غزالی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۲:۱۷

2025-03-30T02:17:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۲:۱۷
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	\|تصویر=أبو حامد الغزالي.png\|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی		\|تصویر=أبو حامد الغزالي.png\|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی
	}}		}}
	'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' ([[۴۵۰ قمری\|۴۵۰]]–[[۵۰۵ قمری\|۵۰۵]] هـ.ق.)، [[فقیه]] و [[علم کلام\|متکلم]] خراسانی بود که در [[طوس]] متولّد شد. او جزو شاگردان [[جوینی]] بود که به مدت کوتاهی ریاست [[نظامیه بغداد\|نظامیهٔ بغداد]] را بر عهده داشت و سپس [[بغداد]] را به قصد یا بهانه [[حج]] ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به عزلت‌نشینی در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند.{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}		'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' ([[۴۵۰ قمری\|۴۵۰]]–[[۵۰۵ قمری\|۵۰۵]] هـ.ق.)، مشهور به '''ابوحامد غزالی،''' [[فقیه]] و [[علم کلام\|متکلم]] خراسانی بود که در [[طوس]] متولّد شد. او جزو شاگردان [[جوینی]] بود که به مدت کوتاهی ریاست [[نظامیه بغداد\|نظامیهٔ بغداد]] را بر عهده داشت و سپس [[بغداد]] را به قصد یا بهانه [[حج]] ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به عزلت‌نشینی در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند.{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}

			مخالفت‌های غزالی با [[فلسفه]] باعث شد تا او را یکی از فیلسوفان مشهور مسلمان بدانند. غزالی باعث افول [[فلسفه مشائی]] در [[جهان عرب]] شد، اما در [[ایران]] و جهان فارسی‌زبان فلسفه همچنان ادامه یافت.

	== آثار ==		== آثار ==
خط ۳۵:		خط ۳۷:
	* ''[[نصیحة الملوک]]''		* ''[[نصیحة الملوک]]''
	* ''[[الجام العوام]]''		* ''[[الجام العوام]]''

			== تأثیر غزالی بر فلسفه و کلام اسلامی ==
			=== حمله غزالی به فلسفه مشائی ===
			ابوحامد غزالی (۱۱۱۱–۱۰۵۸ م.) به‌شدت به [[فلسفه مشائی]] (مشّائیه) که توسط [[ابن‌سینا]] نمایندگی می‌شد، حمله کرد. او سه گزاره فلسفی را کفرآمیز دانست:<ref>{{پک\|leaman\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The developed kalam tradition\|زبان=en\|ص=۷۸}}</ref>
			* انکار علم خدا به جزئیات
			* قدیم دانستن عالم (یعنی ازلی و ابدی بودن جهان، نه مخلوق بودن آن)
			* ناممکن دانستن معاد جسمانی

			استدلال غزالی این نبود که چون این نظریات مخالف [[اسلام]] هستند، پس باید رد شوند؛ بلکه او نشان داد که حتی بر اساس منطق خودِ فیلسوفان، این نتایج الزاماً از مقدماتشان نتیجه نمی‌شود. این روش باعث شد برخی، حتی در غرب مسیحی، او را فیلسوف بدانند نه دشمن فلسفه.<ref>{{پک\|leaman\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The developed kalam tradition\|زبان=en\|ص=۷۸}}</ref>

			=== تأثیر نقد غزالی بر فلسفه اسلامی ===
			[[ابن‌رشد]] به نقد آرای غزالی پرداخت، اما دیدگاه غزالی در [[جهان اسلام]]، به‌ویژه در مناطق عربی‌زبان، غالب شد. در نتیجه همین موضوع، فلسفه، به‌عنوان یک سیستم فکری مستقل، در این مناطق کنار گذاشته شد. با این حال، منطق (منطق ارسطویی) مورد پذیرش غزالی بود و او آن را بخشی از الهیات می‌دانست. تأثیر این نگاه باعث شد که [[علم کلام]] روش‌های منطقی را در تحلیل‌های خود نهادینه کند و به توسعه یک سیستم الهیاتی بر اساس استدلال عقلانی کمک نماید.<ref>{{پک\|leaman\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The developed kalam tradition\|زبان=en\|ص=۷۸}}</ref>

			=== دوگانگی روش غزالی ===
			غزالی دو استراتژی داشت: ابطال استدلال‌های فیلسوفان با استفاده از منطق و روش خودشان و بیان اینکه حتی اگر استدلال‌های فیلسوفان منطقی باشند، باز هم مخالف نص صریح وحی‌اند و بنابراین باطل. این روش فیلسوفان را مجبور می‌کرد که نه‌تنها درستی استدلال‌های خود را اثبات کنند، بلکه نشان دهند که این استدلال‌ها با اسلام نیز در تضاد نیستند.<ref>{{پک\|leaman\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The developed kalam tradition\|زبان=en\|ص=۷۸}}</ref>

			=== ضدیت با عقلانیت ===
			برخی از متفکران، نقد غزالی را نوعی ضدیت با [[عقل‌گرایی]] (آنتی‌راسیونالیسم) یا [[سنت‌گرایی]] محض تلقی کرده‌اند. اما غزالی استدلال می‌کرد که اگر نتایج عقل با روش‌های دیگر شناخت (مانند [[وحی]]) در تضاد باشد، باید در مورد اعتبار عقل در آن حوزه خاص تجدیدنظر کرد. او منطق را رد نمی‌کرد، بلکه نتایج خاص فلسفی که به نظرش مغایر با وحی بودند را غیرقابل‌قبول می‌دانست.<ref>{{پک\|leaman\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The developed kalam tradition\|زبان=en\|ص=۷۸}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{~~منابع~~}}		{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

	=== منابع ===		=== منابع ===
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	* {{یادکرد ژورنال \| ژورنال = پاژ \| عنوان = امام محمد غزالی طوسی (450 - 505ه) \| نام = محسن \| نام خانوادگی = بابایی \| تاریخ = 1387 \| شماره = 3}}		* {{یادکرد ژورنال \| ژورنال = پاژ \| عنوان = امام محمد غزالی طوسی (450 - 505ه) \| نام = محسن \| نام خانوادگی = بابایی \| تاریخ = 1387 \| شماره = 3}}
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=leaman\|نام=oliver\|پیوند نویسنده=اولیور لیمن\|مقاله=The developed kalam tradition\|دانشنامه=[[راهنمای کمبریج در الهیات اسلامی کلاسیک\|The Cambridge Companion to Classical Islamic Theology]]\|سال=2008\|ناشر=Cambridge University Press\|مکان=Cambridge\|شابک=9780521785495\|زبان=en}}
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Shahroudi: +رده:متکلمان شافعی، +رده:متکلمان اهل ایران، ±رده:خاک‌سپاری‌ها در مشهد←رده:مدفونان در مشهد (هات‌کت)، ابرابزار

2023-08-30T05:23:16Z

+رده:متکلمان شافعی، +رده:متکلمان اهل ایران، ±رده:خاک‌سپاری‌ها در مشهد←رده:مدفونان در مشهد (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۳
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{منابع}}		{{منابع}}
خط ۶۰:		خط ۵۹:
	[[رده:اهالی مشهد]]		[[رده:اهالی مشهد]]
	[[رده:پیروان مذهب شافعی]]		[[رده:پیروان مذهب شافعی]]
	~~[[رده:خاک‌سپاری‌ها در مشهد]]~~
	[[رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل ایران]]		[[رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل ایران]]
	[[رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان]]		[[رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان]]
خط ۸۲:		خط ۸۰:
	[[رده:فیلسوفان مسلمان]]		[[رده:فیلسوفان مسلمان]]
	[[رده:متافیزیک‌پژوهان]]		[[رده:متافیزیک‌پژوهان]]
			[[رده:متکلمان اهل ایران]]
			[[رده:متکلمان شافعی]]
			[[رده:مدفونان در مشهد]]
	[[رده:منتقدان تشیع]]		[[رده:منتقدان تشیع]]

Shahroudi در ‏۳۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۱

2023-08-30T05:21:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۱
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}		{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}
	{{تصوف}}		{{تصوف}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=بله\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:اشاعره]]		[[رده:اشاعره]]

Shahroudi در ‏۳۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۰

2023-08-30T05:20:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۰
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	\|تصویر=أبو حامد الغزالي.png\|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی		\|تصویر=أبو حامد الغزالي.png\|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی
	}}		}}
	'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' (~~۴۵۰–۵۰۵~~ هـ.ق.)، فقیه و متکلم خراسانی بود که در طوس متولّد شد. او جزو شاگردان جوینی بود که به مدت کوتاهی ریاست نظامیهٔ بغداد را بر عهده داشت و سپس بغداد را به قصد یا بهانه حج ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به ~~عزلت نشینی~~ در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند. ~~از مهم‌ترین آثار او عبارتند از:~~{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}		'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' ([[۴۵۰ قمری\|۴۵۰]]–[[۵۰۵ قمری\|۵۰۵]] هـ.ق.)، [[فقیه]] و [[علم کلام\|متکلم]] خراسانی بود که در [[طوس]] متولّد شد. او جزو شاگردان [[جوینی]] بود که به مدت کوتاهی ریاست [[نظامیه بغداد\|نظامیهٔ بغداد]] را بر عهده داشت و سپس [[بغداد]] را به قصد یا بهانه [[حج]] ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به عزلت‌نشینی در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند.{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}
	~~# احیاء علوم الدین~~
	~~# کیمیای سعادت~~
	~~# المنقذ فی الضلال~~
	~~# نصیحة الملوک~~
	~~# الجام العوام~~

	== ارجاعات ==		== آثار ==
			از مهم‌ترین آثار او عبارتند از:{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}
			* ''[[احیاء علوم الدین]]''
			* ''[[کیمیای سعادت]]''
			* ''[[المنقذ فی الضلال]]''
			* ''[[نصیحة الملوک]]''
			* ''[[الجام العوام]]''

			== پانویس ==

			=== ارجاعات ===
	{{منابع}}		{{منابع}}

	== منابع ==		=== منابع ===
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	* {{یادکرد ژورنال \| ژورنال = پاژ \| عنوان = امام محمد غزالی طوسی (450 - 505ه) \| نام = محسن \| نام خانوادگی = بابایی \| تاریخ = 1387 \| شماره = 3}}		* {{یادکرد ژورنال \| ژورنال = پاژ \| عنوان = امام محمد غزالی طوسی (450 - 505ه) \| نام = محسن \| نام خانوادگی = بابایی \| تاریخ = 1387 \| شماره = 3}}

Roshana در ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۳

2023-05-25T19:53:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۳
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	\|تصویر=أبو حامد الغزالي.png\|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی		\|تصویر=أبو حامد الغزالي.png\|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی
	}}		}}
	'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' (۴۵۰–۵۰۵ هـ.ق.)، فقیه و متکلم خراسانی بود که در طوس متولّد شد. او جزو شاگردان جوینی بود که به مدت کوتاهی ریاست نظامیهٔ بغداد را بر عهده داشت و سپس ~~بقداد~~ را به قصد یا بهانه حج ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به عزلت نشینی در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند. از مهم‌ترین آثار او عبارتند از:{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}		'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' (۴۵۰–۵۰۵ هـ.ق.)، فقیه و متکلم خراسانی بود که در طوس متولّد شد. او جزو شاگردان جوینی بود که به مدت کوتاهی ریاست نظامیهٔ بغداد را بر عهده داشت و سپس بغداد را به قصد یا بهانه حج ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به عزلت نشینی در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند. از مهم‌ترین آثار او عبارتند از:{{پنک\|بابایی\|۱۳۸۷\|ص=۱۱}}
	# احیاء علوم الدین		# احیاء علوم الدین
	# کیمیای سعادت		# کیمیای سعادت

Mojtabakd: /* منابع */ حذف الگو

2023-05-25T07:52:19Z

منابع: حذف الگو

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۲
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}		{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}
	{{تصوف}}		{{تصوف}}
	~~{{منطق}}~~

	[[رده:اشاعره]]		[[رده:اشاعره]]

Mojtabakd: ایجاد مقاله

2023-05-25T07:50:08Z

ایجاد مقاله

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات فیلسوف
|عنوان= محمد غزالی
|نام کامل=ابوحامد محمد بن محمد غزالی شافعی
|لقب=حجّة الاسلام، زین الدین، شرف الأئمة، محجّة الدین، عالم اوحد، مفتی امت برکت الانام و پیشوای پیشوایان دین
|نسب=
|حیطه= [[فلسفه]]، [[کلام]]، [[فقه]]، [[تصوف]]
|دوره=[[سلجوقیان]]
|مکتب=[[فلسفه اسلامی]]، [[فقه شافعی]] [[الهیات]] و [[کلام]]
|تاریخ تولد=۴۵۰ هـ.{{سخ}}۱۰۵۸ مـ.
|شهر تولد=[[توس]]
|کشور تولد=[[ایران]]
|تاریخ مرگ=[[۳ دی]] [[۴۹۰ (خورشیدی)|۴۹۰]]{{سخ}}۱۴ جمادی‌الثانی ۵۰۵{{سخ}}۱۹ دسامبر ۱۱۱۱
|شهر مرگ=[[توس]]
|کشور مرگ=[[ایران]]
|مدفن=[[طابران]] [[توس]]، [[ایران]]{{سخ}}{{coord|36|29|31.18|N|59|30|42.24|E|region:IR|display=inline}}
|نام همسر=
|فرزندان=
|دین= [[اسلام]]
|مذهب= [[سنی]] [[شافعی]]
|تأثیرگرفته از=[[خواجه نظام‌الملک طوسی]]، [[امام الحرمین جوینی]]، ابوعلی فارمدی، عمر بن عبدالکریم سعدویه
|تأثیرگذار بر=[[ابوبکر بن العربی|ابن عربی]]
[[عبدالقادر گیلانی]]
|استادان=[[امام‌الحرمین جوینی|عبدالملک جوینی]]
|شاگردان=
|تالیفات=[[احیاء علوم الدین]]، [[کیمیای سعادت]]، [[نصیحت الملوک]]
|تصویر=أبو حامد الغزالي.png|caption=خوش نویسه ای از نام غزالی
}}
'''غزالی''' یا '''امام محمد غزالی''' (۴۵۰–۵۰۵ هـ.ق.)، فقیه و متکلم خراسانی بود که در طوس متولّد شد. او جزو شاگردان جوینی بود که به مدت کوتاهی ریاست نظامیهٔ بغداد را بر عهده داشت و سپس بقداد را به قصد یا بهانه حج ترک کرده و با گذراندن باقیه عمر خود را به عزلت نشینی در طوس گذراند. او را در گورستان «سفاقلان» طوس به خاک سپرده‌اند. از مهم‌ترین آثار او عبارتند از:{{پنک|بابایی|۱۳۸۷|ص=۱۱}}
# احیاء علوم الدین
# کیمیای سعادت
# المنقذ فی الضلال
# نصیحة الملوک
# الجام العوام

== ارجاعات ==
{{منابع}}

== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* {{یادکرد ژورنال | ژورنال = پاژ | عنوان = امام محمد غزالی طوسی (450 - 505ه) | نام = محسن | نام خانوادگی = بابایی | تاریخ = 1387 | شماره = 3}}
{{پایان منابع}}

{{فلسفه اسلامی}}
{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}
{{تصوف}}
{{منطق}}

[[رده:اشاعره]]
[[رده:اصلاح‌طلبان مسلمان]]
[[رده:اقتصاددانان پیش‌کلاسیکال]]
[[رده:اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)]]
[[رده:اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)]]
[[رده:اهالی توس]]
[[رده:اهالی خراسان]]
[[رده:اهالی مشهد]]
[[رده:پیروان مذهب شافعی]]
[[رده:خاک‌سپاری‌ها در مشهد]]
[[رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل ایران]]
[[رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان]]
[[رده:دانشوران فارسی‌زبان سنی]]
[[رده:درگذشتگان ۱۱۱۱ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۵۰۵ (قمری)]]
[[رده:روان‌شناسی صوفی]]
[[رده:رهبران مذهبی اهل ایران]]
[[رده:زادگان ۱۰۵۸ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۴۵۰ (قمری)]]
[[رده:شافعیان ایران]]
[[رده:شناخت‌شناسان]]
[[رده:صوفیان اهل ایران]]
[[رده:فقیهان اهل ایران]]
[[رده:فقیهان شافعی]]
[[رده:فیلسوفان اسلامی]]
[[رده:فیلسوفان اهل ایران]]
[[رده:فیلسوفان فارسی‌زبان قرون وسطی]]
[[رده:فیلسوفان فارسی‌زبان]]
[[رده:فیلسوفان قرون وسطی]]
[[رده:فیلسوفان مسلمان]]
[[رده:متافیزیک‌پژوهان]]
[[رده:منتقدان تشیع]]