علم]] بی‌پایان پروردگار به شمار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=العدل الاهی\|نام=جعفر\|نام خانوادگی=سبحانی\|صفحه=45}}</ref>

	~~تعریف~~ و ~~جایگاه~~		پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی

	~~عدل،~~ به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته‌اش، دومین اصل از اصول پنجگانهٔ اعتقادی مذهب [[شیعهٔ]] دوازده امامی است.[۱]		باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|ناشر=صدرا\|صفحه=78}}</ref>بنابراین، عدل الهی <ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...» (پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد).</ref>مکمل بحث "قدر" و "قضا" بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=پیشنیازهای مدیریت اسلامی\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=مصباح یزدی\|ناشر=الکترونیکی\|صفحه=92}}</ref>در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.<ref>ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد</ref> این اصل،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|عنوان کتاب=الکافی\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|جلد=2}}</ref> پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.
	~~<references />~~
	~~اعتقاد به [[~~عدل ~~الهی]] بدین معناست که [[خداوند]]~~ در ~~تمام افعال خود—از آفرینش تا تشریع قوانین~~ و [[~~پاداش~~]] ~~و کیفر—هیچگاه مرتکب~~ [[~~ظلم~~]] (~~گذشتن از حق دیگری~~) ~~یا فعل قبیح نمی‌شود~~ و هر ~~کاری از جانب او حکیمانه~~ و ~~مطابق با مصلحت است~~.~~[۲] این اصل، تصویری از خدایی حکیم~~ و ~~هدفمند~~ را ~~ارائه می‌دهد که جهان~~ را ~~بیهوده نیافریده[۳] و قوانینش همگی بر پایهٔ~~ [[~~حکمت~~]] و ~~رحمت استوار است~~. از این ~~منظر،~~ عدل ~~جلوه‌ای از حکمت و~~ [[علم]] ~~بی‌پایان پروردگار~~ به ~~شمار می‌رود~~.~~[۴]~~

	~~پیامدها و آثار اعتقادی و اجتماعی~~		= پانویس ها =

	باور به عدل الهی، پیامدهای عمیقی در زندگی فردی و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] دارد. از نگاه اعتقادی، این اصل مسئله حریت و اختیار انسان را تقویت می‌کند؛ به باور متکلمان اسلامی، اگر انسان مجبور باشد (جبر)، بازخواست و پاداش و عقاب او توسط خداوند—که عادل است—معنایی نخواهد داشت.[۵] بنابراین، عدل الهی مکمل بحث "قدر" و "قضا" بوده و تفکر جبری را نفی می‌کند.[۶] در عرصهٔ اجتماعی نیز، این باور، مسلمانان را به برپایی [[عدالت]] در جامعه و دوری از هرگونه ستمگری و تبعیض ناروا فرامی‌خواند، چرا که آنان خود را پیرو عادلی مطلق می‌دانند که عدل را دوست دارد.[۷] این اصل، پلی بین [[علم کلام\|کلام]] و اخلاق اسلامی ایجاد کرده و انگیزه‌ای قدرتمند برای عمل به تکالیف و دوری از گناهان فراهم می‌سازد.		=== ارجاعات : ===
			<references />

	= ~~پانویس‌ها~~: =		=== منابع : ===
	~~[۱] سبحانی، جعفر. الالهیات على هدى الکتاب و السنة و العقل. جلد ۱، ص ۱۱۹.~~
	~~· مطهری، مرتضی. آشنایی با علوم اسلامی (کلام، عرفان، حکمت عملی). ص ۳۸.~~

	~~[۲] مصباح یزدی، محمدتقی. آموزش عقاید~~. جلد ~~۱، ص ۱۸۵.~~		* قرآن کریم
	· ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ انبیاء، آیهٔ ۴۷: «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ...» (و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم).		* سبحانی، جعفر، الالهیات على هدى الکتاب و السنة و العقل. انتشارات اسلامیه ،1399، جلد 1.

	~~[۳] ر~~.ک. به قرآن کریم، سورهٔ مؤمنون، آیهٔ ۱۱۵: «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا وَأَنَّکُمْ إِلَیْنَا لَا تُرْجَعُونَ» (~~آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدیم و که شما به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟~~).		* سبحانی، جعفر، العدل الالهی ، انتشارات اسلامیه، 1386.
			* مطهری، مرتضی. آشنایی با علوم اسلامی (کلام، عرفان، حکمت عملی)، انتشارات صدرا ، 1382.
			* مطهری ، مرتضی ، عدل الهی، انتشارات صدرا ، 1386.

	~~[۴] سبحانی، جعفر~~. ~~العدل الالهی~~. ~~ص ۴۵~~.		* مصباح یزدی، محمدتقی. آموزش عقاید. انتشارات چاپ ونشر بین الملل ، نوبت 13، 1383،جلد 1 .

	~~[۵]مطهری، مرتضی~~. ~~عدل الهی. ص ۷۸.~~		* مصباح یزدی، محمدتقی. پیشنیازهای مدیریت اسلامی، انتشارات موسسه آموزشی - پژوهشی امام خمینی ( ره ) نوبت دوم ، 1397 .
	~~· ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ کهف، آیهٔ ۲۹: «فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ...»~~ (~~پس هر کس خواهد ایمان بیاورد و هر کس خواهد کفر بورزد~~).

	~~[۶]مصباح یزدی، محمدتقی~~. ~~پیشنیازهای مدیریت اسلامی~~. ~~ص ۹۲~~.		* نرم افزار جامع الاتفاسیر ، کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. جلد 2 .

	[۷] ~~ر.ک. به قرآن کریم، سورهٔ نحل، آیهٔ ۹۰~~: ~~«إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ...» (بی‌گمان خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد).~~		[[رده:عدل]]
	~~· کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. جلد ۲، کتاب الایمان و الکفر، باب العدل، حدیث~~		[[رده:اسلام]]
			[[رده:توحید]]
			[[رده:شیعه]]