https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87_%D9%85%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%BAقاعده من بلغ - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T17:46:55Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87_%D9%85%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%BA&diff=94999&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-30T02:36:37Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''قاعدهٔ من بلغ''' یا '''تسامح در ادلهٔ سنن''' به قاعدهای در میان [[فقیه|فقهای]] [[شیعه]] اشاره دارد که فقیه در [[مستحب|مستحبات]] براساس احادیث ضعیف فتوا میدهد. این قاعده بیان میدارد که هرگاه [[خبر واحد|خبر واحدی]] از [[معصومین|معصوم]] در مورد مستحب بودن انجام عملی سخن گفت، اگر کسی بدون بررسی سند حدیث به محتوای آن عمل کند ثواب آن عمل به او میرسد حتی اگر آن حدیث از معصوم صادر نشدهباشد. بسیاری از فقیهان شیعه مانند [[علامه حلی]]، [[شهید اول]]، و [[شیخ بهایی]] براساس قاعدهٔ تسامح فتوا دادهاند؛ گرچه برخی این روایات را جعلی دانستهاند. فقهای [[اهل سنت]] این احادیث را جعلی میدانند. این حدیث در جوامع روایی سنی از [[پیامبر اسلام]] و در شیعه از [[محمد باقر]] و [[جعفر صادق]] نقل شده و تنها از یک طریق حَسَن و از طرق دیگر ضعیف است.<ref>{{پک|باقری|1382|ک=بررسی متنی و سندی روایات «من بلغ»|زبان=fa|ص=37–92}}</ref><br />
<br />
== حدیث ==<br />
دلیل مشهور شدن این قاعده به قاعدهٔ من بلغ به دلیل آغاز شدن بسیاری از این احادیث با عبارت «من بلغه …» است. نمونهای از این حدیث به نقل از [[اصول کافی]]:<ref>{{پک|باقری|1382|ک=بررسی متنی و سندی روایات «من بلغ»|زبان=fa|ص=37–92}}</ref><br />
{{نقل قول|عَنْ مُحَمَّدِ بـْنِ مـَرْوَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ یَقُولُ مَنْ بَلَغَهُ ثَوَابٌا مِنَ اللَّهِ عَلَی عَمَلٍ فَعَمِلَ ذَلِکَ الْعَمَلَ الْتِمَاسَ ذَلِکَ الثَّوَابِ أُوتِیَهُ وَ إِنْ لَمْ یَکُنِ الْحَدِیثُ کَمَا بَلَغَهُ{{سخ}}<br />
محمد بن مروان گوید: شنیدم امام صادق فرمود: کسیکه ثواب از خدا بر عملی به او برسد و آن عمل را به امید آن ثواب انجام دهد، به او میدهند اگر چه حدیث چنانکه به او رسیده نباشد.<br />
||}}<br />
<br />
== استدلال موافقان ==<br />
[[شیخ مرتضی انصاری]] در حمایت از این قاعده استدلال میکند که «مواردی را که در آن عبادتی محتمل باشد میتوان آن را به امید و رجاء امر به جا آورد و همین قصد قربت در صحت عبادات کافی است»<ref>{{پک|میر محمدی|1368|ک=تسامح در ادله سنن بحثی در اخبار من بلغ|زبان=fa|ص=1–18}}</ref> [[محمود هاشمی شاهرودی]] سند این حدیث را بدون خدشه میداند و مینویسد منظور شارع از چنین احادیثی هم ترغیب و تشویق به فعلی بوده و هم در حال اعمال مولویت خویش بوده است. [[سید ابوالقاسم خویی]] استفاده از این اخبار را برای حرام شمردن کاری مجاز نمیشمرد، و هاشمی شاهرودی در این مورد با او همعقیده است.<ref>{{پک|هاشمی شاهرودی|1382|ک=مقالات فارسی: بحثی پیرامون اخبار من بلغ|زبان=fa|ص=6–33}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=باقری|نام=حمید|عنوان=بررسی متنی و سندی روایات «من بلغ»|ژورنال=حدیث اندیشه|شماره=۵|سال=۱۳۸۲|صفحه=۳۷–۹۲|پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/5163|زبان=fa|تاریخ بازبینی=۲۰۱۳-۱۲-۳۰}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=میر محمدی|نام=سید ابوالفضل|عنوان=تسامح در ادله سنن بحثی در اخبار من بلغ|ژورنال=مقالات و بررسیها |شماره=۴۷|سال=۱۳۶۸|صفحه=۱–۱۸|پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/54593|زبان=fa|تاریخ بازبینی=۲۰۱۳-۱۲-۳۰}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=هاشمی شاهرودی|نام=سیدمحمود|پیوند نویسنده=محمود هاشمی شاهرودی|عنوان=مقالات فارسی: بحثی پیرامون اخبار من بلغ|ژورنال=پژوهشهای اصولی|شماره=۴|سال=۱۳۸۲|صفحه=۶–۳۳|پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/28614|زبان=fa|تاریخ بازبینی=۲۰۱۳-۱۲-۳۰}}<br />
<br />
== پیوندهای بیرونی ==<br />
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =سعیدی | نام =فریده | پیوند نویسنده = | مقاله =تسامح در ادله سنن | دانشنامه =[[دانشنامه جهان اسلام]] | ویرایش = | جلد= | سال = | ناشر = | مکان = | شابک = | صفحه = | پیوند مقاله =http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=3526 | تاریخ بازبینی =۰۱/۱۴/۲۰۱۴}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=میر محمدی|نام=سید ابوالفضل|عنوان=تسامح در ادله سنن (۲) بحثی در اخبار من بلغ|ژورنال=مقالات و بررسیها|شماره=۴۹|سال=۱۳۶۹|صفحه=۱–۱۸|پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/54609|زبان=fa|تاریخ بازبینی=۲۰۱۳-۱۲-۳۰}}<br />
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=عابدینی|نام=احمد|عنوان=بررسی تسامح در ادله سنن|ژورنال=بازتاب اندیشه|شماره=۸۳|سال=۱۳۸۵|صفحه=۲۹–۳۸|پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/270584|زبان=fa|تاریخ بازبینی=۲۰۱۳-۱۲-۳۰}}<br />
<br />
[[رده:حدیث]]<br />
[[رده:فقه شیعه]]</div>Shahroudi