<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C</id>
	<title>فمینیسم مارکسیستی - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-12T10:49:43Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.1</generator>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=168007&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi: ابرابزار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=168007&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-05T03:29:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ابرابزار&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۲۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مفاهیم فمینیسم}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مفاهیم فمینیسم}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== هدف ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== هدف ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف [[فمینیسم]] متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از [[استعمار]] کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به [[خانواده]] نباید خدمت شخصی به یک فرد مذکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاورد بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینه ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فمینیست های &lt;/del&gt;مارکسیست باید &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صراحتا &lt;/del&gt;این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;بلکه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بطور &lt;/del&gt;کلی همه مردها از ظلم به زنان سود &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میبرند،  &lt;/del&gt;در غیر این صورت این &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سوال &lt;/del&gt;به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه [[حق استثمار|استثمار]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ها &lt;/del&gt;به [[استثمار طبقاتی]]، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;آسیب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میزند، &lt;/del&gt;زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در [[فمینیسم جنسیت و برابری|جنسیت]] .در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه داری &lt;/del&gt;ادامه خواهد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافت،اعتقاد &lt;/del&gt;موجه خواهد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بود.&lt;/del&gt;یعنی مشکل [[مرد سالاری]] را حل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نمیکند &lt;/del&gt;مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دانش های &lt;/del&gt;فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف [[فمینیسم]] متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از [[استعمار]] کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به [[خانواده]] نباید خدمت شخصی به یک فرد مذکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاورد بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینه ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند. البته &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فمینیست‌های &lt;/ins&gt;مارکسیست باید &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صراحتاً &lt;/ins&gt;این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران، بلکه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به‌طور &lt;/ins&gt;کلی همه مردها از ظلم به زنان سود &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌برند، &lt;/ins&gt;در غیر این صورت این &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سؤال &lt;/ins&gt;به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه [[حق استثمار|استثمار]]&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;‌ها &lt;/ins&gt;به [[استثمار طبقاتی]]، آسیب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌زند، &lt;/ins&gt;زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در [[فمینیسم جنسیت و برابری|جنسیت]]. در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه‌داری &lt;/ins&gt;ادامه خواهد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافت، اعتقاد &lt;/ins&gt;موجه خواهد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بود؛ &lt;/ins&gt;یعنی مشکل [[مرد سالاری]] را حل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نمی‌کند &lt;/ins&gt;مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دانش‌های &lt;/ins&gt;فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l12&quot;&gt;خط ۱۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== منابع ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== منابع ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* {{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* {{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش‌های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* {{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* {{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{فمینیزم}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{فمینیزم}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:فمینیسم مارکسیستی| ]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:چپ‌گرایی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:فمینیسم سوسیالیستی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:فمینیسم]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:مارکسیسم]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:مکتب‌های اندیشه مارکسیستی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:نظریه فمینیسم]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=168000&amp;oldid=prev</id>
		<title>Shahroudi در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=168000&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-05T03:11:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== تعریف ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|فرهمند|بختیاری|1386|ک=فمینیسم و خانواده|ج=1|ص=128}}&amp;lt;/ref&amp;gt;همزمان با جنبش مارکسیستی در مسیر شکل‌گیری [[جنبش زنان]]، نقش [[خانواده]] در این نحله فکری، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، مارکس تشریح کرد که لغو مالکیت خصوصی موجب میشودتا مسئولیتی که بر عهده تک تک افراد قرار دارد مانند نگهداری از سالمندان، کودکان، تغذیه و… به کل جامعه محول شود. وی بر این باور بودکه وقتی زنان از مسئولیت خانواده آزاد شوند، می‌توانند سیستم پدر سالاری و اسارت خانوادگی را درهم شکنند و به عنوان عضوی از جامعه، ظرفیتهای خلاق و مولد را توسعه دهند. در این دیدگاه، زن به عنوان یک مولد در [[طبقه کارگری]] و عضوی از [[احزاب سیاسی]] تلقی شده و تقسیمات طبقاتی و سرمایه‌داری، ریشه [[استثمار جنسی]] و جنسیتی زنان محسوب می‌شوند؛ لذا این موضوع که [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، سرمنشأ ورود زن به حیطه انقیاد خانواده شمرده شود، مورد نقد قرار می‌گیرد. فمینیست مارکسیستهایی چون «کلارا زتکین» و «رزا لوکزامبورگ» نیز به نوعی دگر دیسی در مفهوم خانواده معتقد بودند. به نظر آنان مفاهیمی همچون ازدواج رنگ باخته و انتخاب آزادانهٔ شریک جنسی حق زنان است.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=&lt;/del&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{مفاهیم فمینیسم}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همزمان با جنبش مارکسیستی در مسیر شکل‌گیری [[جنبش زنان]]، نقش [[خانواده]] در این نحله فکری، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، مارکس تشریح کرد که لغو مالکیت خصوصی موجب میشودتا مسئولیتی که بر عهده تک تک افراد قرار دارد مانند نگهداری از سالمندان، کودکان، تغذیه و… به کل جامعه محول شود. وی بر این باور بودکه وقتی زنان از مسئولیت خانواده آزاد شوند، می‌توانند سیستم پدر سالاری و اسارت خانوادگی را درهم شکنند و به عنوان عضوی از جامعه، ظرفیتهای خلاق و مولد را توسعه دهند. در این دیدگاه، زن به عنوان یک مولد در [[طبقه کارگری]] و عضوی از [[احزاب سیاسی]] تلقی شده و تقسیمات طبقاتی و سرمایه‌داری، ریشه [[استثمار جنسی]] و جنسیتی زنان محسوب می‌شوند؛ لذا این موضوع که [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، سرمنشأ ورود زن به حیطه انقیاد خانواده شمرده شود، مورد نقد قرار می‌گیرد. فمینیست مارکسیستهایی چون «کلارا زتکین» و «رزا لوکزامبورگ» نیز به نوعی دگر دیسی در مفهوم خانواده معتقد بودند. به نظر آنان مفاهیمی همچون ازدواج رنگ باخته و انتخاب آزادانهٔ شریک جنسی حق زنان است.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|فرهمند|بختیاری|1386|ک&lt;/ins&gt;=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فمینیسم و خانواده|ج=1|ص=128}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== هدف ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف [[فمینیسم]] متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از [[استعمار]] کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به [[خانواده]] نباید خدمت شخصی به یک فرد مذکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاورد بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینه ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه [[حق استثمار|استثمار]] ها به [[استثمار طبقاتی]]،  آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در [[فمینیسم جنسیت و برابری|جنسیت]] .در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل [[مرد سالاری]] را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و دانش های فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف [[فمینیسم]] متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از [[استعمار]] کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به [[خانواده]] نباید خدمت شخصی به یک فرد مذکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاورد بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینه ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه [[حق استثمار|استثمار]] ها به [[استثمار طبقاتی]]،  آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در [[فمینیسم جنسیت و برابری|جنسیت]] .در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل [[مرد سالاری]] را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و دانش های فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l9&quot;&gt;خط ۹:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{پانویس}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=&lt;/del&gt;=== منابع ===&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== منابع ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* {{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مفاهیم فمینیسم&lt;/del&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فمینیزم&lt;/ins&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Shahroudi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167860&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۲</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167860&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:52:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l13&quot;&gt;خط ۱۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{مفاهیم فمینیسم}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167859&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۰</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167859&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:50:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۰&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مدکر &lt;/del&gt;تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیاود &lt;/del&gt;بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زمینع &lt;/del&gt;ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه استثمار ها به استثمار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طبقاتی، &lt;/del&gt; آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در جنسیت.در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل مرد سالاری را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و دانش های فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;فمینیسم&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;استعمار&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;خانواده&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;نباید خدمت شخصی به یک فرد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مذکر &lt;/ins&gt;تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیاورد &lt;/ins&gt;بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زمینه &lt;/ins&gt;ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[حق &lt;/ins&gt;استثمار&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|استثمار]] &lt;/ins&gt;ها به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;استثمار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طبقاتی]]، &lt;/ins&gt; آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[فمینیسم جنسیت و برابری|&lt;/ins&gt;جنسیت&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;.در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;مرد سالاری&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و دانش های فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167858&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167858&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:44:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه استثمار ها به استثمار طبقاتی،  آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در جنسیت.در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل مرد سالاری را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه استثمار ها به استثمار طبقاتی،  آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در جنسیت.در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل مرد سالاری را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|یزدانی|جندقی|1382|ک=فمینیسم و دانش های فمینیستی|ج=1|ص=323}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==== منابع ====&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==== منابع ====&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و دانش های فمینیستی|سال=1382|نام=عباس|نام خانوادگی=یزدانی|ناشر=دفتر مطالعات و تحقیقات زنان|جلد=1|صفحه=323|نام۲=بهروز|نام خانوادگی۲=جندقی}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167857&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167857&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:38:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کار خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;البته فمینیست های مارکسیست باید صراحتا این نکته را تبیین کنند که چرا نه تنها سرمایه داران،  بلکه بطور کلی همه مردها از ظلم به زنان سود میبرند،  در غیر این صورت این سوال به توانایی فمینیسم مارکسیست برای ارجاع همه استثمار ها به استثمار طبقاتی،  آسیب میزند، زیرا برای زنان دو نوع استثماروجود دارد یکی در طبقه و دیگری در جنسیت.در نتیجه، این اعتقاد که مظلومیت زنان به رغم مرگ سرمایه داری ادامه خواهد یافت،اعتقاد موجه خواهد بود.یعنی مشکل مرد سالاری را حل نمیکند مگر آن که درک مارکسیسم از تولید، تعمیم یابد و توالد و تناسل را نیز شامل شود.  &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167854&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167854&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:30:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کلر &lt;/del&gt;خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کار &lt;/ins&gt;خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکه به عنوان شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167853&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167853&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:29:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کلر خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بلکهبهعنوان &lt;/del&gt;شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاه‌های تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران به‌طور کلی در جوامع سرمایه‌داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفاً به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه‌داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد به‌طور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست‌های مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه‌داری، کلر خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه، فمینیستها اظهار داشته‌اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بلکه به عنوان &lt;/ins&gt;شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167851&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory: ابرابزار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167851&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:29:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ابرابزار&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== تعریف ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== تعریف ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|فرهمند|بختیاری|1386|ک=فمینیسم و خانواده|ج=1|ص=128}}&amp;lt;/ref&amp;gt;همزمان با جنبش مارکسیستی در مسیر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شکل گیری &lt;/del&gt;[[جنبش زنان]] ، نقش [[خانواده]] در این نحله فکری، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، مارکس تشریح کرد که لغو مالکیت خصوصی موجب میشودتا مسئولیتی که بر عهده تک تک افراد قرار دارد مانند نگهداری از سالمندان، کودکان، تغذیه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و... &lt;/del&gt;به کل جامعه محول شود. وی بر این باور بودکه وقتی زنان از مسئولیت خانواده آزاد شوند، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میتوانند &lt;/del&gt;سیستم پدر سالاری و اسارت خانوادگی را درهم شکنند و به عنوان عضوی از جامعه، ظرفیتهای خلاق و مولد را توسعه دهند.در این دیدگاه، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;زن به عنوان یک مولد در [[طبقه کارگری]] و عضوی از [[احزاب سیاسی]] تلقی شده و تقسیمات طبقاتی و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه داری،  &lt;/del&gt;ریشه [[استثمار جنسی]] و جنسیتی زنان محسوب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میشوند. &lt;/del&gt;لذا این موضوع که [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، سرمنشأ ورود زن به حیطه انقیاد خانواده شمرده شود، مورد نقد قرار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میگیرد&lt;/del&gt;. فمینیست مارکسیستهایی چون «کلارا زتکین» و «رزا لوکزامبورگ» نیز به نوعی دگر دیسی در مفهوم خانواده معتقد بودند. به نظر آنان مفاهیمی همچون ازدواج رنگ باخته و انتخاب آزادانهٔ شریک جنسی حق زنان است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|فرهمند|بختیاری|1386|ک=فمینیسم و خانواده|ج=1|ص=128}}&amp;lt;/ref&amp;gt;همزمان با جنبش مارکسیستی در مسیر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شکل‌گیری &lt;/ins&gt;[[جنبش زنان]]، نقش [[خانواده]] در این نحله فکری، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، مارکس تشریح کرد که لغو مالکیت خصوصی موجب میشودتا مسئولیتی که بر عهده تک تک افراد قرار دارد مانند نگهداری از سالمندان، کودکان، تغذیه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و… &lt;/ins&gt;به کل جامعه محول شود. وی بر این باور بودکه وقتی زنان از مسئولیت خانواده آزاد شوند، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌توانند &lt;/ins&gt;سیستم پدر سالاری و اسارت خانوادگی را درهم شکنند و به عنوان عضوی از جامعه، ظرفیتهای خلاق و مولد را توسعه دهند. در این دیدگاه، زن به عنوان یک مولد در [[طبقه کارگری]] و عضوی از [[احزاب سیاسی]] تلقی شده و تقسیمات طبقاتی و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه‌داری، &lt;/ins&gt;ریشه [[استثمار جنسی]] و جنسیتی زنان محسوب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌شوند؛ &lt;/ins&gt;لذا این موضوع که [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، سرمنشأ ورود زن به حیطه انقیاد خانواده شمرده شود، مورد نقد قرار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌گیرد&lt;/ins&gt;. فمینیست مارکسیستهایی چون «کلارا زتکین» و «رزا لوکزامبورگ» نیز به نوعی دگر دیسی در مفهوم خانواده معتقد بودند. به نظر آنان مفاهیمی همچون ازدواج رنگ باخته و انتخاب آزادانهٔ شریک جنسی حق زنان است.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== هدف ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دیدگاههای &lt;/del&gt;تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بطور &lt;/del&gt;کلی در جوامع &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه داری &lt;/del&gt;بود و چاره این بود که کار زنان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صرفا &lt;/del&gt;به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه داری &lt;/del&gt;تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بطور &lt;/del&gt;مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فمینیست های &lt;/del&gt;مارکسیست، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه داری،  &lt;/del&gt;کلر خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اینکه،فمینیستها &lt;/del&gt;اظهار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;داشته اند &lt;/del&gt;که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکهبهعنوان شوهرانشان استثمارشو ند.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دیدگاه‌های &lt;/ins&gt;تألیفات مارکس به وضعیت زنان است. درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به‌طور &lt;/ins&gt;کلی در جوامع &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه‌داری &lt;/ins&gt;بود و چاره این بود که کار زنان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صرفاً &lt;/ins&gt;به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه‌داری &lt;/ins&gt;تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود. البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به‌طور &lt;/ins&gt;مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فمینیست‌های &lt;/ins&gt;مارکسیست، کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن، نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرمایه‌داری، &lt;/ins&gt;کلر خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اینکه، فمینیستها &lt;/ins&gt;اظهار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;داشته‌اند &lt;/ins&gt;که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکهبهعنوان شوهرانشان استثمارشو ند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== ارجاعات ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== ارجاعات ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{پانویس}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==== منابع ====&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==== منابع ====&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم و خانواده|سال=1386|نام=مریم|نام خانوادگی=فرهمند|ناشر=روابط عمومی شورای فرهنگی _اجتماعی زنان|جلد=1|صفحه=128|نام۲=آمنه|نام خانوادگی۲=بختیاری}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167849&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikitory در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&amp;diff=167849&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-02T11:27:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== تعریف ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|فرهمند|بختیاری|1386|ک=فمینیسم و خانواده|ج=1|ص=128}}&amp;lt;/ref&amp;gt;همزمان با جنبش مارکسیستی در مسیر شکل گیری [[جنبش زنان]] ، نقش [[خانواده]] در این نحله فکری، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، مارکس تشریح کرد که لغو مالکیت خصوصی موجب میشودتا مسئولیتی که بر عهده تک تک افراد قرار دارد مانند نگهداری از سالمندان، کودکان، تغذیه و... به کل جامعه محول شود. وی بر این باور بودکه وقتی زنان از مسئولیت خانواده آزاد شوند، میتوانند سیستم پدر سالاری و اسارت خانوادگی را درهم شکنند و به عنوان عضوی از جامعه، ظرفیتهای خلاق و مولد را توسعه دهند.در این دیدگاه،  زن به عنوان یک مولد در [[طبقه کارگری]] و عضوی از [[احزاب سیاسی]] تلقی شده و تقسیمات طبقاتی و سرمایه داری،  ریشه [[استثمار جنسی]] و جنسیتی زنان محسوب میشوند. لذا این موضوع که [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، سرمنشأ ورود زن به حیطه انقیاد خانواده شمرده شود، مورد نقد قرار میگیرد. فمینیست مارکسیستهایی چون «کلارا زتکین» و «رزا لوکزامبورگ» نیز به نوعی دگر دیسی در مفهوم خانواده معتقد بودند. به نظر آنان مفاهیمی همچون ازدواج رنگ باخته و انتخاب آزادانهٔ شریک جنسی حق زنان است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{پک|فرهمند|بختیاری|1386|ک=فمینیسم و خانواده|ج=1|ص=128}}&amp;lt;/ref&amp;gt;همزمان با جنبش مارکسیستی در مسیر شکل گیری [[جنبش زنان]] ، نقش [[خانواده]] در این نحله فکری، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، مارکس تشریح کرد که لغو مالکیت خصوصی موجب میشودتا مسئولیتی که بر عهده تک تک افراد قرار دارد مانند نگهداری از سالمندان، کودکان، تغذیه و... به کل جامعه محول شود. وی بر این باور بودکه وقتی زنان از مسئولیت خانواده آزاد شوند، میتوانند سیستم پدر سالاری و اسارت خانوادگی را درهم شکنند و به عنوان عضوی از جامعه، ظرفیتهای خلاق و مولد را توسعه دهند.در این دیدگاه،  زن به عنوان یک مولد در [[طبقه کارگری]] و عضوی از [[احزاب سیاسی]] تلقی شده و تقسیمات طبقاتی و سرمایه داری،  ریشه [[استثمار جنسی]] و جنسیتی زنان محسوب میشوند. لذا این موضوع که [[ازدواج در اسلام|ازدواج]]، سرمنشأ ورود زن به حیطه انقیاد خانواده شمرده شود، مورد نقد قرار میگیرد. فمینیست مارکسیستهایی چون «کلارا زتکین» و «رزا لوکزامبورگ» نیز به نوعی دگر دیسی در مفهوم خانواده معتقد بودند. به نظر آنان مفاهیمی همچون ازدواج رنگ باخته و انتخاب آزادانهٔ شریک جنسی حق زنان است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;=== هدف ===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هدف فمینیسم متداول مارکسیستی، تعمیم مفاهیم و دیدگاههای تألیفات مارکس به وضعیت زنان است.  درگذشته این امر متضمن درک مظلومیت زنان به عنوان یک مصداق خاص از استعمار کارگران بطور کلی در جوامع سرمایه داری بود و چاره این بود که کار زنان صرفا به عنوان یک شکل از کار لازم در نظام سرمایه داری تلقی شود. مطمئناً موضع انگلس چنین بود.  البته این تحلیل از اشکالاتی برخوردار است زیرا روشن نیست که آیا کارهای خانه باید امری خصوصی تلقی شده و بین زن و مرد بطور مساوی تقسیم شود یا باید نوعی کار به حساب آید که در ازای ان مزد پرداخت. به اعتقاد بسیاری از فمینیست های مارکسیست،  کار خانه یا کارهای مربوط به خانواده نباید خدمت شخصی به یک فرد مدکر تلقی شود بلکه اگر قرار است زن،  نیروی کار بدنیا بیاود بنا بر پیش فرض عام تر سرمایه داری،  کلر خانه را باید کار ضروری دانست. نکته مهم دیگر اینکه،فمینیستها اظهار داشته اند که کار منزل زمینع ایست که زنان توسط مردان نه صرفاً بعنوان سرمایه داران، بلکهبهعنوان شوهرانشان استثمارشو ند. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikitory</name></author>
	</entry>
</feed>