قاضی تنوخی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: +رده:قاضی‌های اهل ایران، +رده:درگذشتگان ۴۴۷ (قمری)، +رده:درگذشتگان ۴۸۴ (قمری) (هات‌کت)، ابرابزار

2026-10-01T22:36:50Z

+رده:قاضی‌های اهل ایران، +رده:درگذشتگان ۴۴۷ (قمری)، +رده:درگذشتگان ۴۸۴ (قمری) (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	'''قاضی تنوخی'''، با نام اصلی '''علی بن محسن تنوخی'''، مکنی به '''ابوالقاسم'''، قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان [[سید مرتضی]] بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با [[ابوالعلاء معری]] مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. ~~درباره~~ مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ بیشتر منابع او را [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] دانسته‌اند و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] شمرده‌اند. وی در نواحی مختلف، از جمله [[مدائن]]، [[کرمانشاه]] و [[زنگان]]، قضاوت کرد و در سال ۴۴۷ق درگذشت.		'''قاضی تنوخی'''، با نام اصلی '''علی بن محسن تنوخی'''، مکنی به '''ابوالقاسم'''، قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان [[سید مرتضی]] بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با [[ابوالعلاء معری]] مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. دربارهٔ مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ بیشتر منابع او را [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] دانسته‌اند و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] شمرده‌اند. وی در نواحی مختلف، از جمله [[مدائن]]، [[کرمانشاه]] و [[زنگان]]، قضاوت کرد و در سال ۴۴۷ق درگذشت.

	== زندگی ==		== زندگی ==
خط ۵:		خط ۵:

	== درگذشت ==		== درگذشت ==
	تنوخی در اول یا دوم محرم سال ۴۴۷ق، در ۷۷ یا ۸۲ سالگی، درگذشت و خطیب بغدادی بر جنازه او نماز خواند. بنا بر گزارش [[حبیب السیر]]، تاریخ درگذشت تنوخی ماه محرم سال ۴۸۴ق بوده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>		تنوخی در اول یا دوم محرم سال ۴۴۷ق، در ۷۷ یا ۸۲ سالگی، درگذشت و خطیب بغدادی بر جنازه او نماز خواند. بنا بر گزارش [[حبیب السیر]]، تاریخ درگذشت تنوخی ماه محرم سال ۴۸۴ق بوده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

	== دین و مذهب ==		== دین و مذهب ==
	~~درباره~~ مذهب تنوخی اختلاف نظر وجود دارد. بنا بر نظر بیشتر منابع، او [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] بود و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] دانسته‌اند. بنا بر نقل [[علامه حلی]] در پایان اجازه [[بنی‌زهره]]، تنوخی از عالمان [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] و از مشایخ [[شیخ طوسی]] شمرده شده است. ظاهر گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز با این دیدگاه موافق است؛ او نقل کرده است که تنوخی از گروه بسیاری از محدثان اهل سنت روایت کرده و خود خطیب نیز از او استماع حدیث کرده و مطالبی از او نوشته است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>		دربارهٔ مذهب تنوخی اختلاف نظر وجود دارد. بنا بر نظر بیشتر منابع، او [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] بود و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] دانسته‌اند. بنا بر نقل [[علامه حلی]] در پایان اجازه [[بنی‌زهره]]، تنوخی از عالمان [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] و از مشایخ [[شیخ طوسی]] شمرده شده است. ظاهر گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز با این دیدگاه موافق است؛ او نقل کرده است که تنوخی از گروه بسیاری از محدثان اهل سنت روایت کرده و خود خطیب نیز از او استماع حدیث کرده و مطالبی از او نوشته است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

	== آثار ==		== آثار ==
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			[[رده:درگذشتگان ۴۴۷ (قمری)]]
			[[رده:درگذشتگان ۴۸۴ (قمری)]]
			[[رده:قاضی‌های اهل ایران]]

Shahroudi در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۴

2026-10-01T22:34:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''قاضی تنوخی'''، علی بن محسن ~~تنوخی،~~ مکنی به ~~ابوالقاسم،~~ قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان [[سید مرتضی]] بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با [[ابوالعلاء معری]] مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. درباره مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ بیشتر منابع او را [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] دانسته‌اند و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] شمرده‌اند. وی در نواحی مختلف، از جمله [[مدائن]]، [[کرمانشاه]] و [[زنگان]]، قضاوت کرد و در سال ۴۴۷ق درگذشت.		'''قاضی تنوخی'''، با نام اصلی '''علی بن محسن تنوخی'''، مکنی به '''ابوالقاسم'''، قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان [[سید مرتضی]] بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با [[ابوالعلاء معری]] مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. درباره مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ بیشتر منابع او را [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] دانسته‌اند و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] شمرده‌اند. وی در نواحی مختلف، از جمله [[مدائن]]، [[کرمانشاه]] و [[زنگان]]، قضاوت کرد و در سال ۴۴۷ق درگذشت.

	== زندگی ==		== زندگی ==
	علی بن محسن تنوخی، مکنی به ابوالقاسم، قاضی، ادیب، فاضل، ظریف و شاعر بود و از شاگردان سید مرتضی به‌شمار می‌رفت. او اشعار بسیاری می‌دانست و نوادر فراوانی را حفظ داشت. تنوخی با ابوالعلاء معری مصاحبت داشت و مطالب بسیاری از او فراگرفت و از طریق او با [[خطیب تبریزی]] ارتباط علمی و دوستی استواری برقرار کرد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>		علی بن محسن تنوخی، مکنی به ابوالقاسم، قاضی، ادیب، فاضل، ظریف و شاعر بود و از شاگردان سید مرتضی به‌شمار می‌رفت. او اشعار بسیاری می‌دانست و نوادر فراوانی را حفظ داشت. تنوخی با ابوالعلاء معری مصاحبت داشت و مطالب بسیاری از او فراگرفت و از طریق او با [[خطیب تبریزی]] ارتباط علمی و دوستی استواری برقرار کرد. تنوخی در نواحی مختلفی، از جمله مدائن، کرمانشاه و زنگان و مناطق دیگر، به قضاوت پرداخت. او از دوران جوانی تا پایان عمر نزد حاکمان مقبول‌الشهاده بود و در ادای شهادت خود بسیار محتاط و راست‌گفتار دانسته می‌شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

	~~درباره مذهب~~ تنوخی ~~اختلاف نظر وجود دارد. بنا~~ بر ~~نظر بیشتر منابع، او [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] بود و برخی نیز~~ او ~~را [[معتزله\|معتزلی]] دانسته‌اند~~. بنا بر ~~نقل [[علامه حلی]] در پایان اجازه~~ [[~~بنی زهره~~]]، تنوخی از عالمان [[اهل سنت]] و از مشایخ [[شیخ طوسی]] شمرده شده است. ظاهر گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز با این دیدگاه موافق است؛ او نقل کرده است که تنوخی از گروه بسیاری از محدثان اهل سنت روایت کرده و خود خطیب نیز از او استماع حدیث کرده و مطالبی از او نوشته است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>		== درگذشت ==
			تنوخی در اول یا دوم محرم سال ۴۴۷ق، در ۷۷ یا ۸۲ سالگی، درگذشت و خطیب بغدادی بر جنازه او نماز خواند. بنا بر گزارش [[حبیب السیر]]، تاریخ درگذشت تنوخی ماه محرم سال ۴۸۴ق بوده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

	تنوخی ~~در نواحی مختلفی، از جمله مدائن، کرمانشاه و زنگان و مناطق دیگر، به قضاوت پرداخت~~. او ~~از دوران جوانی تا پایان عمر نزد حاکمان مقبول‌الشهاده~~ بود و در ~~ادای شهادت خود بسیار محتاط~~ و ~~راست‌گفتار دانسته می‌شد~~.~~<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی~~ تنوخی~~}}</ref>~~		== دین و مذهب ==
			درباره مذهب تنوخی اختلاف نظر وجود دارد. بنا بر نظر بیشتر منابع، او [[شیعه امامیه\|شیعه امامی]] بود و برخی نیز او را [[معتزله\|معتزلی]] دانسته‌اند. بنا بر نقل [[علامه حلی]] در پایان اجازه [[بنی‌زهره]]، تنوخی از عالمان [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] و از مشایخ [[شیخ طوسی]] شمرده شده است. ظاهر گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز با این دیدگاه موافق است؛ او نقل کرده است که تنوخی از گروه بسیاری از محدثان اهل سنت روایت کرده و خود خطیب نیز از او استماع حدیث کرده و مطالبی از او نوشته است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>
	~~تنوخی در اول یا دوم محرم سال ۴۴۷ق، در ۷۷ یا ۸۲ سالگی، درگذشت~~ و خطیب ~~بغدادی بر جنازه~~ او ~~نماز خواند~~.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

	== آثار ==		== آثار ==
	بنا بر گزارش مؤلف [[حبیب السیر]]، علی بن محسن یا ابوعلی محسن بن علی تنوخی از دانشمندان عهد [[مقتدی عباسی]] و مؤلف کتاب [[الفرج بعد الشدة]] بوده ~~است. در این گزارش، تاریخ وفات او ماه محرم سال ۴۸۴ق ذکر شده~~ است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>		بنا بر گزارش مؤلف [[حبیب السیر]]، علی بن محسن یا ابوعلی محسن بن علی تنوخی از دانشمندان عهد [[مقتدی عباسی]] و مؤلف کتاب الفرج بعد الشدة بوده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Islambot: صفحه‌ای تازه حاوی «'''قاضی تنوخی'''، علی بن محسن تنوخی، مکنی به ابوالقاسم، قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان سید مرتضی بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با ابوالعلاء معری مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. درباره مذهب او اختلاف نظر وجود...» ایجاد کرد

2026-09-30T02:36:19Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''قاضی تنوخی'''، علی بن محسن تنوخی، مکنی به ابوالقاسم، قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان سید مرتضی بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با ابوالعلاء معری مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. درباره مذهب او اختلاف نظر وجود...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''قاضی تنوخی'''، علی بن محسن تنوخی، مکنی به ابوالقاسم، قاضی، ادیب، فاضل، شاعر و از شاگردان [[سید مرتضی]] بود. او اشعار بسیار و نوادر فراوانی در حفظ داشت و با [[ابوالعلاء معری]] مصاحبت کرد و مطالب بسیاری از او فراگرفت. درباره مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ بیشتر منابع او را [[شیعه امامیه|شیعه امامی]] دانسته‌اند و برخی نیز او را [[معتزله|معتزلی]] شمرده‌اند. وی در نواحی مختلف، از جمله [[مدائن]]، [[کرمانشاه]] و [[زنگان]]، قضاوت کرد و در سال ۴۴۷ق درگذشت.

== زندگی ==
علی بن محسن تنوخی، مکنی به ابوالقاسم، قاضی، ادیب، فاضل، ظریف و شاعر بود و از شاگردان سید مرتضی به‌شمار می‌رفت. او اشعار بسیاری می‌دانست و نوادر فراوانی را حفظ داشت. تنوخی با ابوالعلاء معری مصاحبت داشت و مطالب بسیاری از او فراگرفت و از طریق او با [[خطیب تبریزی]] ارتباط علمی و دوستی استواری برقرار کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

درباره مذهب تنوخی اختلاف نظر وجود دارد. بنا بر نظر بیشتر منابع، او [[شیعه امامیه|شیعه امامی]] بود و برخی نیز او را [[معتزله|معتزلی]] دانسته‌اند. بنا بر نقل [[علامه حلی]] در پایان اجازه [[بنی زهره]]، تنوخی از عالمان [[اهل سنت]] و از مشایخ [[شیخ طوسی]] شمرده شده است. ظاهر گزارش [[خطیب بغدادی]] نیز با این دیدگاه موافق است؛ او نقل کرده است که تنوخی از گروه بسیاری از محدثان اهل سنت روایت کرده و خود خطیب نیز از او استماع حدیث کرده و مطالبی از او نوشته است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

تنوخی در نواحی مختلفی، از جمله مدائن، کرمانشاه و زنگان و مناطق دیگر، به قضاوت پرداخت. او از دوران جوانی تا پایان عمر نزد حاکمان مقبول‌الشهاده بود و در ادای شهادت خود بسیار محتاط و راست‌گفتار دانسته می‌شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

تنوخی در اول یا دوم محرم سال ۴۴۷ق، در ۷۷ یا ۸۲ سالگی، درگذشت و خطیب بغدادی بر جنازه او نماز خواند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

== آثار ==
بنا بر گزارش مؤلف [[حبیب السیر]]، علی بن محسن یا ابوعلی محسن بن علی تنوخی از دانشمندان عهد [[مقتدی عباسی]] و مؤلف کتاب [[الفرج بعد الشدة]] بوده است. در این گزارش، تاریخ وفات او ماه محرم سال ۴۸۴ق ذکر شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی تنوخی}}</ref>

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=قاضی تنوخی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}