Shahroudi: − رده:دانشنامه‌های پزشکی (هات‌کت)

2024-10-08T15:13:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	[[رده:ابن ربن طبری]]		[[رده:ابن ربن طبری]]
	[[رده:ادبیات اسلامی]]		[[رده:ادبیات اسلامی]]
	~~[[رده:دانشنامه‌های پزشکی]]~~
	[[رده:دهه ۸۵۰ (میلادی)]]		[[رده:دهه ۸۵۰ (میلادی)]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-10-08T15:12:32Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
|عنوان مورب = فردوس الحکمة
|پهنا = 
|نام کتاب = فردوس الحکمة
|عنوان اصلی =
|عنوان موقت =
|تصویر = فردوس الحکمه فی الطب.jpg
|اندازه تصویر = 
|توضیح تصویر = جلد کتاب چاپ بیروت
|حاشیه =
|بدون جلد = 
|زیرنویس تصویر =
|تصویر۲ = Paradise-wisdom banner.jpg
|اندازه تصویر۲ = 
|توضیح تصویر۲ = جلد کتاب چاپ [[دانشگاه لکهنؤ]]
|حاشیه۲ =
|زیرنویس تصویر۲ =
|ویراستار =
|نویسنده =
|گوینده نسخه صوتی =
|برگرداننده = 
|تصویرگر =
|طراح جلد =
|کشور = 
|محل ناشر فارسی =
|زبان اصلی = [[زبان عربی|عربی]]
|کد زبان اصلی = ar
|مجموعه =
|تعداد جلد = ۱
|موضوع = [[طب]]
|سبک = علمی
|رویداده در = 
|مکان =
|انتشار = 
|تاریخ نشر =
|ناشر =
|ناشر۲ =
|ناشر فارسی =
|تاریخ نشر =
|آخرین چاپ =
|نخستین چاپ =
|تاریخ نشر فارسی =
|انتشار به انگلیسی =
|نوع رسانه = 
|تعداد_صفحات =
}}
'''فردوس الحکمة فی الطب''' کتابی است اثر [[ابن ربن طبری]] در زمینهٔ [[طب]]. ابن ربن این کتاب که مهم‌ترین اثر اوست را در سال سوم خلافت [[متوکل|متوکل عباسی]] نوشت.

== مقدمه ==
{{اصلی|ابن ربن طبری}}
ابن ربن به خاطر نوشته‌هایش در زمینهٔ طب و نگاشتن دو اثر که در آنها از ضعف دین سابقش و حقانیت دین جدیدش صحبت کرده، مشهور است.<ref dir=ltr>{{پک|Thomas|2012|ک=Encyclopaedia of Islam|زبان=en|رف=Thomas}}</ref> از آثاری که به ابن ربن نسبت داده‌شده، فقط تعداد کمی امروزه در دسترس هستند.<ref>{{پک|انزابی‌نژاد|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref> که مهم‌ترینشان فردوس الحکمة است.<ref>{{پک|کرامتی|ک=دانشنامه ایران‌زمین}}</ref>

== شرح ==
«{{متن عربی|فردوس الحکمة}}» یعنی «باغ حکمت».<ref dir=ltr>{{پک|Gottheil|ک=JewishEncyclopedia|زبان=en}}</ref> کتاب مزبور دائرةالمعارفی با موضوع [[طب]] است که از اولین کتب طب و یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین آثار جامع در موضوع [[طب اسلامی]] است. شامل ۳۰ مقاله و ۳۶۰ باب است.<ref>{{پک|انزابی‌نژاد|ک دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref> که ابن ربن در تألیف این کتاب از نظرات [[جندی‌شاپور]]<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۵۲}}</ref> [[بقراط]]، [[جالینوس]]، [[ارسطو]]، [[ابن ماسویه]]، [[حنین بن اسحاق]] و رسالات هندی و دیگر آثار استفاده کرده است.<ref>{{پک|انزابی‌نژاد|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref> ابن ربن این کتاب را در سومین سال خلافت متوکل نوشت.<ref>{{پک|اسلامی|۱۳۷۲|ص=۱۱۴}}</ref>

== چاپ ==
متن عربی فردوس الحکمة اولین بار در سال ۱۹۲۸ میلادی در [[برلین]] به چاپ رسید، در سال ۱۹۷۱ میلادی و بعدتر در سال ۲۰۰۲ در بیروت تجدید چاپ شد. مختصری از آن را [[فرانتس رزنتال]] به آلمانی ترجمه کرد. دست‌نوشته‌های این کتاب، در کتابخانه‌های [[دانشگاه تهران]]، [[کتابخانه رضا، رامپور|رامپور]]، ایاصوفیه، برلین و بریتانیا و غیره رؤیت شده‌اند.<ref>{{پک|انزابی‌نژاد|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref>

== خصوصیات و اهمیت ==
فردوس الحکمه در بسیاری از آثار پزشکی قرون بعدی مورداستفاده نویسندگان قرار گرفت.<ref dir=ltr>{{پک|Thomas|2012|ک=Encyclopaedia of Islam|زبان=en|رف=Thomas}}</ref>

ابن ربن در این کتاب غیر از طب، دربارهٔ بعضی علوم دیگر نیز مطالبی نوشته است و حتی مطالبی غیرعلمی نیز به کتاب اضافه کرده است. تجربیات شخصی،<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۵۲}}</ref> [[فلسفه]]، [[جانورشناسی]]، حکمت طبیعی، [[رویان‌شناسی]]، [[روان‌شناسی]]، [[هواشناسی]] و [[اخترشناسی|ستاره‌شناسی]] از علوم دیگری هستند که ابن ربن دربارهٔ آنها مطالبی نوشته است.<ref>{{پک|انزابی‌نژاد|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref>

ابن ربن شخصاً این کتاب را به [[زبان سریانی]] ترجمه کرد.<ref>{{پک|انزابی‌نژاد|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref>

== تأثر ==
{{جعبه نقل قول
|عنوان=
|نقل‌قول= <div align="justify" dir="rtl">اگر کسی به دست و پایش [[زگیل]] باشد و به ستاره‌ای که در حال افول است نگاه کند و در همان دم دست خود را بسوی آن ببرد، زگیل بهبود می‌یابد.</div>
|منبع=طبری، ''{{متن عربی|فردوس‌الحکمة}}''{{سخ}}ص ۵۲۵–۵۲۶.<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۵۶}}</ref>
|عرض= 250px
|اندازه خط= 12px
|شکل‌بندی عنوان= font-size:90%
|تراز= چپ
|تراز نقل‌قول= وسط
|تراز منبع= چپ
|گیومه نقل‌قول= بله
}}
در {{متن عربی|فردوس‌الحکمة}} علاوه بر مطالب علمی، به تأثیر اجرام آسمانی و ستارگان، کانی‌ها و گیاهان و جانداران در بوجود آمدن یا درمان امراض اشاره شده است و روش‌های جادویی و [[طلسم|طلسمات]] و [[تعویذ|تعاویذ]] هم در کنار روش‌های علمی بعنوان درمان بیماری‌ها تجویز شده‌اند؛ این مطالب از اعتقادات عامیانه به کتب علمی راه یافتند و این در کتاب‌هایی مانند {{متن عربی|فردوس‌الحکمة}} با علم تلفیق شدند.<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۶۱}}</ref> به‌طور کلی، در دورهٔ اسلامی اعتقاد به روش‌های درمانیِ [[خرافات|خرافی]] همچنان درکنار شیوه‌های علمی ادامه داشته است و در آثار دانشمندان اسلامی نیز مطالبی راجع‌به آن منعکس شده است.<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۵۲}}</ref> در این میان، ابن ربن هم به تأثیر [[ستاره‌شناسی]] (تنجیم) و [[طلسمات]] در طب معتقد بوده است.<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۵۱}}</ref> در طب اسلامی، [[کانی]]‌ها و سنگ‌ها (بالأخص سنگ‌های قیمتی) برای درمان امراض و هماهنگی جسم و روح به‌کار می‌رفتند و ابن ربن نیز به کرات به خواص درمانی کانی‌ها اشاره کرده است. او همچنین راجع‌به کاربرد [[گیاه|گیاهان]] و اجزای بدن [[جانوران|حیوانات]] در طب نیز نوشته است؛ حتی بعضاً توضیحاتی در مورد کاربرد اینها ارائه داده است که به علم طب مربوط نیست.<ref>{{پک|فرخنده‌زاده|۱۳۹۶|ص=۵۶–۵۷}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس۲}}

=== منابع ===
{{آغاز پانویس|۵۰em}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =اسلامی| نام = حسین| عنوان= تاریخ دو هزار ساله ساری|جلد=| سال = ۱۳۷۲| ناشر = دانشگاه آزاد اسلامی مازندران|شهر=قائمشهر| شابک=}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = انزابی‌نژاد| نام = رضا| پیوند نویسنده = رضا انزابی‌نژاد | مقاله = ابن ربن| دانشنامه = دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| ناشر = مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| جلد = ۳| پیوند مدخل = https://www.cgie.org.ir/fa/article/223120/ابن-ربن| زبان = fa}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = انصاری| نام = حسن| پیوند نویسنده = | مقاله = ابن ندیم| دانشنامه = دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| ناشر = مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی| جلد = ۵| پیوند مدخل = https://www.cgie.org.ir/fa/article/226057/ابن-ندیم| زبان = fa}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=فرخنده‌زاده|نام=محبوبه|عنوان=روش‌های تمثیلی و اندیشه‌های کهانت در فردوس الحکمه ابن ربن طبری|پیوند=http://ensani.ir/fa/article/433165/روش-های-تمثیلی-و-اندیشه-های-کهانت-در-فردوس-الحکمه-ابن-ربن-طبری|تاریخ=۱۳۹۶|توسط=[[پرتال جامع علوم انسانی]]|دسترسی پیوند=}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = کرامتی | نام = یونس| مقاله =طبری، علی بن سهل| دانشنامه = دانشنامه ایران‌زمین| ناشر = | پیوند مدخل = http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/طبری،%20علی%20بن%20سهل.aspx| زبان = fa}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = Gottheil | نام = Richard| پیوند نویسنده = ریچارد گاتهیل | مقاله = Ali IBN SAHL IBN RABBAN ALTABARI (ABU AL-ḤASAN)| دانشنامه = JewishEncyclopedia| ناشر = | پیوند مدخل = https://www.jewishencyclopedia.com/articles/1231-ali-ibn-sahl-ibn-rabban-altabari-abu-al-hasan| زبان = en}}
* {{یادکرد دانشنامه | first= D. |last=Thomas| مقاله = al-Ṭabarī | دانشنامه =Encyclopaedia of Islam | سال = 2012 | ناشر =[[انتشارات بریل|Brill Publishers]] | شناسه={{شناسه یادکرد|al-Ṭabarī}} | ویراستار= P. Bearman, Th. Bianquis, [[کلیفورد ادموند باسورث|C.E. Bosworth]], [[امری یوهانس فان دونسو|E. van Donzel]], [[ولفهارت هاینریش|W.P. Heinrichs.]] | زبان=en | مکان =[[لاهه|Leiden, The Netherlands]] | نشانی = http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_7248 | زبان =en |ویرایش =2nd |ref=Thomas}}
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان پانویس}}
[[رده:آثار پزشکی قرون وسطی اسلامی]]
[[رده:ابن ربن طبری]]
[[رده:ادبیات اسلامی]]
[[رده:دانشنامه‌های پزشکی]]
[[رده:دهه ۸۵۰ (میلادی)]]

فردوس الحکمه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:دانشنامه‌های پزشکی (هات‌کت)

Shahroudi: ابرابزار