فهرست شاهان پهلوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: /* برای مطالعهٔ بیشتر */

2023-04-22T07:41:48Z

برای مطالعهٔ بیشتر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۱
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	{{سلسله پهلوی}}		{{سلسله پهلوی}}
	{{portal bar\|ایران\|تاریخ\|پهلوی}}		{{portal bar\|ایران\|تاریخ\|پهلوی}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:فهرست‌های شاهان]]		[[رده:فهرست‌های شاهان]]
	[[رده:دودمان پهلوی]]		[[رده:دودمان پهلوی]]
	[[رده:شاهان ایران]]		[[رده:شاهان ایران]]

Shahroudi در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۹

2023-04-22T07:29:46Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: added Category:شاهان ایران using HotCat

2023-04-22T02:34:14Z

added Category:شاهان ایران using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۲:۳۴
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	[[رده:فهرست‌های شاهان]]		[[رده:فهرست‌های شاهان]]
	[[رده:دودمان پهلوی]]		[[رده:دودمان پهلوی]]
			[[رده:شاهان ایران]]

Shahroudi: /* برای مطالعهٔ بیشتر */

2023-02-23T17:30:14Z

برای مطالعهٔ بیشتر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۰
خط ۹۱:		خط ۹۱:
	{{سلسله پهلوی}}		{{سلسله پهلوی}}
	{{portal bar\|ایران\|تاریخ\|پهلوی}}		{{portal bar\|ایران\|تاریخ\|پهلوی}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:فهرست‌های شاهان]]		[[رده:فهرست‌های شاهان]]
	[[رده:دودمان پهلوی]]		[[رده:دودمان پهلوی]]

Shahroudi: /* فهرست */

2023-02-09T07:02:02Z

فهرست

@@ خط ۶۷: / خط ۶۷: @@
 |فرزند [[رضاشاه|رضا شاه]]
 |<ref name=":1"/>{{سخ}}<ref dir=ltr>{{cite news|title=Colorful Fetes Mark Royal Wedding that will Link Egypt and Persian|url=https://news.google.com/newspapers?id=id9IAAAAIBAJ&sjid=IgINAAAAIBAJ&pg=3855,4689544&dq=pahlavi&hl=en|accessdate=8 August 2013|newspaper=The Meriden Daily Journal|date=13 March 1939}}</ref>{{سخ}}<ref dir=ltr>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی۱=Afkhami|نام۱=Gholam Reza|نام خانوادگی۲=|نام۲=|نام خانوادگی۳=|نام۳=|فصل=3. The Man|عنوان=The life and times of the Shah|سری=|سال=2009|ناشر=University of California Press|شابک=9780520253285|نشانی=https://www.ucpress.edu/book/9780520253285/the-life-and-times-of-the-shah|بازبینی=18 September 2020|زبان=en}}</ref>
 |}

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox former monarchy|royal_title=اعلی‌حضرت همایون شاهنشاه|realm=ایران|coatofarms=Imperial Coat of Arms of Iran.svg|coatofarmscaption=نشان شاهنشاهی ایران|first_monarch=رضاشاه|last_monarch=محمدرضا پهلوی|began=۲۴ آذر ۱۳۰۴|ended=۲۲ بهمن ۱۳۵۷|pretender=رضا پهلوی|res...» ایجاد کرد

2023-02-09T07:00:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox former monarchy|royal_title=اعلی‌حضرت همایون شاهنشاه|realm=ایران|coatofarms=Imperial Coat of Arms of Iran.svg|coatofarmscaption=نشان شاهنشاهی ایران|first_monarch=رضاشاه|last_monarch=محمدرضا پهلوی|began=۲۴ آذر ۱۳۰۴|ended=۲۲ بهمن ۱۳۵۷|pretender=رضا پهلوی|res...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{Infobox former monarchy|royal_title=اعلی‌حضرت همایون شاهنشاه|realm=ایران|coatofarms=Imperial Coat of Arms of Iran.svg|coatofarmscaption=[[نشان شاهنشاهی ایران]]|first_monarch=[[رضاشاه]]|last_monarch=[[محمدرضا پهلوی]]|began=[[برچینش دودمان قاجار|۲۴ آذر ۱۳۰۴]]|ended=[[انقلاب ۱۳۵۷|۲۲ بهمن ۱۳۵۷]]|pretender=[[رضا پهلوی]]|residence=[[تهران]]|style=[[پادشاهی مشروطه]]|appointer=[[مجلس مؤسسان نخست ایران]]|image=RezaShah Oath Tekyeh Dowlat.jpg|caption=سوگند [[رضاشاه|رضا شاه]] در [[مجلس مؤسسان نخست ایران|مجلس مؤسسان]] در [[تکیه دولت]]، ۲۴ آذر ۱۳۰۴.|coatofarmssize=300|image_size=300}}

'''فهرست شاهان پهلوی''' [[فهرست شاهان ایران|فهرست شاهانی]] است که از [[دودمان پهلوی]] بر کشور [[شاهنشاهی ایران]] حکومت کردند. دودمان پهلوی، آخرین دودمان شاهان ایران، از ۲۱ آذر ۱۳۰۴ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ به مدت ۵۳ سال بر ایران سلطنت کردند.<ref dir=ltr name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=Reza Shah Pahlavi {{!}} Biography|نشانی=https://www.britannica.com/biography/Reza-Shah-Pahlavi|وبگاه=Encyclopedia Britannica|بازبینی=2020-07-19|کد زبان=en}}</ref><ref dir=ltr name=":1">{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Reza Shah Pahlavi {{!}} Biography & History|نشانی=https://www.britannica.com/biography/Mohammad-Reza-Shah-Pahlavi|وبگاه=Encyclopedia Britannica|بازبینی=2020-07-19|کد زبان=en}}</ref> در مجموع، ۲ شاه از دودمان پهلوی بر ایران حکومت کردند: [[رضاشاه|رضا شاه]] از ۲۱ آذر ۱۳۰۴ تا ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ و [[محمدرضا پهلوی|محمدرضا شاه]] از ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷. رضا شاه که تا پیش از به سلطنت رسیدن رضا خان نیز نامیده می‌شد با فرمان [[مجلس مؤسسان نخست ایران|نخستین مجلس مؤسسان ایران]] به دوران ۱۲۹ ساله سلطنت [[قاجاریان|شاهان قاجار]] پایان داد و سلسله پهلوی را پایه‌گذاری کرد. با شعله‌ور شدن آتش [[جنگ جهانی دوم]] نیروهای [[متفقین جنگ جهانی دوم|متفقین]]، [[امپراتوری بریتانیا]] و [[اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی|اتحاد جماهیر شوروی]] به ایران [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم|حمله‌ور شدند]] و دوران سلطنت ۱۶ ساله رضا شاه بر ایران در ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ پایان یافت.<ref dir=ltr name=":4">{{یادکرد وب|عنوان=Iran: Cold War Crucible {{!}} History Today|نشانی=https://www.historytoday.com/archive/feature/iran-cold-war-crucible|وبگاه=www.historytoday.com|بازبینی=2020-08-25|نویسنده=|کد زبان=en|تاریخ=}}</ref> بعد از رضا شاه ولیعهد و فرزند ارشد وی، محمدرضا، پادشاه ایران شد. محمدرضا شاه تا ۱۳۵۷ و بیش از ۳۷ سال بر ایران حکومت کرد و در ۲۶ دی ۱۳۵۷ در پی گسترده شدن حوادث [[انقلاب ۱۳۵۷]] ایران را ترک کرد و در ۲۲ بهمن همان سال با پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ تاج و تخت سلطنت را از دست داد. بعد از انقلاب ۱۳۵۷ محمدرضا پهلوی دیگر هرگز به ایران بازنگشت و سلطنت دودمان پهلوی در ایران به پایان رسید.<ref name=":1" />

پس از انقراض این سلسله ۳ تن از این دودمان، مدعی تاج و تخت ایران شدند: به دنبال [[انقلاب ۱۳۵۷]] و برکناری محمدرضا شاه از سلطنت، وی تا زمان مرگش در ۵ مرداد ۱۳۵۹ مدعی تاج و تخت ایران بود.<ref name=":1" /> در پی مرگ محمدرضا پهلوی و به دلیل اینکه بر اساس [[قانون اساسی مشروطه|قانون اساسی مشروطه ایران]] [[ولیعهد سلطنت مشروطه ایران|ولیعهد]] تا پیش از رسیدن به سن ۲۰ سالگی نمی‌توانست به مقام شاهی برسد، [[فرح پهلوی]]، شهبانوی پیشین ایران به عنوان مدعی تاج و تخت، جانشین محمدرضا پهلوی شد. در ۹ آبان ۱۳۵۹ و در پی ۲۰ ساله شدن رضا پهلوی، وی به‌طور رسمی مدعی تاج و تخت سلطنت ایران شد و تا به امروز نیز در این مقام است.<ref name=":2" />

== پیشینه ==
{{اصلی|دودمان پهلوی}}

=== رضا شاه ===
{{اصلی|رضاشاه}}
رضا شاه، نخستین شاه این دودمان، زادهٔ ۲۴ اسفند ۱۲۵۶ ه‍.خ در [[آلاشت]] [[استان مازندران|مازندران]] و در خانواده‌ای دهقان بدنیا آمد. پدرش [[عباسعلی داداش‌بیگ|عباسعلی داداش بیگ سوادکوهی]]، یاور فوج [[شهرستان سوادکوه|سوادکوه]] بود که با عنوان یاور (معادل ستوان) در فوج هفتم سوادکوه از فوج‌های [[استان مازندران|مازندران]] خدمت می‌کرد. عباسعلی خان متولد سال ۱۲۳۰ ه‍.ق برابر با ۱۱۹۳ ه‍.خ در [[آلاشت]] و از اهالی آلاشت و فرزند مرادعلی خان سلطان (سلطان درجه نظامی برابر سرهنگ) بود. مرادعلی خان از اهالی آلاشت متولد ۱۲۱۰ ه‍.ق و پدر بزرگ رضاخان و صاحب منصب فوج [[شهرستان سوادکوه|سوادکوه]] بود که در سال ۱۲۷۲ ه‍.ق (برابر با ۱۲۳۵ ه‍.خ) در [[جدایی هرات از ایران|جنگ هرات]] در مقابل انگلیسی‌ها کشته شد.<ref>{{یادکرد وب
|عنوان=همه چیز دربارهٔ رضاخان به روایت خسرو معتضد
|نشانی=https://www.alef.ir/news/3970119196.html?show=text
|ناشر=جامعه خبری تحلیلی الف (وبسایت الف، گروه سیاسی الف، ۱۹ فروردین ۱۳۹۷، ۱۸:۱۸)
|بازبینی=۱۸ سپتامبر ۲۰۲۰
|archive-date=۱۰ مه ۲۰۲۰
|archive-url=https://web.archive.org/web/20200510111506/https://www.alef.ir/news/3970119196.html?show=text
|url-status=dead
}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی۱=نوروز مرادی |نام۱=کوروش |نام خانوادگی۲=نوری |نام۲=مصطفی |عنوان=سندی نویافته از نیای رضاشاه |نشانی=http://ensani.ir/file/download/article/20101205103251-0%20(51).pdf |وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی |ناشر=نشریه پیام بهارستان |تاریخ بازبینی=11 سپتامبر 2020}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|پیوند نویسنده=خسرو معتضد |نام خانوادگی۱=معتضد |نام۱=خسرو |عنوان=تاجهای زنانه |تاریخ=1387 |ناشر=نشر البرز |مکان=تهران |شابک=9789644425974 |صفحات=46 47 48 49 50 51 |ویرایش=جلد اول چاپ اول}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=زیبا کلام |نام۱=صادق|پیوند نویسنده=صادق زیباکلام |عنوان=رضاشاه |تاریخ=1398 |ناشر=تهران:روزنه. لندن:اچ انداس |مکان=تهران و لندن |شابک=9781780837628 |صفحات=61 62}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی۱=نیازمند|نام۱=رضا|پیوند نویسنده=رضا نیازمند|عنوان=رضاشاه از تولد تا سلطنت|تاریخ=1387|ناشر=حکایت قلم نوین|مکان=تهران|شابک=9645925460|صفحات=۲۱ تا ۴۰|ویرایش=چاپ ششم}}</ref> [[نوش‌آفرین آیرملو]]، مادر رضا شاه، پس از مرگ پدرش وی را به [[تهران]] برد و رضا در سنین نوجوانی به بریگاد قزاق تهران پیوست. در سال‌های پایانی قرن سیزدهم هجری به دنبال قرن‌ها رهبری ضعیف شاهان پیش و همچنین جنگ بین دولت‌های خارجی در خاک ایران در [[ایران در جنگ جهانی اول|فاصله ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۹ م.]] کشور ایران در وضع بسیار بدی قرار داشت. [[احمدشاه|احمد شاه قاجار]]، [[فهرست شاهان قاجار|آخرین شاه]] [[قاجاریان|دودمان قاجاریه]] بسیار جوان و ناتوان از اداره مملکت بود، وی کابینه‌ای ضعیف و فاسد داشت و ایران عملاً تحت حاکمیت کشورهای خارجی به ویژه [[امپراتوری روسیه]] و [[بریتانیا]] که در ایران [[بازی بزرگ|منافع اقتصادی و ژئوپولتیکی فراوانی]] داشتند اداره می‌شد. در پی این شرایط نابه‌سامان رضا خان در ۳ اسفند ۱۲۹۹ م. به همراه ۱۲۰۰ سرباز دست به [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹|کودتا]] زد و تهران را اشغال کرد. به دنبال این کودتا [[سید ضیاءالدین طباطبایی|سید ضیاالدین طباطبایی]] به عنوان نخست‌وزیر جدید منصوب شد و چند هفته بعد نیز رضا خان به عنوان وزیر جنگ جدید برگزیده شد. مدتی بعد احمد شاه ایران را ترک کرد و نمایندگان [[دوره پنجم مجلس شورای اسلامی|مجلس پنجم شورای ملی]] در ۱۰ آبان ۱۳۰۴ ه‍.خ در غیاب وی طرحی را به تصویب رساندند که طی آن احمد شاه قاجار از سلطنت خلع و قدرت به رضا پهلوی واگذار شد.<ref name=":0" /> با منقرض شدن دودمان قاجار و آغاز سلطنت رضاشاه [[شاهنشاهی ایران]] نیز تأسیس و جایگزین [[ممالک محروسه ایران]] شد. در زمان حکومت رضا شاه و در ۶ دی ۱۳۱۳ ه‍.خ نام رسمی ایران از ''پرشیا'' و ''پرسه'' به ''ایران'' تغییر یافت. این امر طی اعلامیه‌ای رسمی و درخواست دولت ایران از مجامع بین‌المللی صورت گرفت.<ref dir=ltr>{{یادکرد وب|عنوان=Iran Chamber Society: When "Persia" became "Iran"|نشانی=http://www.iranchamber.com/geography/articles/persia_became_iran.php|وبگاه=www.iranchamber.com|بازبینی=2020-08-25|نویسنده=|کد زبان=en|تاریخ=}}</ref> رضا شاه ۱۶ سال بر ایران حکومت کرد و در دوران حکومتش اقدامات فراوانی انجام داد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به [[نوسازی ارتش توسط رضاشاه|نوسازی ارتش ایران]]، [[کشف حجاب در ایران|کشف حجاب]]، [[راه‌آهن سراسری ایران|احداث راه‌آهن سراسری ایران]] و [[قانون مدنی ایران|تدوین قانون مدنی ایران]] اشاره کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/story/2005/01/050106_a_mb_hejab|وبگاه=www.bbc.com|بازبینی=2020-09-20}}</ref><ref dir=ltr>[https://books.google.com/books?id=VGZItY9kL0AC&pg=PA307&lpg=PA307&dq=Ulen+Iran+rail+1924&source=bl&ots=uhSbomXu28&sig=Bfp7pGYd3Nq34b6oXhpnNJSX8rg&hl=de&sa=X&ei=KnkaT72KHoyGiQLms5XcCA&ved=0CDMQ6AEwAg#v=onepage&q=Ulen%20Iran%20rail%201924&f=false for the following cf DeNovo, John A: American Interests and policies in the Middle East, Univ of Minnesota 1963, p 297ff via google books]</ref><ref>{{یادکرد وب||url=http://www.isu.ac.ir/publication/Research-Quarterly/Research-Quarterly_24/Research-Quarterly_2402.htm#_ednref8|title=تاریخچه تدوین قانون مدنی|accessdate=۲۲ آوریل ۲۰۰۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080522031209/http://www.isu.ac.ir/publication/Research-Quarterly/Research-Quarterly_24/Research-Quarterly_2402.htm#_ednref8|archivedate=۲۲ مه ۲۰۰۸}}</ref> دوران سلطنت رضاشاه با حوادث بین‌المللی مهمی به ویژه سال‌های دهه ۱۹۳۰ م. و [[علل جنگ جهانی دوم|حوادث زمینه‌ساز]] [[جنگ جهانی دوم]] همزمان شده بود و در ۱۳۲۰ ه‍.خ با آغاز جنگ جهانی دوم و با وجود اعلام [[بی‌طرفی (روابط بین‌الملل)|بی‌طرفی]] از سوی ایران در این جنگ، نیروهای [[اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی|اتحاد جماهیر شوروی]] و [[بریتانیا]] به بهانه جلوگیری از نفوذ [[آلمان نازی]] به ایران حمله کردند، [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم|ایران را به اشغال خود درآوردند]] و رضا شاه را از سلطنت خلع و از ایران تبعید کردند.<ref name=":4" /> رضا شاه سال‌های پایانی عمرش را در [[ژوهانسبورگ]] در [[آفریقای جنوبی]] به سر برد و در ۴ مرداد ۱۳۲۳ ه‍.خ در همان‌جا در گذشت.<ref name=":0" />

=== محمدرضا شاه ===
{{اصلی|محمدرضا پهلوی}}
محمدرضا شاه، دومین شاه این دودمان در ۴ آبان ۱۲۹۸ در خانه‌ای در [[دروازه قزوین]] [[تهران]] به دنیا آمد. وی که چهارمین فرزند رضا خان و نخستین فرزند مذکرش بود در ۷ سالگی و پس از به شاهی رسیدن رضا خان به ولیعهدی برگزیده شد. محمدرضا در تهران به [[مدرسه نظام (تهران)|مدرسه نظام]] رفت و در ۱۳۱۰ برای ادامه تحصیل عازم کشور [[سوئیس]] شد. بعد از برکناری رضا شاه در ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ محمدرضا به عنوان دومین شاه این دودمان جانشین پدرش شد. [[آغاز پادشاهی محمدرضا پهلوی|سلطنت محمدرضا شاه در سال‌های نخست]] تحت تأثیر اتفاقاتی همچون جنگ جهانی دوم، اشغال ایران، [[جمهوری مهاباد]] و [[غائله آذربایجان]] بود. با پایان جنگ جهانی دوم و خروج نیروهای نظامی خارجی از ایران و در پایان دهه ۱۳۲۰ ه‍.خ [[نهضت ملی‌شدن نفت|صنعت نفت در ایران ملی شد]] و اتفاقاتی که در پی ملی شدن نفت ایران رخ داد باعث شدند تا محمدرضا شاه و [[محمد مصدق]]، نخست‌وزیر، دچار اختلاف شوند و در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ه‍.خ [[ارتش شاهنشاهی ایران|ارتش ایران]] با حمایت سازمان‌های اطلاعاتی [[آژانس اطلاعات مرکزی|آمریکا]] و [[سرویس اطلاعات مخفی|انگلیس]] دست به [[کودتای ۲۸ مرداد|کودتا]] زد و مصدق برکنار شد و محمدرضا شاه قدرت را در دست گرفت. در این سال‌ها دو ابرقدرت آن زمان، [[ایالات متحده آمریکا]] و شوروی درگیر [[جنگ سرد]] شده بودند و ایران نیز با پیوستن به [[سازمان پیمان مرکزی]] پیش از پیش به آمریکا و [[بلوک غرب]] نزدیک و تبدیل به یکی از متحدان اصلی این کشور در خاورمیانه شد. در پی این اتفاقات قدرت محمدرضا شاه در ایران دو چندان شد و در سال‌های بعدی [[اقدامات محمدرضا پهلوی|وی پایه‌گذار اقداماتی]] همچون [[تصویب‌نامه انجمن‌های ایالتی ولایتی|دادن حق رأی به زنان]]، [[انقلاب سفید]] و ایجاد [[سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران]] اشاره کرد. در ۱۳۵۷ ه‍.خ با [[پیش‌زمینه و علل انقلاب ۱۳۵۷ ایران|گسترش نارضایتی‌ها میان مردم]] از قدرت محمدرضا شاه کاسته شد و به دنبال گسترده‌شدن حادثه‌های انقلاب در ۲۶ دی ۱۳۵۷ ه‍.خ محمدرضا شاه ایران را ترک کرد و قدرت را به نخست‌وزیر وقت [[شاپور بختیار]] سپرد. دوران نخست‌وزیری بختیار چندان دوامی نداشت و در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ ه‍.خ با اعلام بی‌طرفی ارتش دولت بختیار نیز از قدرت کنار رفت و با پیروزی انقلاب دوران ۳۷ سال سلطنت محمدرضا شاه به پایان رسید.<ref name=":1" />

=== مدعیان سلطنت ===
{{اصلی|رضا پهلوی}}
با وجود آنکه محمدرضا شاه هیچ‌گاه به‌طور رسمی تاج و تخت را واگذار نکرد و از مقام خود کناره‌گیری نکرد اما با یک [[همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران|همه‌پرسی در ایران]] در فروردین ۱۳۵۸ حکومت مشروطه سلطنتی پایان یافت و [[نظام جمهوری اسلامی ایران|نظام جمهوری اسلامی]] جایگزینش شد. محمدرضا پهلوی که چند روز پیش از پیروزی انقلاب و در ۲۶ دی ۱۳۵۷ ایران را ترک کرده بود دیگر هیچ‌گاه به ایران بازنگشت. او پس از ترک ایران مدتی در [[مصر]]، [[مراکش]]، [[باهاما]]، [[مکزیک]] و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] به سر برد و در نهایت به دعوت [[انور سادات]] [[رئیس‌جمهور مصر|رئیس‌جمهور وقت مصر]] به [[قاهره]] رفت که در ۵ مرداد ۱۳۵۹ در همان شهر در اثر [[گره‌های لنفاوی|سرطان گره‌های لنفاوی]] درگذشت.<ref name=":1"/> در پی مرگ محمدرضا پهلوی و به دلیل آن‌که فرزندش رضا پهلوی هنوز به سن قانونی ۲۰ سالگی نرسیده بود فرح دیبا، شهبانوی ایران مدعی سلطنت ایران شد.<ref name=":2"/> در ۹ آبان ۱۳۵۹ رضا پهلوی به سن قانونی رسید و با اعلام رسمی مدعی سلطنت ایران شد.<ref dir=ltr name=":3">{{یادکرد وب|عنوان=Crown Prince Reza Pahlavi: Self-proclaimed shah|نشانی=https://www.upi.com/Archives/1980/10/31/Crown-Prince-Reza-Pahlavi-Self-proclaimed-shah/2101341816400/|وبگاه=UPI|بازبینی=2020-08-25|کد زبان=en}}</ref>

== فهرست ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;;"
! colspan="8" |شاهان دودمان پهلوی
|-
!نام<hr>مدت سلطنت
!پرتره
!نشان
!زاده<hr>پدر و مادر
!همسران
!درگذشت
!حق جانشینی
!منبع
|-
|{{درشت|'''[[رضاشاه|رضا شاه]]'''}}{{سخ}}رضا پهلوی{{سخ}}۲۴ آذر ۱۳۰۴{{سخ}}تا{{سخ}}۲۵ شهریور ۱۳۲۰
''({{age in years and days|1925|12|15|1941|9|16|duration=yes}})''
|[[پرونده:Reza Shah on Coronation Day.jpg|جایگزین=|255x255پیکسل]]
|[[پرونده:Imperial_Coat_of_Arms_of_Iran.svg|100x100پیکسل]]
|۲۴ اسفند ۱۲۵۶{{سخ}}[[آلاشت]]
---- پسر [[عباسعلی داداش‌بیگ]]{{سخ}}و [[نوش‌آفرین آیرملو]]
|{{grey|(۱)}} [[مریم سوادکوهی]]{{سخ}}۱۲۷۴{{سخ}}۱ فرزند
----{{grey|(۲)}} [[تاج‌الملوک آیرملو]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۱۲۹۵{{سخ}}۴ فرزند
----{{grey|(۳)}} [[توران امیرسلیمانی]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۱۳۰۱{{سخ}}۱ فرزند
----{{grey|(۴)}} [[عصمت دولتشاهی]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۱۳۰۲{{سخ}}۵ فرزند
|۴ مرداد ۱۳۲۳{{سخ}}[[ژوهانسبورگ]]{{سخ}}سن: {{age in years and days|1878|3|15|1944|7|26|duration=yes}}
|[[مجلس مؤسسان نخست ایران|مصوبه مجلس و{{سخ}}تشکیل مجلس مؤسسان]]
|<ref name=":0"/>{{سخ}}<ref>{{یادکرد وب|عنوان=همسران رضاخان {{!}} اندیشکده روابط بین‌الملل اندیشکده روابط بین‌الملل|نشانی=https://www.irthink.com/همسران-رضاخان/|وبگاه=اندیشکده روابط بین‌الملل|تاریخ=2019-07-25|بازبینی=2020-07-20|کد زبان=fa-IR|نام خانوادگی=hamkarwp}}</ref>
|-
|{{درشت|[[محمدرضا پهلوی|'''محمدرضا شاه''']]}}{{سخ}}محمدرضا پهلوی{{سخ}}۲۵ شهریور ۱۳۲۰{{سخ}}تا{{سخ}}۲۲ بهمن ۱۳۵۷
''({{age in years and days|1941|9|16|1979|2|11|duration=yes}})''
|[[پرونده:Shah fullsize.jpg|جایگزین=|150x150پیکسل]]
|[[پرونده:Imperial_Coat_of_Arms_of_Iran.svg|100x100پیکسل]]
|۴ آبان ۱۲۹۸{{سخ}}[[دروازه قزوین]]، [[تهران]]
---- پسر [[رضاشاه]]{{سخ}}و [[تاج‌الملوک آیرملو]]
|{{grey|(۱)}} [[فوزیه|فوزیه فؤاد]]{{سخ}}[[قاهره]]{{سخ}}۲۵ اسفند ۱۳۱۷{{سخ}}۱ فرزند
----{{grey|(۲)}} [[ثریا اسفندیاری]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۲۳ بهمن ۱۳۲۹{{سخ}}بدون فرزند
----{{grey|(۳)}} [[فرح پهلوی|فرح دیبا]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۳۰ آبان ۱۳۳۸{{سخ}}۴ فرزند
|۵ مرداد ۱۳۵۹{{سخ}}[[قاهره]]{{سخ}}سن: {{age in years and days|1919|10|26|1980|7|27|duration=yes}}
|فرزند [[رضاشاه|رضا شاه]]
|<ref name=":1"/>{{سخ}}<ref dir=ltr>{{cite news|title=Colorful Fetes Mark Royal Wedding that will Link Egypt and Persian|url=https://news.google.com/newspapers?id=id9IAAAAIBAJ&sjid=IgINAAAAIBAJ&pg=3855,4689544&dq=pahlavi&hl=en|accessdate=8 August 2013|newspaper=The Meriden Daily Journal|date=13 March 1939}}</ref>{{سخ}}<ref dir=ltr>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی۱=Afkhami|نام۱=Gholam Reza|نام خانوادگی۲=|نام۲=|نام خانوادگی۳=|نام۳=|فصل=3. The Man|عنوان=The life and times of the Shah|سری=|سال=2009|ناشر=University of California Press|شابک=9780520253285|نشانی=https://www.ucpress.edu/book/9780520253285/the-life-and-times-of-the-shah|بازبینی=18 September 2020|زبان=en}}</ref>
|-
! colspan="8" |مدعیان سلطنت
|-
|{{درشت|'''[[محمدرضا پهلوی]]'''}}{{سخ}}محمدرضا پهلوی{{سخ}}۲۳ بهمن ۱۳۵۷{{سخ}}تا{{سخ}}۵ مرداد ۱۳۵۹{{سخ}}''({{age in years and days|1979|2|11|1980|7|27|duration=yes}})''
|[[پرونده:Shah fullsize.jpg|جایگزین=|150x150پیکسل]]
|[[پرونده:Imperial_Coat_of_Arms_of_Iran.svg|100x100پیکسل]]
|۴ آبان ۱۲۹۸{{سخ}}[[دروازه قزوین]]، [[تهران]]
---- پسر [[رضاشاه]]{{سخ}}و [[تاج‌الملوک آیرملو]]
|{{grey|(۱)}} [[فوزیه|فوزیه فؤاد]]{{سخ}}[[قاهره]]{{سخ}}۲۵ اسفند ۱۳۱۷{{سخ}}۱ فرزند
----{{grey|(۲)}} [[ثریا اسفندیاری]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۲۳ بهمن ۱۳۲۹{{سخ}}بدون فرزند
----{{grey|(۳)}} [[فرح پهلوی|فرح دیبا]]{{سخ}}[[تهران]]{{سخ}}۳۰ آبان ۱۳۳۸{{سخ}}۴ فرزند
|۵ مرداد ۱۳۵۹{{سخ}}[[قاهره]]{{سخ}}سن: {{age in years and days|1919|10|26|1980|7|27|duration=yes}}
|شاه پیشین
|

|-
|{{درشت|'''[[رضا پهلوی]]'''}}{{سخ}}رضا پهلوی{{سخ}}۹ آبان ۱۳۵۹{{سخ}}تا{{سخ}}اکنون{{سخ}}''({{ayd|1980|10|31}})''
|[[پرونده:Reza Pahlavi Crown Prince of Iran 1973.jpg|جایگزین=|150x150پیکسل]]
|[[پرونده:Imperial Arms of the Crown Prince of Iran.svg|جایگزین=|100x100پیکسل]]
|۹ آبان ۱۳۳۹{{سخ}}[[تهران]]
---- پسر [[محمدرضا پهلوی ]]{{سخ}}و [[فرح پهلوی ]]
|[[یاسمین پهلوی|یاسمین اعتماد امینی]]{{سخ}}[[گرینویچ، کنتیکت|گرینویچ]]{{سخ}}۲۲ خرداد ۱۳۶۵{{سخ}}۳ فرزند
|زنده{{سخ}}سن: {{ayd|1960|10|31}}
|ولیعهد شاه پیشین
|<ref name=":3"/>
|}

== تبارنامه ==
{{اصلی|تبارنامه دودمان پهلوی}}

== سال‌شمار ==
{{سال‌شمار حکومت پادشاهان پهلوی}}

== جستارهای وابسته ==
* [[دودمان پهلوی]]
* [[ایران پهلوی]]

== پانویس ==
{{پانویس|۲}}

== برای مطالعهٔ بیشتر ==
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Cronin|نام=Stephanie|پیوند نویسنده=|عنوان=The Army and Creation of the Pahlavi State in Iran, 1921-1926|سال=۱۹۹۷|ناشر=I.B. Tauris|مکان=London|زبان=en|شابک=9781860641053|صفحات=224}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Afkhami|نام=Gholam reza|پیوند نویسنده=غلامرضا افخمی|عنوان=The life and times of the Shah|سال=۲۰۰۹|ناشر=University of California Press|مکان=London|زبان=en|شابک=9780520253285|صفحات=740}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Milani|نام=Abbas|پیوند نویسنده=عباس میلانی|عنوان=The Shah|جلد=|سال=۲۰۱۱|ناشر=Palgrave Macmillan|مکان=New York|زبان=en|شابک=9781403971937|صفحات=496}}
{{پایان چپ‌چین}}

{{سلسله پهلوی}}
{{portal bar|ایران|تاریخ|پهلوی}}
[[رده:فهرست‌های شاهان]]
[[رده:دودمان پهلوی]]