https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C قیام مختار ثقفی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-11T12:53:53Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C&diff=127526&oldid=prev Shahroudi: − رده:قیام کنندگان علیه بنی‌امیه، + رده:قیام‌کنندگان علیه بنی‌امیه (هات‌کت) 2025-06-30T10:07:07Z <p>− <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="رده:قیام کنندگان علیه بنی‌امیه (صفحه وجود ندارد)">رده:قیام کنندگان علیه بنی‌امیه</a>، + <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="رده:قیام‌کنندگان علیه بنی‌امیه (صفحه وجود ندارد)">رده:قیام‌کنندگان علیه بنی‌امیه</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هات‌کت">هات‌کت</a>)</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عاشورا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عاشورا]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فتنه دوم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فتنه دوم]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قیام کنندگان </del>علیه بنی‌امیه]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قیام‌کنندگان </ins>علیه بنی‌امیه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نبرد کربلا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نبرد کربلا]]</div></td></tr> </table> Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C&diff=127525&oldid=prev Shahroudi: − رده:قیام کنندگان علیه بنی امیه، + رده:قیام کنندگان علیه بنی‌امیه (هات‌کت) 2025-06-30T10:06:59Z <p>− <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="رده:قیام کنندگان علیه بنی امیه (صفحه وجود ندارد)">رده:قیام کنندگان علیه بنی امیه</a>، + <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="رده:قیام کنندگان علیه بنی‌امیه (صفحه وجود ندارد)">رده:قیام کنندگان علیه بنی‌امیه</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هات‌کت">هات‌کت</a>)</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عاشورا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عاشورا]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فتنه دوم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فتنه دوم]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:قیام کنندگان علیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنی امیه</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:قیام کنندگان علیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنی‌امیه</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نبرد کربلا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نبرد کربلا]]</div></td></tr> </table> Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C&diff=94220&oldid=prev Shahroudi: ابرابزار 2024-10-24T17:45:12Z <p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه جنگ<br /> | درگیری =<br /> | عرض =<br /> | بخشی از = [[فتنه دوم]]<br /> | تصویر = Second_Fitna_Territorial_Control_Map_ca_686.png<br /> | اندازه تصویر =<br /> | جایگزین =<br /> | توضیح تصویر = مختار از اکتبر ۶۸۵ تا پایان ۶۸۶، کنترل بیشتر مناطق عراق را در اختیار داشت.{{legend|#FA738B|منطقه تحت کنترل عبدالملک}} {{legend|#7FE37F|منطقه تحت کنترل مختار}} {{legend|#62D1D1|منطقه تحت کنترل/نفوذ ابن‌زبیر}} {{legend|#FFFF99|مناطق تحت کنترل [[خوارج]]}}<br /> | تاریخ =<br /> | مکان = [[عراق|عراق عرب]]<br /> | مختصات = &lt;!-- از الگوی {{coord}} استفاده کنید --&gt;<br /> | نقشه =<br /> | نقشه برجسته =<br /> | اندازه نقشه =<br /> | اندازه نشانگر نقشه =<br /> | توضیح نقشه =<br /> | برچسب نقشه =<br /> | قلمرو =<br /> | نتیجه = شکست مختار ثقفی و کشته شدن او<br /> | وضعیت =<br /> | سرآیند طرفین درگیر =<br /> | درگیر۱ = حرکت مختار ثقفی<br /> | درگیر۲ = [[امویان]]<br /> | درگیر۳ = [[آل زبیر]]<br /> | فرمانده۱ = [[مختار ثقفی|مختار بن ابوعبید ثقفی]]{{KIA}}{{سخ}}[[ابراهیم بن مالک اشتر]]{{تسلیم}}{{سخ}}ابن کامل شاکری{{KIA}}{{سخ}}[[کیان ایرانی|کیسان ابوعمره]]{{KIA}}<br /> | فرمانده۲ = [[عبدالملک بن مروان]]{{سخ}}[[عبیدالله بن زیاد]]{{KIA}}{{سخ}}[[حصین بن نمیر]]{{KIA}}{{سخ}}[[شرحبیل بن ذی کلاح|شرحبیل بن ذی‌کلاع]]{{KIA}}<br /> | فرمانده۳ = [[عبدالله بن زبیر]]{{سخ}}[[مصعب بن زبیر]]{{سخ}}[[مهلب بن ابی‌صفره]]<br /> | واحدها۱ =<br /> | واحدها۲ =<br /> | واحدها۳ =<br /> | قوا۱ =<br /> | قوا۲ =<br /> | قوا۳ =<br /> | تلفات۱ =<br /> | تلفات۲ =<br /> | تلفات۳ =<br /> | پانویس =<br /> | جعبه لشکرکشی =<br /> }}<br /> &#039;&#039;&#039;قیام مختار ثقفی&#039;&#039;&#039; به حرکت سیاسی-مذهبی [[مختار ثقفی]] اطلاق می‌شود که بر اساس آن قصد کرد به خونخواهی [[حسین بن علی]] و اصحابش، از قاتلان او انتقام بگیرد و حکومتی شیعی را در کوفه بنا کند.<br /> <br /> == شخصیت مختار ==<br /> مختار در سال اول هجری مقارن با ۶۲۲ میلادی در طائف چشم به جهان گشود. پدر او، [[ابوعبید ثقفی|ابوعبید بن مسعود بن عمرو بن عوف بن عقده بن قسی بن منبه بن بکر بن هوازن ثقفی]]، از قبیله [[ثقیف|بنی ثقیف]] بود. پدر او از [[صحابه|صحابه‌های محمد]] و از فرماندهان سپاه اسلام به‌شمار می‌رفت که در [[نبرد پل]] با [[شاهنشاهی ساسانی]] (۶۳۴ میلادی) کشته شد. مادر او، دومه دختر عمرو بن وهب بود.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{پک|علی سر افراز، لعل شاطری|۱۳۹۴|ک=مختار ثقفی و زبیریان، تفاهم یا تخاصم؟|ص=۳–۴}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{پک|Kennedy|2016|ک=|ص=82}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{پک|Fishbein|1990|ک=|ص=102}}&lt;/ref&gt; قبیله بنی‌ثقیف یکی از شاخه‌های قبیلهٔ بزرگ [[قیس عیلان]] به‌شمار می‌آمد.&lt;ref&gt;{{پک|Hawting|196|رف=نتن|ص=521–524}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پیش‌زمینه قیام ==<br /> پس از بر تخت نشستن یزید در آوریل ۶۸۰م، کوفی‌های حامی علویان [[حسین بن علی]]، برادر کوچکتر حسن را برانگیختند تا قیامشان علیه یزید را رهبری کند. در پی این درخواست، حسین عموزاده‌اش [[مسلم بن عقیل]] را برای ارزیابی فضای سیاسی کوفه به آنجا فرستاد.&lt;ref&gt;{{پک|Wellhausen|1927|ک=|ص=146–147}}&lt;/ref&gt; در ابتدا، مختار میزبانی ابن عقیل را در خانه‌اش بر عهده گرفت. [[نعمان بن بشیر]]، پدرزن مختار، به دلیل رفتار ملایم با مسلم و یارانش از حکومت برکنار و [[عبیدالله بن زیاد]] به جای او منصوب گشت. در نتیجهٔ سرکوب و مانور سیاسی ابن زیاد، پراکنده شدن یاران مسلم آغاز شد و او مجبور شد که قیام را پیش از موعد مقرر آغاز کند. در این هنگام مختار در شهر حضور نداشت. او پس از شنیدن اخبار، اقدام به جمع‌آوری نیرو از اطراف و حومهٔ کوفه کرد اما پیش از رسیدن مختار به شهر، قیام ابن عقیل سرکوب شد و شکست خورد و وی به دستور ابن زیاد اعدام شد. سپس، مختار دستگیر و به نزد ابن زیاد برده شد، ولی او هرگونه شرکتش در این قیام را انکار کرد. نهایتاً، وی زندانی شد. در همان هنگام که مختار در زندان به‌سر می‌برد، در ۱۰ اکتبر ۶۸۰م، حسین بن علی در [[نبرد کربلا]] به‌دست نیروهای ابن زیاد کشته شد.&lt;ref&gt;{{پک|Howard|1990|ک=|رف=پد|ص=65}}&lt;/ref&gt; پس از این رویداد مختار با میانجگری [[عبدالله بن عمر]]، فرزند بانفوذ عمر خلیفه دوم، که شوهرخواهر مختار نیز بود، آزاد شد و به او دستور داده شد تا کوفه را ترک کند.&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{پک|Al-Abdul Jader|2010|ک=|ص=6}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> <br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۲}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> [[رده:جنگ‌های عراق]]<br /> [[رده:عاشورا]]<br /> [[رده:فتنه دوم]]<br /> [[رده:قیام کنندگان علیه بنی امیه]]<br /> [[رده:نبرد کربلا]]</div> Shahroudi