عده - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − 5 رده، + 3 رده (هات‌کت)، ابرابزار

2026-04-22T15:18:29Z

− 5 رده، + 3 رده (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۸
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	[[رده:~~ازدواج دائم~~]]		[[رده:احکام فقهی اسلام]]
	[[رده:~~ازدواج موقت]]~~		[[رده:اصطلاحات فقهی]]
	~~[[رده:طلاق بائن~~]]
	[[رده:طلاق در اسلام]]		[[رده:طلاق در اسلام]]
	[[رده:~~طلاق رجعی]]~~		[[رده:کلمات و عبارات عربی در احکام اسلام]]
	~~[[رده:عده وفات~~]]

Zeynabyar: ابرابزار

2026-04-15T11:23:58Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۳
خط ۸:		خط ۸:
	زن‌های مطلقه باید از ازدواج مجدد تا سه طهر (پاکی) خودداری کنند. تربص در این آیه به معنای انتظار و همان معنای اصطلاحی عده است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|شماره=1\|صفحات=147 تا 162\|نام=محمد\|نام خانوادگی=موسوی بجنوردی\|عنوان=عده و احکام آن\|تاریخ=1383\|ژورنال=فقه و مبانی حقوق}}</ref>		زن‌های مطلقه باید از ازدواج مجدد تا سه طهر (پاکی) خودداری کنند. تربص در این آیه به معنای انتظار و همان معنای اصطلاحی عده است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|شماره=1\|صفحات=147 تا 162\|نام=محمد\|نام خانوادگی=موسوی بجنوردی\|عنوان=عده و احکام آن\|تاریخ=1383\|ژورنال=فقه و مبانی حقوق}}</ref>

	در قانون مدنی برای عده تعریفی آمده که می‌گوید: [[عده]] عبارتست از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمی‌تواند شوهر دیگری اختیار کند.<ref>{{یادکرد وب\|~~وبگاه~~=~~ماده 1150~~ قانون مدنی\|~~نشانی~~=\|~~عنوان~~=}}</ref>		در قانون مدنی برای عده تعریفی آمده که می‌گوید: عده عبارتست از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمی‌تواند شوهر دیگری اختیار کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی\|سال=1384\|نام=ناصر\|نام خانوادگی=کاتوزیان\|ناشر=میزان\|صفحه=707\|مکان=تهران}}</ref>

	== فلسفه نگه داشتن عده ==		== فلسفه نگه داشتن عده ==
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	== اقسام عده ==		== اقسام عده ==
	=== عده طلاق ===		=== الف. عده طلاق ===
	# طلاق یکی از راه‌های انحلال ازدواج دائم است که به دو صورت، [[طلاق رجعی]] و [[طلاق بائن]] می‌باشد.		طلاق یکی از راه‌های انحلال ازدواج دائم است که به دو صورت، [[طلاق رجعی]] و [[طلاق بائن]] می‌باشد.

	==== عده طلاق رجعی ====		==== عده طلاق رجعی ====
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	طلاق سوم		طلاق سوم

	=== عده همسر مرد غایب یا مفقودالاثر ===		=== ب. عده همسر مرد غایب یا مفقودالاثر ===
	عده زنی که شوهر او مفقودالاثر است همان عده وفات می‌باشد. بدین صورت که اگر مرد دارایی و مال دارد تا زن از آن بهره‌مند شود، زن باید صبر کرده تا تکلیف همسرش چه زنده یا مرده مشخص شود. اما اگر مرد دارایی نداشته و کسی نباشد تا نیازهای زندگی همسرش را مهیا سازد، زن نزد حاکم رفته و حاکم چهار سال به تفحص و بررسی می‌پردازد تا از زنده یا مرده مرد آگاهی کسب کند و در صورت فوت مرد یا عدم آگاهی از او چه زنده یا مرده، حاکم زن را طلاق داده و زن باید چهار ماه و ده روز به عنوان [[عده وفات]] نگه دارد.		عده زنی که شوهر او مفقودالاثر است همان عده وفات می‌باشد. بدین صورت که اگر مرد دارایی و مال دارد تا زن از آن بهره‌مند شود، زن باید صبر کرده تا تکلیف همسرش چه زنده یا مرده مشخص شود. اما اگر مرد دارایی نداشته و کسی نباشد تا نیازهای زندگی همسرش را مهیا سازد، زن نزد حاکم رفته و حاکم چهار سال به تفحص و بررسی می‌پردازد تا از زنده یا مرده مرد آگاهی کسب کند و در صورت فوت مرد یا عدم آگاهی از او چه زنده یا مرده، حاکم زن را طلاق داده و زن باید چهار ماه و ده روز به عنوان [[عده وفات]] نگه دارد.

	=== عده ازدواج موقت ===		=== ج. عده ازدواج موقت ===
	انحلال ازدواج موقت به این صورت است که با پایان مدت یا بذل مدت باقی مانده از طرف مرد انجام می‌شود. در ازدواج موقت مانند دائم زن صغیره و یائسه نیازی به نگهداری زمان عده نداشته و می‌توانند بعد از انحلال ازدواج موقت یا متعه بلافاصله ازدواج کنند؛ اما در زنان غیر یائسه نگهداری عده ضرورت داشته و بسته به بارداری یا غیر بارداری زن مدت عده فرق می‌کند.		انحلال ازدواج موقت به این صورت است که با پایان مدت یا بذل مدت باقی مانده از طرف مرد انجام می‌شود. در ازدواج موقت مانند دائم زن صغیره و یائسه نیازی به نگهداری زمان عده نداشته و می‌توانند بعد از انحلال ازدواج موقت یا متعه بلافاصله ازدواج کنند؛ اما در زنان غیر یائسه نگهداری عده ضرورت داشته و بسته به بارداری یا غیر بارداری زن مدت عده فرق می‌کند.

خط ۵۲:		خط ۵۲:
	در زنان باردار مانند ازدواج دائم زن در صورت بارداری باید تا زمان وضع حمل عده را نگهدارد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1392\|دوره=اول\|شماره=اول\|صفحات=123 تا 140\|نام=رقیه\|نام خانوادگی=یوسفی\|عنوان=چیستی و چرایی عده در اسلام\|ژورنال=پژوهش نامه مطالعات اسلامی زنان و خانواده}}</ref>		در زنان باردار مانند ازدواج دائم زن در صورت بارداری باید تا زمان وضع حمل عده را نگهدارد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1392\|دوره=اول\|شماره=اول\|صفحات=123 تا 140\|نام=رقیه\|نام خانوادگی=یوسفی\|عنوان=چیستی و چرایی عده در اسلام\|ژورنال=پژوهش نامه مطالعات اسلامی زنان و خانواده}}</ref>

	=== عده وفات ===		=== د. عده وفات ===
	به جزء عده در زنان باردار که استثناء شده، سایر زنانی که شوهرانشان فوت می‌شود، باید عده وفات را نگه دارند که مدت آن چهار ماه و ده روز می‌باشد. در این حکم تفاوتی میان زنان صغیره یا کبیره، مدخوله یا غیر مدخوله، ذوات الشهور و ذوات الاقراء نیست. زن بارداری که شوهرش فوت کرده چه در عقد دائم باشد یا موقت، مدت عده برای او طولانی‌ترین زمان بین وضع حمل و چهار ماه و ده روز است؛ یعنی اگر کمتر از چهار ماه و ده روز وضع حمل می‌کند مقدار عده برای او همان چهار ماه و ده روز می‌باشد.		به جزء عده در زنان باردار که استثناء شده، سایر زنانی که شوهرانشان فوت می‌شود، باید عده وفات را نگه دارند که مدت آن چهار ماه و ده روز می‌باشد. در این حکم تفاوتی میان زنان صغیره یا کبیره، مدخوله یا غیر مدخوله، ذوات الشهور و ذوات الاقراء نیست. زن بارداری که شوهرش فوت کرده چه در عقد دائم باشد یا موقت، مدت عده برای او طولانی‌ترین زمان بین وضع حمل و چهار ماه و ده روز است؛ یعنی اگر کمتر از چهار ماه و ده روز وضع حمل می‌کند مقدار عده برای او همان چهار ماه و ده روز می‌باشد.

	=== عده وطی به شبهه ===		=== ه. عده وطی به شبهه ===
	عده زنی که [[وطی به شبهه]] شده یعنی اشتباهی با او آمیزش شده، از نظر فقها مانند عده طلاق است؛ یعنی سه پاکی یا ۴۵ روز. و اگر جز زنانی است که عده ندارد مانند یائسه، صغیره و غیر مدخوله، لازم نیست عده را نگهدارد.		عده زنی که [[وطی به شبهه]] شده یعنی اشتباهی با او آمیزش شده، از نظر فقها مانند عده طلاق است؛ یعنی سه پاکی یا ۴۵ روز. و اگر جز زنانی است که عده ندارد مانند یائسه، صغیره و غیر مدخوله، لازم نیست عده را نگهدارد.

	=== زنان بدون عده ===		== زنان بدون عده ==
	==== زنان صغیره ====		==== ۱. زنان صغیره ====
	دربارهٔ دختران صغیره، فقهای امامیه اجماع دارند که، طلاق در آنها بائن بوده و نیازی به نگهداری عده ندارند مگر در صورت فوت همسر که باید چهار ماه و ده روز صبر کنند. دلیل عدم نیاز به عده این است که احتمال اختلاط نسل و نسب در آنها وجود ندارد.		دربارهٔ دختران صغیره، فقهای امامیه اجماع دارند که، طلاق در آنها بائن بوده و نیازی به نگهداری عده ندارند مگر در صورت فوت همسر که باید چهار ماه و ده روز صبر کنند. دلیل عدم نیاز به عده این است که احتمال اختلاط نسل و نسب در آنها وجود ندارد.

	==== زنان یائسه ====		==== ۲. زنان یائسه ====
	زنانی که در سنی قرار دارند که عادت ماهیانه نمی‌بینند و زنان هم سن آنها نیز همین شرایط دارند و در آستانه سالخوردگی قرار دارند، لازم نیست عده را نگهدارند. دربارهٔ سن [[یائسگی]] اختلاف است اما از مجموع اقوال فقها می‌توان برداشت کرد که در زنان سیده ۶۰ سال قمری و غیر سیده‌ها ۵۰ سال قمری می‌باشد.		زنانی که در سنی قرار دارند که عادت ماهیانه نمی‌بینند و زنان هم سن آنها نیز همین شرایط دارند و در آستانه سالخوردگی قرار دارند، لازم نیست عده را نگهدارند. دربارهٔ سن [[یائسگی]] اختلاف است اما از مجموع اقوال فقها می‌توان برداشت کرد که در زنان سیده ۶۰ سال قمری و غیر سیده‌ها ۵۰ سال قمری می‌باشد.

	==== زنان غیر مدخوله ====		==== ۳. زنان غیر مدخوله ====
	در صورتی که با زن آمیزش نشده باشد، اگر مرد فوت کند بر زن واجب است عده وفات نگه دارد اما در صورت انحلال ازدواج غیر از فوت مرد، زن نیازی نیست عده را نگه دارد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1392\|دوره=اول\|شماره=اول\|صفحات=123 تا 140\|نام=رقیه\|نام خانوادگی=یوسفی\|عنوان=چیستی و چرایی عده در اسلام\|ژورنال=پژوهش نامه مطالعات اسلامی زنان و خانواده}}</ref>		در صورتی که با زن آمیزش نشده باشد، اگر مرد فوت کند بر زن واجب است عده وفات نگه دارد اما در صورت انحلال ازدواج غیر از فوت مرد، زن نیازی نیست عده را نگه دارد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1392\|دوره=اول\|شماره=اول\|صفحات=123 تا 140\|نام=رقیه\|نام خانوادگی=یوسفی\|عنوان=چیستی و چرایی عده در اسلام\|ژورنال=پژوهش نامه مطالعات اسلامی زنان و خانواده}}</ref>

خط ۷۶:		خط ۷۶:

	== منابع ==		== منابع ==
	~~<references />~~		{{پانویس\|۲}}
			[[رده:ازدواج دائم]]
			[[رده:ازدواج موقت]]
			[[رده:طلاق بائن]]
	[[رده:طلاق در اسلام]]		[[رده:طلاق در اسلام]]
	[[رده:طلاق رجعی]]		[[رده:طلاق رجعی]]
	~~[[رده:طلاق بائن]]~~
	[[رده:عده وفات]]		[[رده:عده وفات]]
	~~[[رده:ازدواج دائم]]~~
	~~[[رده:ازدواج موقت]]~~

Zeynabyar در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۰

2026-04-14T20:40:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۴:		خط ۴:
	عده از ریشه عدد گرفته شده که به معنای شمردن می‌باشد. اصطلاح شرعی عده عبارت است از مدت زمانی که زن پس از جدایی از شوهر باید در حالت انتظار بماند. این حکم شرعی دربارهٔ زنی که به شبهه نیز با کسی وطی کرده نیز وجود دارد. در این مورد فرقی نمی‌کند که علت جدایی، طلاق یا فسخ نکاح، یا فوت شوهر، یا بذل مدت یا انقضای مدت در نکاح منقطع یا موقت باشد.		عده از ریشه عدد گرفته شده که به معنای شمردن می‌باشد. اصطلاح شرعی عده عبارت است از مدت زمانی که زن پس از جدایی از شوهر باید در حالت انتظار بماند. این حکم شرعی دربارهٔ زنی که به شبهه نیز با کسی وطی کرده نیز وجود دارد. در این مورد فرقی نمی‌کند که علت جدایی، طلاق یا فسخ نکاح، یا فوت شوهر، یا بذل مدت یا انقضای مدت در نکاح منقطع یا موقت باشد.

	در قرآن واژه تربص به معنای انتظار بکار رفته است. خداوند در آیه ۲۲۸ سوره بقره می‌فرماید:		در قرآن واژه تربص به معنای انتظار بکار رفته است. خداوند در آیه ۲۲۸ [[سوره بقره]] می‌فرماید:

	زن‌های مطلقه باید از ازدواج مجدد تا سه طهر (پاکی) خودداری کنند. تربص در این آیه به معنای انتظار و همان معنای اصطلاحی عده است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|شماره=1\|صفحات=147 تا 162\|نام=محمد\|نام خانوادگی=موسوی بجنوردی\|عنوان=عده و احکام آن\|تاریخ=1383\|ژورنال=فقه و مبانی حقوق}}</ref>		زن‌های مطلقه باید از ازدواج مجدد تا سه طهر (پاکی) خودداری کنند. تربص در این آیه به معنای انتظار و همان معنای اصطلاحی عده است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|شماره=1\|صفحات=147 تا 162\|نام=محمد\|نام خانوادگی=موسوی بجنوردی\|عنوان=عده و احکام آن\|تاریخ=1383\|ژورنال=فقه و مبانی حقوق}}</ref>

	در قانون مدنی برای عده تعریفی آمده که می‌گوید: عده عبارتست از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمی‌تواند شوهر دیگری اختیار کند.<ref>{{یادکرد وب\|وبگاه=ماده 1150 قانون مدنی\|نشانی=\|عنوان=}}</ref>		در قانون مدنی برای عده تعریفی آمده که می‌گوید: [[عده]] عبارتست از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمی‌تواند شوهر دیگری اختیار کند.<ref>{{یادکرد وب\|وبگاه=ماده 1150 قانون مدنی\|نشانی=\|عنوان=}}</ref>

	== فلسفه نگه داشتن عده ==		== فلسفه نگه داشتن عده ==
	# جلوگیری از اختلاط نسل‌ها: از نظر شارع مقدس جلوگیری از اختلاط نسل‌ها اهمیت زیادی دارد. به همین جهت برای زنان یائسه، زنان صغیره و زنان غیر مدخوله عده ای قرار نداده است؛ زیرا زمانی که نزدیکی واقع نشده باشد اختلاط نسل‌ها هم منتفی است.		# جلوگیری از اختلاط نسل‌ها: از نظر شارع مقدس جلوگیری از اختلاط نسل‌ها اهمیت زیادی دارد. به همین جهت برای زنان یائسه، زنان صغیره و زنان غیر مدخوله عده ای قرار نداده است؛ زیرا زمانی که نزدیکی واقع نشده باشد اختلاط نسل‌ها هم منتفی است.
	# تنها استثنا دربارهٔ فوت همسر است که حتی در زنان صغیره، یائسه و غیر مدخوله نیز نگهداری عده بر زن واجب است و حکمت آن اطمینان از عدم بارداری و نوعی وفاداری زن نسبت به همسرش می‌باشد.		# تنها استثنا دربارهٔ فوت همسر است که حتی در زنان صغیره، [[یائسه]] و غیر مدخوله نیز نگهداری عده بر زن واجب است و حکمت آن اطمینان از عدم بارداری و نوعی وفاداری زن نسبت به همسرش می‌باشد.
	# عده طلاق فرصتی برای بازنگری به زندگی زناشویی گذشته است. در این مدت زوجین فرصت یافته که دربارهٔ آینده خود و فرزندانشان تفکر کرده و در صورت پشیمانی یا مصلحت خود و فرزندان به زندگی زناشویی گذشته بازگردند.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=پنجم\|شماره=هجدهم\|صفحات=23 تا 49\|نام=صدیقه\|نام خانوادگی=اشرف\|عنوان=عده زنان در آیینه فقه امامیه\|ژورنال=فصلنامه تخصصی فقه و تاریخ تمدن}}</ref>		# عده طلاق فرصتی برای بازنگری به زندگی زناشویی گذشته است. در این مدت زوجین فرصت یافته که دربارهٔ آینده خود و فرزندانشان تفکر کرده و در صورت پشیمانی یا مصلحت خود و فرزندان به زندگی زناشویی گذشته بازگردند.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=پنجم\|شماره=هجدهم\|صفحات=23 تا 49\|نام=صدیقه\|نام خانوادگی=اشرف\|عنوان=عده زنان در آیینه فقه امامیه\|ژورنال=فصلنامه تخصصی فقه و تاریخ تمدن}}</ref>

خط ۲۰:		خط ۲۰:
	=== روایت‌های وارد شده دربارهٔ حرمت نکاح در زمان عده ===		=== روایت‌های وارد شده دربارهٔ حرمت نکاح در زمان عده ===
	# در روایتی از حلبی آمده که جعفربن محمد امام ششم شیعیان بیان کرده است: هرگاه مرد با زنی که در عده است ازدواج و نزدیکی کند، خواه علم داشته یا نه هرگز بر یکدیگر حلال نخواهند شد. اگر نزدیکی نکرده باشند بر شخص غیر آگاه حلال و بر شخض عالم و آگاه حرام ابدی خواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1372\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|جلد=3\|صفحه=345\|مکان=قم}}</ref>		# در روایتی از حلبی آمده که جعفربن محمد امام ششم شیعیان بیان کرده است: هرگاه مرد با زنی که در عده است ازدواج و نزدیکی کند، خواه علم داشته یا نه هرگز بر یکدیگر حلال نخواهند شد. اگر نزدیکی نکرده باشند بر شخص غیر آگاه حلال و بر شخض عالم و آگاه حرام ابدی خواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1372\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|جلد=3\|صفحه=345\|مکان=قم}}</ref>
	# محمد بن مسلم از جعفر بن محمد امام ششم شیعیان نق کرده است: از ایشان دربارهٔ مردی سؤال کردم که با زنی که در عده است ازدواج کرده است. ایشان گفت بین آنها جدایی حاصل می‌شود و هیچ گته بر او حلال نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1372\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|جلد=14\|صفحه=350\|مکان=قم}}</ref>		# [[محمد بن مسلم]] از جعفر بن محمد امام ششم شیعیان نق کرده است: از ایشان دربارهٔ مردی سؤال کردم که با زنی که در عده است ازدواج کرده است. ایشان گفت بین آنها جدایی حاصل می‌شود و هیچ گته بر او حلال نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1372\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|جلد=14\|صفحه=350\|مکان=قم}}</ref>

	== اقسام عده ==		== اقسام عده ==
	=== عده طلاق ===		=== عده طلاق ===
	# طلاق یکی از راه‌های انحلال ازدواج دائم است که به دو صورت، طلاق رجعی و طلاق بائن می‌باشد.		# طلاق یکی از راه‌های انحلال ازدواج دائم است که به دو صورت، [[طلاق رجعی]] و [[طلاق بائن]] می‌باشد.

	==== عده طلاق رجعی ====		==== عده طلاق رجعی ====
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	طلاق زن یائسه		طلاق زن یائسه

	طلاق خلع و مبارات به شرط آنکه زن در آنچه بخشیده رجوع نکرده باشد.		طلاق [[خلع و مبارات]] به شرط آنکه زن در آنچه بخشیده رجوع نکرده باشد.

	طلاق سوم		طلاق سوم

	=== عده همسر مرد غایب یا مفقودالاثر ===		=== عده همسر مرد غایب یا مفقودالاثر ===
	عده زنی که شوهر او مفقودالاثر است همان عده وفات می‌باشد. بدین صورت که اگر مرد دارایی و مال دارد تا زن از آن بهره‌مند شود، زن باید صبر کرده تا تکلیف همسرش چه زنده یا مرده مشخص شود. اما اگر مرد دارایی نداشته و کسی نباشد تا نیازهای زندگی همسرش را مهیا سازد، زن نزد حاکم رفته و حاکم چهار سال به تفحص و بررسی می‌پردازد تا از زنده یا مرده مرد آگاهی کسب کند و در صورت فوت مرد یا عدم آگاهی از او چه زنده یا مرده، حاکم زن را طلاق داده و زن باید چهار ماه و ده روز به عنوان عده وفات نگه دارد.		عده زنی که شوهر او مفقودالاثر است همان عده وفات می‌باشد. بدین صورت که اگر مرد دارایی و مال دارد تا زن از آن بهره‌مند شود، زن باید صبر کرده تا تکلیف همسرش چه زنده یا مرده مشخص شود. اما اگر مرد دارایی نداشته و کسی نباشد تا نیازهای زندگی همسرش را مهیا سازد، زن نزد حاکم رفته و حاکم چهار سال به تفحص و بررسی می‌پردازد تا از زنده یا مرده مرد آگاهی کسب کند و در صورت فوت مرد یا عدم آگاهی از او چه زنده یا مرده، حاکم زن را طلاق داده و زن باید چهار ماه و ده روز به عنوان [[عده وفات]] نگه دارد.

	=== عده ازدواج موقت ===		=== عده ازدواج موقت ===
خط ۵۶:		خط ۵۶:

	=== عده وطی به شبهه ===		=== عده وطی به شبهه ===
	عده زنی که وطی به شبهه شده یعنی اشتباهی با او آمیزش شده، از نظر فقها مانند عده طلاق است؛ یعنی سه پاکی یا ۴۵ روز. و اگر جز زنانی است که عده ندارد مانند یائسه، صغیره و غیر مدخوله، لازم نیست عده را نگهدارد.		عده زنی که [[وطی به شبهه]] شده یعنی اشتباهی با او آمیزش شده، از نظر فقها مانند عده طلاق است؛ یعنی سه پاکی یا ۴۵ روز. و اگر جز زنانی است که عده ندارد مانند یائسه، صغیره و غیر مدخوله، لازم نیست عده را نگهدارد.

	=== زنان بدون عده ===		=== زنان بدون عده ===
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	==== زنان یائسه ====		==== زنان یائسه ====
	زنانی که در سنی قرار دارند که عادت ماهیانه نمی‌بینند و زنان هم سن آنها نیز همین شرایط دارند و در آستانه سالخوردگی قرار دارند، لازم نیست عده را نگهدارند. دربارهٔ سن یائسگی اختلاف است اما از مجموع اقوال فقها می‌توان برداشت کرد که در زنان سیده ۶۰ سال قمری و غیر سیده‌ها ۵۰ سال قمری می‌باشد.		زنانی که در سنی قرار دارند که عادت ماهیانه نمی‌بینند و زنان هم سن آنها نیز همین شرایط دارند و در آستانه سالخوردگی قرار دارند، لازم نیست عده را نگهدارند. دربارهٔ سن [[یائسگی]] اختلاف است اما از مجموع اقوال فقها می‌توان برداشت کرد که در زنان سیده ۶۰ سال قمری و غیر سیده‌ها ۵۰ سال قمری می‌باشد.

	==== زنان غیر مدخوله ====		==== زنان غیر مدخوله ====
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	== منابع ==		== منابع ==
			<references />
			[[رده:طلاق در اسلام]]
			[[رده:طلاق رجعی]]
			[[رده:طلاق بائن]]
			[[رده:عده وفات]]
			[[رده:ازدواج دائم]]
			[[رده:ازدواج موقت]]

Zeynabyar: ابرابزار

2026-04-14T20:33:21Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Zeynabyar در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹

2026-04-14T14:59:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	== اقسام عده ==		== اقسام عده ==

	# ~~عده~~ طلاق		=== عده طلاق: ===
			# طلاق یکی از راه های انحلال ازدواج دائم است که به دو صورت، طلاق رجعی و طلاق بائن می باشد.

	=== عده طلاق رجعی ===		==== عده طلاق رجعی: ====
			در طلاق رجعی مرد حق بازگشت به همسر دارد.

	=== عده طلاق بائن ===		==== عده طلاق بائن: ====
			طلاق بائن طلاقی است که در آن مرد اجازه و حق رجوع به همسر ندارد. در عدم حق رجوع مرد پس از طلاق بائن فرقی نمی کند که عده باقی باشد یا نباشد. طلاق بائن دارای 6 قسم می باشد.

	# عده همسر مرد غایب یا مفقودالاثر		طلاق قبل از دخول
	# عده وفات
	# عده وطی به شبهه		طلاق دختر صغیره

			طلاق زن یائسه

			طلاق خلع و مبارات به شرط آنکه زن در آنچه بخشیده رجوع نکرده باشد.

			طلاق سوم

			=== عده همسر مرد غایب یا مفقودالاثر ===

			=== عده ازدواج موقت ===
			انحلال ازدواج موقت به این صورت است که با پایان مدت یا بذل مدت باقی مانده از طرف مرد انجام می شود. در ازدواج موقت مانند دائم زن صغیره و یائسه نیازی به نگهداری زمان عده نداشته و می توانند بعد از انحلال ازدواج موقت یا متعه بلافاصله ازدواج کنند؛ اما در زنان غیر یائسه نگهداری عده ضرورت داشته و بسته به بارداری یا غیر بارداری زن مدت عده فرق می کند.

			در زنان غیر باردار اگر در سن دیدن حیض بوده و حیض نیز می شوند این مدت بنا بر قول مشهور 2 حیض می باشد. و اگر در سن حیض بوده ولی حیض نمی شوند مدت عده 45 روز می باشد.

			در زنان باردار مانند ازدواج دائم زن در صورت بارداری باید تا زمان وضع حمل عده را نگهدارد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1392\|دوره=اول\|شماره=اول\|صفحات=123 تا 140\|نام=رقیه\|نام خانوادگی=یوسفی\|عنوان=چیستی و چرایی عده در اسلام\|ژورنال=پژوهش نامه مطالعات اسلامی زنان و خانواده}}</ref>

			=== عده وفات ===

			=== عده وطی به شبهه ===

	=== زنان بدون عده ===		=== زنان بدون عده ===

	# زنان صغیره		==== زنان صغیره ====
	# زنان یائسه
	# زنان غیر مدخوله		==== زنان یائسه ====

			==== زنان غیر مدخوله ====

	== منابع ==		== منابع ==

Zeynabyar در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۰

2026-04-14T14:30:05Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''عده''' اصطلاحی فقهی در شریعت [[اسلام]] است.
+'''عده''' اصطلاحی فقهی در شریعت [[اسلام]] است. در اصطلاح فقهی عده مدت معینی است که در آن مدت، زن باید از ازدواج خوددازی کند. از نظر شرعی مدت عده، به جهت اطمینان از دوری رحم از حمل و صیانت نسب ها و جلوگیری از آمیختگی نسل ها و نسب ها است.
 == تعریف عده ==
 عده از ریشه عدد گرفته شده که به معنای شمردن میباشد. اصطلاح شرعی عده عبارت است از مدت زمانی که زن پس از جدایی از شوهر باید در حالت انتظار بماند. این حکم شرعی درباره زنی که به شبهه نیز با کسی وطی کرده نیز وجود دارد. در این مورد فرقی نمی کند که علت جدایی، طلاق یا فسخ نکاح، یا فوت شوهر، یا بذل مدت یا انقضای مدت در نکاح منقطع و یا موقت باشد.
 در قرآن واژه تربص به معنای انتظار بکار رفته است. خداوند در آیه 228 سوره بقره می فرماید:
@@ خط ۲۳: / خط ۲۳: @@
 # در روایتی از حلبی آمده که جعفربن محمد امام ششم شیعیان بیان کرده است: هرگاه مرد با زنی که در عده است ازدواج و نزدیکی کند، خواه علم داشته یا نه هرگز بر یکدیگر حلال نخواهند شد. اگر نزدیکی نکرده باشند بر شخص غیر آگاه حلال و بر شخض عالم و آگاه حرام ابدی خواهد شد. <ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=وسائل الشیعه|سال=1414 ه ق|نام=محمد|نام خانوادگی=حرعاملی|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث|صفحه=345|جلدها=3|مکان=قم}}</ref>
 # محمد بن مسلم از جعفر بن محمد امام ششم شیعیان نق کرده است: از ایشان درباره مردی سؤال کردم که با زنی که در عده است ازدواج کرده  است.ایشان گفت بین آنها جدایی حاصل می شود و هیچ گته بر او حلال نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=وسائل الشیعه|سال=1414 هق|نام=محمد|نام خانوادگی=حرعاملی|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث|صفحه=350|جلدها=14|مکان=قم}}</ref>
 == منابع ==

Shahroudi در ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۴

2026-03-04T02:04:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۴
خط ۱:		خط ۱:
			'''عده''' اصطلاحی فقهی در شریعت [[اسلام]] است.

	== تعریف عده ==		== تعریف عده ==
	عده از ریشه عدد گرفته شده که به معنای شمردن میباشد. اصطلاح شرعی عده عبارت است از مدت زمانی که زن پس از جدایی از شوهر باید در حالت انتظار بماند. این حکم شرعی درباره زنی که به شبهه نیز با کسی وطی کرده نیز وجود دارد. در این مورد فرقی نمی کند که علت جدایی، طلاق یا فسخ نکاح، یا فوت شوهر، یا بذل مدت یا انقضای مدت در نکاح منقطع و یا موقت باشد.		عده از ریشه عدد گرفته شده که به معنای شمردن میباشد. اصطلاح شرعی عده عبارت است از مدت زمانی که زن پس از جدایی از شوهر باید در حالت انتظار بماند. این حکم شرعی درباره زنی که به شبهه نیز با کسی وطی کرده نیز وجود دارد. در این مورد فرقی نمی کند که علت جدایی، طلاق یا فسخ نکاح، یا فوت شوهر، یا بذل مدت یا انقضای مدت در نکاح منقطع و یا موقت باشد.

Zeynabyar در ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۳

2026-03-03T13:13:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	# در روایتی از حلبی آمده که جعفربن محمد امام ششم شیعیان بیان کرده است: هرگاه مرد با زنی که در عده است ازدواج و نزدیکی کند، خواه علم داشته یا نه هرگز بر یکدیگر حلال نخواهند شد. اگر نزدیکی نکرده باشند بر شخص غیر آگاه حلال و بر شخض عالم و آگاه حرام ابدی خواهد شد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1414 ه ق\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|صفحه=345\|جلدها=3\|مکان=قم}}</ref>		# در روایتی از حلبی آمده که جعفربن محمد امام ششم شیعیان بیان کرده است: هرگاه مرد با زنی که در عده است ازدواج و نزدیکی کند، خواه علم داشته یا نه هرگز بر یکدیگر حلال نخواهند شد. اگر نزدیکی نکرده باشند بر شخص غیر آگاه حلال و بر شخض عالم و آگاه حرام ابدی خواهد شد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1414 ه ق\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|صفحه=345\|جلدها=3\|مکان=قم}}</ref>
	# محمد بن مسلم از جعفر بن محمد امام ششم شیعیان نق کرده است: از ایشان درباره مردی سؤال کردم که با زنی که در عده است ازدواج کرده است.ایشان گفت بین آنها جدایی حاصل می شود و هیچ گته بر او حلال نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1414 هق\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|صفحه=350\|جلدها=14\|مکان=قم}}</ref>		# محمد بن مسلم از جعفر بن محمد امام ششم شیعیان نق کرده است: از ایشان درباره مردی سؤال کردم که با زنی که در عده است ازدواج کرده است.ایشان گفت بین آنها جدایی حاصل می شود و هیچ گته بر او حلال نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1414 هق\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|صفحه=350\|جلدها=14\|مکان=قم}}</ref>

			== منابع ==

Zeynabyar در ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۱

2026-03-03T13:11:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	عده		== تعریف عده ==
			عده از ریشه عدد گرفته شده که به معنای شمردن میباشد. اصطلاح شرعی عده عبارت است از مدت زمانی که زن پس از جدایی از شوهر باید در حالت انتظار بماند. این حکم شرعی درباره زنی که به شبهه نیز با کسی وطی کرده نیز وجود دارد. در این مورد فرقی نمی کند که علت جدایی، طلاق یا فسخ نکاح، یا فوت شوهر، یا بذل مدت یا انقضای مدت در نکاح منقطع و یا موقت باشد.

			در قرآن واژه تربص به معنای انتظار بکار رفته است. خداوند در آیه 228 سوره بقره می فرماید:

			زن های مطلقه باید از ازدواج مجدد تا سه طهر (پاکی) خودداری کنند. تربص در این آیه به معنای انتظار و همان معنای اصطلاحی عده است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|شماره=1\|صفحات=147 تا 162\|نام=محمد\|نام خانوادگی=موسوی بجنوردی\|عنوان=عده و احکام آن\|تاریخ=1383\|ژورنال=فقه و مبانی حقوق}}</ref>

			در قانون مدنی برای عده تعریفی آمده که می گوید: عده عبارتست از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمی تواند شوهر دیگری اختیار کند.<ref>{{یادکرد وب\|وبگاه=ماده 1150 قانون مدنی\|نشانی=\|عنوان=}}</ref>

			== فلسفه نگه داشتن عده ==

			# جلوگیری از اختلاط نسل ها: از نظر شارع مقدس جلوگیری از اختلاط نسل ها اهمیت زیادی دارد. به همین جهت برای زنان یائسه، زنان صغیره و زنان غیر مدخوله عده ای قرار نداده است. زیرا زمانی که نزدیکی واقع نشده باشد اختلاط نسل ها هم منتفی است.
			# تنها استثنا درباره فوت همسر است که حتی در زنان صغیره، یائسه و غیر مدخوله نیز نگهداری عده بر زن واجب است و حکمت آن اطمینان از عدم بارداری و نوعی وفاداری زن نسبت به همسرش می باشد.
			# عده طلاق فرصتی برای بازنگری به زندگی زناشویی گذشته است. در این مدت زوجین فرصت یافته که درباره آینده خود و فرزندانشان تفکر کرده و در صورت پشیمانی یا مصلحت خود و فرزندان به زندگی زناشویی گذشته بازگردند.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=پنجم\|شماره=هجدهم\|صفحات=23 تا 49\|نام=صدیقه\|نام خانوادگی=اشرف\|عنوان=عده زنان در آیینه فقه امامیه\|ژورنال=فصلنامه تخصصی فقه و تاریخ تمدن}}</ref>

			== حرمت نکاح در دوران عده ==
			یکی از موانع نکاح و ازدواج در عده بودن زن است. به گونه ای که اگر زنی در دوران عده باشد با او ازدواجی صورت بگیرد، آن ازدواج باطل است.

			=== روایت های وارد شده درباره حرمت نکاح در زمان عده ===

			# در روایتی از حلبی آمده که جعفربن محمد امام ششم شیعیان بیان کرده است: هرگاه مرد با زنی که در عده است ازدواج و نزدیکی کند، خواه علم داشته یا نه هرگز بر یکدیگر حلال نخواهند شد. اگر نزدیکی نکرده باشند بر شخص غیر آگاه حلال و بر شخض عالم و آگاه حرام ابدی خواهد شد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1414 ه ق\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|صفحه=345\|جلدها=3\|مکان=قم}}</ref>
			# محمد بن مسلم از جعفر بن محمد امام ششم شیعیان نق کرده است: از ایشان درباره مردی سؤال کردم که با زنی که در عده است ازدواج کرده است.ایشان گفت بین آنها جدایی حاصل می شود و هیچ گته بر او حلال نخواهد شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعه\|سال=1414 هق\|نام=محمد\|نام خانوادگی=حرعاملی\|ناشر=مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث\|صفحه=350\|جلدها=14\|مکان=قم}}</ref>

Zeynabyar: صفحه‌ای تازه حاوی «عده» ایجاد کرد

2026-03-03T11:14:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «عده» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

عده