https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D9%85قم - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T13:09:46Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%D9%85&diff=169574&oldid=prevShahroudi: − رده:شهرهای شهرستان قم (هاتکت)2026-02-28T02:44:19Z<p>− <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%82%D9%85&action=edit&redlink=1" class="new" title="رده:شهرهای شهرستان قم (صفحه وجود ندارد)">رده:شهرهای شهرستان قم</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرستان قم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرستان قم]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرهای استان قم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرهای استان قم]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شهرهای شهرستان قم]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرهای مقدس شیعه دوازدهامامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرهای مقدس شیعه دوازدهامامی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرهای مقدس]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرهای مقدس]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:قم|*]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:قم|*]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مرکز استانهای ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مرکز استانهای ایران]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%D9%85&diff=169573&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2026-02-28T02:44:04Z<p>ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== موقعیت جغرافیایی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== موقعیت جغرافیایی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قم شهری در مرکز ایران است که به عنوان شهری مذهبی و پایتخت حوزه علمیه شیعه در قرون اخیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به شمار </del>میرود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قم شهری در مرکز ایران است که به عنوان شهری مذهبی و پایتخت حوزه علمیه شیعه در قرون اخیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهشمار </ins>میرود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در فرهنگ شیعی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در فرهنگ شیعی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قم یکی از شهرهای مهم ایران در تاریخ تشیع است که در دورههای مختلف، جایگاه دینی و علمی برجستهای یافته است. بنا بر گزارشهای تاریخی، در سالهای آغازین سلطه عربها بر این شهر، گروهی از دوستداران [[اهلبیت]] به قم مهاجرت کردند و بهتدریج هویت مذهبی آن شکل گرفت. در ادامه، با ایجاد حلقهها و مراکز علمی، قم به یکی از پایگاههای شناختهشده در ترویج فرهنگ شیعی تبدیل شد و در دورههای بعد، نقشی محوری در نشر آموزههای مرتبط با اهل بیت ایفا کرد. در ادبیات دینی معاصر، از این شهر بهعنوان یکی از مراکز اصلی علمی و مذهبی جهان تشیع یاد میشود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶-۳۴۹</del>}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قم یکی از شهرهای مهم ایران در تاریخ تشیع است که در دورههای مختلف، جایگاه دینی و علمی برجستهای یافته است. بنا بر گزارشهای تاریخی، در سالهای آغازین سلطه عربها بر این شهر، گروهی از دوستداران [[اهلبیت]] به قم مهاجرت کردند و بهتدریج هویت مذهبی آن شکل گرفت. در ادامه، با ایجاد حلقهها و مراکز علمی، قم به یکی از پایگاههای شناختهشده در ترویج فرهنگ شیعی تبدیل شد و در دورههای بعد، نقشی محوری در نشر آموزههای مرتبط با اهل بیت ایفا کرد. در ادبیات دینی معاصر، از این شهر بهعنوان یکی از مراکز اصلی علمی و مذهبی جهان تشیع یاد میشود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶–۳۴۹</ins>}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شهر مهدویت ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شهر مهدویت ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع روایی شیعه، قم جایگاهی ویژه در پیوند با مفهوم مهدویت یافته است. در برخی روایات، میان نام این شهر و عنوان «قائم» ارتباط معنایی برقرار شده و چنین تفسیر شده است که نام قم با قیام و گردآمدن پیرامون مهدی تناسب دارد. بر اساس روایتی منسوب به جعفر بن محمد، در پاسخ به پرسشی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </del>علت نامگذاری قم، گفته شده است که این نام از آن روست که مردم قم پیرامون قائم گرد میآیند، با او قیام میکنند و در یاری او پایداری نشان میدهند.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶-۳۴۹</del>}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع روایی شیعه، قم جایگاهی ویژه در پیوند با مفهوم مهدویت یافته است. در برخی روایات، میان نام این شهر و عنوان «قائم» ارتباط معنایی برقرار شده و چنین تفسیر شده است که نام قم با قیام و گردآمدن پیرامون مهدی تناسب دارد. بر اساس روایتی منسوب به جعفر بن محمد، در پاسخ به پرسشی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارهٔ </ins>علت نامگذاری قم، گفته شده است که این نام از آن روست که مردم قم پیرامون قائم گرد میآیند، با او قیام میکنند و در یاری او پایداری نشان میدهند.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶–۳۴۹</ins>}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در روایت دیگری نقل شده است که گروهی از بزرگان [[ری]] نزد [[جعفر صادق|جعفر بن محمد]] رفتند و خود را اهل ری معرفی کردند، اما او آنان را «برادران قمی» خطاب کرد و این تعبیر را چند بار تکرار نمود. در ادامه این روایت، برای هر یک از [[مکه]]، [[مدینه]] و [[کوفه]] بهترتیب بهعنوان حرم [[خدا]]، [[محمد|پیامبر]] و [[علی بن ابیطالب]] اشاره شده و قم بهعنوان حرم اهلبیت معرفی شده است. همچنین در همین نقل آمده است که زنی از نسل او به نام [[فاطمه معصومه|فاطمه]] در قم دفن خواهد شد و زیارت او موجب پاداش اخروی دانسته شده است. راوی تصریح میکند که این سخن پیش از تولد [[موسی کاظم|موسی بن جعفر]] بیان شده بود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶-۳۴۹</del>}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در روایت دیگری نقل شده است که گروهی از بزرگان [[ری]] نزد [[جعفر صادق|جعفر بن محمد]] رفتند و خود را اهل ری معرفی کردند، اما او آنان را «برادران قمی» خطاب کرد و این تعبیر را چند بار تکرار نمود. در ادامه این روایت، برای هر یک از [[مکه]]، [[مدینه]] و [[کوفه]] بهترتیب بهعنوان حرم [[خدا]]، [[محمد|پیامبر]] و [[علی بن ابیطالب]] اشاره شده و قم بهعنوان حرم اهلبیت معرفی شده است. همچنین در همین نقل آمده است که زنی از نسل او به نام [[فاطمه معصومه|فاطمه]] در قم دفن خواهد شد و زیارت او موجب پاداش اخروی دانسته شده است. راوی تصریح میکند که این سخن پیش از تولد [[موسی کاظم|موسی بن جعفر]] بیان شده بود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶–۳۴۹</ins>}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کتاب ''[[بحارالانوار]]'' نیز دو روایت از جعفر بن محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </del>آینده قم و نقش آن پیش از ظهور مهدی نقل شده است. در یکی از این روایات، قم و مردم آن حجت بر دیگر شهرها و مردمان معرفی شدهاند و تأکید شده است که خداوند آنان را مورد تأیید قرار میدهد. همچنین به وضعیت معیشتی سخت دینداران در قم اشاره شده و این امر در چارچوب حفظ کارکرد معنوی شهر تفسیر شده است. در ادامه، از نقش قم در دوران غیبت قائم و پیش از ظهور او سخن به میان آمده و بر دفع بلا از این شهر و حمایت الهی از آن تأکید شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶-۳۴۹</del>}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کتاب ''[[بحارالانوار]]'' نیز دو روایت از جعفر بن محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارهٔ </ins>آینده قم و نقش آن پیش از ظهور مهدی نقل شده است. در یکی از این روایات، قم و مردم آن حجت بر دیگر شهرها و مردمان معرفی شدهاند و تأکید شده است که خداوند آنان را مورد تأیید قرار میدهد. همچنین به وضعیت معیشتی سخت دینداران در قم اشاره شده و این امر در چارچوب حفظ کارکرد معنوی شهر تفسیر شده است. در ادامه، از نقش قم در دوران غیبت قائم و پیش از ظهور او سخن به میان آمده و بر دفع بلا از این شهر و حمایت الهی از آن تأکید شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶–۳۴۹</ins>}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در روایت دیگر، از انتقال مرکزیت علم از کوفه به قم سخن گفته شده و قم بهعنوان کانون دانش معرفی شده است؛ بهگونهای که دانش از آن به شرق و غرب جهان گسترش مییابد و بدینترتیب اتمام حجت بر مردم صورت میگیرد. در این نقل، نقش قم و مردم آن در رساندن پیام دینی در دوران غیبت برجسته شده و سپس به ظهور قائم اشاره شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶-۳۴۹</del>}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در روایت دیگر، از انتقال مرکزیت علم از کوفه به قم سخن گفته شده و قم بهعنوان کانون دانش معرفی شده است؛ بهگونهای که دانش از آن به شرق و غرب جهان گسترش مییابد و بدینترتیب اتمام حجت بر مردم صورت میگیرد. در این نقل، نقش قم و مردم آن در رساندن پیام دینی در دوران غیبت برجسته شده و سپس به ظهور قائم اشاره شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۶–۳۴۹</ins>}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* {{یادکرد کتاب|عنوان=فرهنگ نامه مهدویت|سال=۱۳۹۰|پیوند=https://lib.eshia.ir/10262/1/2|نام=خدامراد|نام خانوادگی=سلیمیان|ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود|مکان=قم}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{شیعه-افقی}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{مکانهای مقدس اسلامی}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{شهرهای مهم دوران طلایی اسلام}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{یادکرد کتاب|عنوان=فرهنگ نامه مهدویت|سال=۱۳۹۰|پیوند=https</del>:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//lib.eshia.ir/10262/1/2|نام=خدامراد|نام خانوادگی=سلیمیان|ناشر=بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود|مکان=قم}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زیارت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شهرستان قم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شهرهای استان قم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شهرهای شهرستان قم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شهرهای مقدس شیعه دوازدهامامی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شهرهای مقدس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:قم|</ins>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز استانهای ایران]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%D9%85&diff=169572&oldid=prevShahroudi: صفحهای تازه حاوی «'''قم''' شهری در مرکز ایران است که در تاریخ تشیع بهعنوان یکی از مراکز مهم مذهبی و علمی شناخته شده است. در روایات شیعه، این شهر با مفهوم مهدویت پیوند خورده و برای آن نقشی ویژه در دوران غیبت و پیش از [[ظهور منجی|ظهور مهدی]...» ایجاد کرد2026-02-28T02:42:39Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''قم''' شهری در مرکز <a href="/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="ایران">ایران</a> است که در <a href="/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9&action=edit&redlink=1" class="new" title="تاریخ تشیع (صفحه وجود ندارد)">تاریخ تشیع</a> بهعنوان یکی از مراکز مهم مذهبی و علمی شناخته شده است. در <a href="/fa/%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB" title="حدیث">روایات</a> <a href="/fa/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87" title="شیعه">شیعه</a>، این شهر با مفهوم <a href="/fa/%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA" title="مهدویت">مهدویت</a> پیوند خورده و برای آن نقشی ویژه در دوران <a href="/fa/%D8%BA%DB%8C%D8%A8%D8%AA_%DA%A9%D8%A8%D8%B1%DB%8C" title="غیبت کبری">غیبت</a> و پیش از [[ظهور منجی|ظهور مهدی]...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''قم''' شهری در مرکز [[ایران]] است که در [[تاریخ تشیع]] بهعنوان یکی از مراکز مهم مذهبی و علمی شناخته شده است. در [[حدیث|روایات]] [[شیعه]]، این شهر با مفهوم [[مهدویت]] پیوند خورده و برای آن نقشی ویژه در دوران [[غیبت کبری|غیبت]] و پیش از [[ظهور منجی|ظهور مهدی]] ترسیم شده است؛ از جمله گردآمدن یاران، گسترش دانش دینی و ایفای نقش حجت بر دیگر سرزمینها.<br />
<br />
== موقعیت جغرافیایی ==<br />
قم شهری در مرکز ایران است که به عنوان شهری مذهبی و پایتخت حوزه علمیه شیعه در قرون اخیر به شمار میرود.<br />
<br />
== در فرهنگ شیعی ==<br />
قم یکی از شهرهای مهم ایران در تاریخ تشیع است که در دورههای مختلف، جایگاه دینی و علمی برجستهای یافته است. بنا بر گزارشهای تاریخی، در سالهای آغازین سلطه عربها بر این شهر، گروهی از دوستداران [[اهلبیت]] به قم مهاجرت کردند و بهتدریج هویت مذهبی آن شکل گرفت. در ادامه، با ایجاد حلقهها و مراکز علمی، قم به یکی از پایگاههای شناختهشده در ترویج فرهنگ شیعی تبدیل شد و در دورههای بعد، نقشی محوری در نشر آموزههای مرتبط با اهل بیت ایفا کرد. در ادبیات دینی معاصر، از این شهر بهعنوان یکی از مراکز اصلی علمی و مذهبی جهان تشیع یاد میشود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶-۳۴۹}}</ref><br />
<br />
=== شهر مهدویت ===<br />
در منابع روایی شیعه، قم جایگاهی ویژه در پیوند با مفهوم مهدویت یافته است. در برخی روایات، میان نام این شهر و عنوان «قائم» ارتباط معنایی برقرار شده و چنین تفسیر شده است که نام قم با قیام و گردآمدن پیرامون مهدی تناسب دارد. بر اساس روایتی منسوب به جعفر بن محمد، در پاسخ به پرسشی درباره علت نامگذاری قم، گفته شده است که این نام از آن روست که مردم قم پیرامون قائم گرد میآیند، با او قیام میکنند و در یاری او پایداری نشان میدهند.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶-۳۴۹}}</ref><br />
<br />
در روایت دیگری نقل شده است که گروهی از بزرگان [[ری]] نزد [[جعفر صادق|جعفر بن محمد]] رفتند و خود را اهل ری معرفی کردند، اما او آنان را «برادران قمی» خطاب کرد و این تعبیر را چند بار تکرار نمود. در ادامه این روایت، برای هر یک از [[مکه]]، [[مدینه]] و [[کوفه]] بهترتیب بهعنوان حرم [[خدا]]، [[محمد|پیامبر]] و [[علی بن ابیطالب]] اشاره شده و قم بهعنوان حرم اهلبیت معرفی شده است. همچنین در همین نقل آمده است که زنی از نسل او به نام [[فاطمه معصومه|فاطمه]] در قم دفن خواهد شد و زیارت او موجب پاداش اخروی دانسته شده است. راوی تصریح میکند که این سخن پیش از تولد [[موسی کاظم|موسی بن جعفر]] بیان شده بود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶-۳۴۹}}</ref><br />
<br />
در کتاب ''[[بحارالانوار]]'' نیز دو روایت از جعفر بن محمد درباره آینده قم و نقش آن پیش از ظهور مهدی نقل شده است. در یکی از این روایات، قم و مردم آن حجت بر دیگر شهرها و مردمان معرفی شدهاند و تأکید شده است که خداوند آنان را مورد تأیید قرار میدهد. همچنین به وضعیت معیشتی سخت دینداران در قم اشاره شده و این امر در چارچوب حفظ کارکرد معنوی شهر تفسیر شده است. در ادامه، از نقش قم در دوران غیبت قائم و پیش از ظهور او سخن به میان آمده و بر دفع بلا از این شهر و حمایت الهی از آن تأکید شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶-۳۴۹}}</ref><br />
<br />
در روایت دیگر، از انتقال مرکزیت علم از کوفه به قم سخن گفته شده و قم بهعنوان کانون دانش معرفی شده است؛ بهگونهای که دانش از آن به شرق و غرب جهان گسترش مییابد و بدینترتیب اتمام حجت بر مردم صورت میگیرد. در این نقل، نقش قم و مردم آن در رساندن پیام دینی در دوران غیبت برجسته شده و سپس به ظهور قائم اشاره شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶-۳۴۹}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=فرهنگ نامه مهدویت|سال=۱۳۹۰|پیوند=https://lib.eshia.ir/10262/1/2|نام=خدامراد|نام خانوادگی=سلیمیان|ناشر=بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود|مکان=قم}}</div>Shahroudi