https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%82غرانیق - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T02:00:22Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%82&diff=95186&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-31T02:32:36Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''غَرانیق''' در ادبیات [[اسلام|اسلامی]] اشاره به ماجرایی دارد که بر اساس برخی منابع مانند [[تاریخ طبری|''تاریخ'' طبری]]، [[محمد]] پیامبر اسلام در دوران زندگی در [[مکه]] در حال خواندن [[سوره نجم|سورهٔ نجم]] بود که [[شیطان]] دو آیهٔ کوتاه در دهان وی قرار داد و سپس توسط [[جبرئیل]] از [[وحی]] نبودن این آیات و شیطانیبودن آن آگاه شد. اکثر مستشرقین صحت تاریخی داستان غَرانیق را پذیرفتهاند، با این استدلال که احتمالش کم است مسلمانان چنین داستانی علیه خودشان جعل کنند یا آن را از معاندان اسلام بپذیرند. با این همه تقریبا تمام مسلمانان این داستان را رد کردهاند.<br />
<br />
== رویکردها و واکنشها ==<br />
این داستان که با نام «غرانیق» شناخته شده است در [[تاریخ طبری]]، [[تفسیر طبری]]، طبقات [[محمد بن سعد بن منیع|ابن سعد]] و اسباب التنزیل [[واقدی]] با [[خبر واحد|سندهای مفرد]] نقل شده است.<ref name="Leiden2">»'دائرةالمعارف قرآنی لایدن''؛ مقاله «حدیث و قرآن» (Hadith and the Quran) نوشته: جوین بویل (Juynbool)؛ ترجمه در ''دوفصلنامه قرآن و مستشرقان''، شماره۳''</ref> اما در سیره [[ابن هشام]] و احتمالاً در سیره [[ابن اسحاق]] نقل نشده است.<ref>{{پک|Welch|1993|ف=Muḥammad|ک=Encyclopaedia of Islam|زبان=en|رف=MuḥammadWelch}}</ref> [[ویلیام مونتگومری وات|مونتگومری وات]] این حادثه را به اندازهای شگفتانگیز میداند که نمیتواند آن را به عنوان اختراع محض بپذیرد. او به استناد قرآن (حج، آیه ۵۲) بر این باور است که دست کم در وحی در یک مورد شیطان چیزی به او افکند.<ref>{{پک|WATT|2008|ک=THE CAMBRIDGE HISTORY OF ISLAM|ص=37}}</ref> در مقابل [[دانشنامه اسلام]] دلیل وات را ناکافی میداند و مینویسد «داستان غرانیق در شکل فعلی آن به گونهای که توسط طبری، واقدی و ابن سعد نقل شده تحت عنوان واقعیت تاریخی به دلایل مختلف قابل پذیرش نیست.»<ref group="یادداشت">*به گفته دانشنامه اسلام، سجده کردن، مسجد و امثال آنها که در ذیل داستان غرانیق آمده در دوران حضور مسلمانان در مکه وجود نداشتند. ببینید: {{پک|||ف=al-Kur'an|ک=Encyclopaedia of Islam|زبان=en}}<br />
*طبری مطلب را به گونهای آورده که داستان غرانیق (سوره نجم) روز اتفاق افتاد و آیه ۵۳ [[سوره حج]] همان شب نازل شد. حال آنکه سوره حج [[سوره مدنی|مدنی]] است و فاصله بین نزول دو سوره نجم و حج حداقل پنج سال است. ببینید: {{پک|مهاجرانی|۱۳۸۴|ک=نقد توطئه آیات شیطانی|ص=۶۳}}<br />
*به نقل ابن سعد غرانیق در [[رمضان]] سال پنجم بعثت رخ داد و مهاجران در [[شوال]] همان سال به مکه بازگشتند. اینکه مسافری از مکه خبر را به حبشه برساند و بعد مهاجران از حبشه به مکه بازگردند در آن زمان در یک ماه ممکن نبود. ببینید: {{پک|شهیدی|تابستان ۱۳۷۷|ف=افسانه غرانیق|ک=میقات حج}}<br />
*اسناد این داستان راوی اصلی را یکی از تابعین یا اصحابی معرفی میکنند که در آن زمان متولد نشده بود. {{پک|مرتضی عاملی|۱۳۸۴|ک=سیرت جاودانه|ج=۱|ص=۳۴۱}}</ref> این دانشنامه اما امکان وجود برخی حقایق تاریخی پشت این داستان را منتفی نمیداند.<ref>{{پک|Welch|1993|ف=Muḥammad|ک=Encyclopaedia of Islam|زبان=en|رف=MuḥammadWelch}}</ref> تقریباً همگی مسلمانان سراسر سدهها، این داستان را ساختگی دانسته و رد میکردند. بیشتر مسلمانان دوران معاصر تا پیش از انتشار رمان جنجالی «[[آیات شیطانی]]»<ref group="یادداشت">عبارت «آیات شیطانی» نخستین بار توسط [[ویلیام مویر]] در ۱۸۵۸ م به کار برده شد. (The Oxford Dictionary of Islam edited by John L. Esposito, p. 280, 2003)</ref> در دهه ۱۹۸۰ میلادی به دست [[سلمان رشدی]] در این مورد، از این ماجرا آگاهیای نداشتند.<ref>{{پک|Nasr|2005|ف=Muhammad|ک=Britannica|زبان=en}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== یادداشتها ===<br />
{{پانویس|۲|گروه=پانویس}}<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
{{چپچین}}<br />
* Malise Ruthven, ''A Satanic affair'', London, Chatta windus, ۱۹۹۰<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =WATT | نام =w. MONTGOMERY | پیوند نویسنده =ویلیام مونتگمری وات | فصل =MUHAMMAD |عنوان =The Cambridge History of Islam | ترجمه = | جلد =1A | سال =۲۰۰۸ | ناشر =Cambridge University Press |مکان =Cambridge | شابک =978-0-521-21946-4 | صفحه = | پیوند = | تاریخ بازبینی = |زبان=en}}<br />
{{پایان چپچین}}<br />
<br />
{{محمد}}<br />
<br />
[[رده:آیههای قرآن]]<br />
[[رده:درگیریهای مرتبط با اسلام]]<br />
[[رده:شیطان]]<br />
[[رده:نقد اسلام]]<br />
[[رده:واژگان]]</div>Shahroudi