https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87قبیله - تاریخچهٔ نسخه‌ها2026-10-02T01:07:37Zتاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.46.0https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87&diff=303586&oldid=prevIslambot: صفحه‌ای تازه حاوی «'''قبیله'''، به گروهی گفته می‌شود که از نسل یک پدر و مادر باشند. در کاربرد دیگر، به بخشی از گله که با بخش دیگری گرد آمده باشد نیز قبیله گفته می‌شود و جمع آن «قبایل» است. در تاریخ عرب، قبایل به گروه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند و در منابع روایی نیز در...» ایجاد کرد2026-09-30T02:46:46Z<p>صفحه‌ای تازه حاوی «'''قبیله'''، به گروهی گفته می‌شود که از نسل یک پدر و مادر باشند. در کاربرد دیگر، به بخشی از گله که با بخش دیگری گرد آمده باشد نیز قبیله گفته می‌شود و جمع آن «قبایل» است. در تاریخ عرب، قبایل به گروه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند و در منابع روایی نیز در...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''قبیله'''، به گروهی گفته می‌شود که از نسل یک پدر و مادر باشند. در کاربرد دیگر، به بخشی از گله که با بخش دیگری گرد آمده باشد نیز قبیله گفته می‌شود و جمع آن «قبایل» است. در تاریخ عرب، قبایل به گروه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند و در منابع روایی نیز درباره برخی قبایل عرب مطالبی نقل شده است.<br />
<br />
== معنای قبیله ==<br />
قبیله به گروهی گفته می‌شود که از نسل یک پدر و مادر باشند. در گزارش‌های مربوط به تبارشناسی، تبار [[اسماعیل]] قبیله نامیده شده و در مقابل، نسل [[اسحاق]] به «سبط» شهرت یافته است. قبیله همچنین به پاره‌ای از گله که با پاره‌ای دیگر گرد آمده باشد گفته می‌شود و جمع آن قبایل است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
== قبایل عرب ==<br />
در تاریخ عرب پیش از اسلام، عرب به دو گروه «عرب بائده» و «عرب باقیه» تقسیم شده است. عرب بائده قبایلی بودند که جز نامی از آنها باقی نمانده است؛ مانند قوم [[عاد]]، [[ثمود]]، [[طسم]]، [[جدیس]] و [[عمالقه]]. عرب باقیه نیز در اصل دو قبیله یا شاخه دانسته شده‌اند: [[قحطانیان]] که در سرزمین [[یمن]] و مناطق مجاور آن زندگی می‌کردند و نسب آنان به قحطان بن عامر، ارفخشد و سام می‌رسید، و عرب اسماعیلی یا [[عدنانیان]] که در [[حجاز]]، [[نجد]] و سرزمین‌های میانی جزیره عربستان سکونت داشتند. قبایل معروف عرب شاخه‌هایی دانسته شده‌اند که به این دو شاخه بازمی‌گردند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
در حدیثی از پیامبر آمده است که ایمان و حکمت یمانی است و آسیاى اسلام بر نسل قحطان دور می‌زند و جفا و قساوت در نسل عدنان است. همچنین در این روایت، [[حمیر]] رأس عرب و سید آنان، [[مذحج]] سید و سرور عرب، [[ازد]] سرور و سردار عرب و [[همدان]] رأس عرب معرفی شده‌اند. در روایتی دیگر از پیامبر آمده است: «خداوندا غفار را، که بزرگوارترین قبیله عرب در جاهلیت و اسلام است، عزت بخش.» (کنزالعمال، حدیث ۳۳۹۶۵)<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
در حدیثی دیگر از پیامبر، [[کنانه]] زیور عرب، [[تمیم]] ارکان عرب، [[بنی اسد]] سخنوران عرب و [[قیس]] شجاعان عرب معرفی شده‌اند. همچنین در حدیثی دیگر، پیامبر قبیله [[غفار]] را به بزرگی یاد کرده و فرموده است: «خدا غفار را رحمت کند.» (کنز، حدیث ۳۳۹۷۱)<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
در حدیث دیگری از پیامبر، [[اشعریان]] مورد ستایش قرار گرفته‌اند و درباره آنان آمده است که از نبرد نمی‌گریزند. (کنز، حدیث ۵۶۱۲)<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
== قبایل قریش ==<br />
از [[علی بن ابی‌طالب]] درباره اوصاف قبایل [[قریش]] سؤال شد. او درباره [[بنی مخزوم]]، که تیره‌ای از قریش بودند، گفت که آنان گل خوش‌بوی قریش‌اند و گفت‌وگو با مردانشان و ازدواج با زنانشان خواستنی است. درباره [[بنی عبد شمس]] نیز آنان را دوربین‌ترین و غیرتمندترین تبار قریش در حمایت از افراد تحت حمایت خود دانست. درباره [[بنی هاشم]] نیز آنان را در سخاوت نسبت به آنچه در اختیار دارند و جوانمردی در جان دادن در راه هدف برتر دانست. در این روایت، بنی عبد شمس از نظر شمار افراد، مکر و خدعه و بدرفتاری دارای برتری دانسته شده و بنی هاشم در فصاحت، خیرخواهی و جمال و زیبایی برتر معرفی شده‌اند. (نهج، حکمت ۱۱۶)<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
از [[علی بن موسی الرضا]] نقل شده است که پیامبر چهار قبیله، یعنی [[انصار]]، [[عبد قیس]]، [[اسلم]] و [[بنی تمیم]] را دوست می‌داشت و [[بنی امیه]]، [[بنی حنیفه]]، [[ثقیف]] و [[بنی هذیل]] را دشمن می‌داشت. همچنین در این روایت آمده است که هر قبیله‌ای نجیبی دارد، جز بنی امیه. (بحار، ج ۳۱۴ و ۲۲)<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قبیله}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=قبیله|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Islambot