ماجرای حره - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار

2026-03-06T06:43:23Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~نبرد حره~~''' ~~یا '''ماجرای حَرّه''' اشاره به نبردی~~ میان ~~سپاه شامی~~ [[یزید بن معاویه]]~~، که خود را [[خلیفه]] [[مسلمانان]] می‌خواند،~~ به ~~رهبری~~ [[مسلم بن عقبه]]، و ~~بزرگان [[~~مدینه]] از [[~~انصار~~]] و [[~~مهاجرین~~]] ~~دارد. این نبرد در روز ۲۶ اوت سال ۶۸۳ میلادی (۶۳ هجری) روی داد~~.		'''واقعه حرّه''' در سال ۶۳ قمری در [[مدینه]] میان نیروهای اعزامی از سوی [[یزید بن معاویه]] به فرماندهی [[مسلم بن عقبه]] و گروهی از مردم مدینه رخ داد. این درگیری پس از افزایش نارضایتی از [[حکومت اموی]] و اخراج عامل حکومت از مدینه شکل گرفت و رهبری مخالفان را [[عبدالله بن حنظله]] بر عهده داشت. [[سجاد\|علی بن الحسین]] در این درگیری مشارکت نکرد و مدینه را ترک کرد. سپاه شام پس از رسیدن به مدینه در منطقه حرّه با نیروهای مدینه درگیر شد. منابع تاریخی از تلفات گسترده در این واقعه، از جمله کشته شدن شمار زیادی از ساکنان مدینه و [[قاریان قرآن]]، گزارش داده‌اند.
	~~بزرگان مدینه به دلیل مخالفت با جانشینی ارثی یزید به جای پدرش (که تا آن زمان در~~ [[~~تاریخ اسلام~~]] بی‌سابقه بود)، سبک زندگی ناشایست خلیفه و تحمل فشارهای بسیار زیر سایهٔ سیاست‌های اقتصادی بنی‌امیه، اعلام طغیان کرده و ~~[[امویان]] ساکن~~ مدینه را ~~محصور کردند~~.~~<ref>{{پک\|Hawting 2000, pp. 47-48}}</ref> آنان سپس برای دفاع~~ از ~~شهر، [[خندق\|خندقی]] دور~~ مدینه ~~حفر کردند. [[یزید]]~~ نیروهای ~~خود را به سمت~~ مدینه ~~فرستاد و آنان به همراه نیروهای اموی که~~ از ~~حصر آزاد شده بودند،~~ در ~~شمال شرقی~~ مدینه ~~با انصار~~ و مهاجرین روبرو شدند. با وجود برتری اولیه اهل مدینه در جنگ، به دلیل خیانت یکی از گروه‌ها، سواره نظام سوری به رهبری [[~~مروان بن حکم~~]] ~~توانست از عقب به ارتش آن‌ها حمله کند و انصار و مهاجرین در این جنگ شکست خوردند~~.

			== شرح رویداد حمله ==
			واقعه حرّه به درگیری‌ای در شهر مدینه اشاره دارد که در اواخر ذی‌حجه سال ۶۳ قمری و در سال دوم خلافت یزید بن معاویه میان نیروهای اعزامی حکومت اموی به فرماندهی مسلم بن عقبه و گروهی از مردم مدینه رخ داد. این واقعه در منطقه‌ای سنگلاخی در نزدیکی مدینه که «حرّه» نامیده می‌شد روی داد و در منابع تاریخی از آن به عنوان یکی از رویدادهای مهم و پرتنش این دوره یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حره}}</ref> تاریخ دقیق این واقعه را در روز ۲۶ اوت سال ۶۸۳ میلادی گزارش کرده‌اند. بزرگان مدینه به دلیل مخالفت با جانشینی ارثی یزید به جای پدرش (که تا آن زمان در [[تاریخ اسلام]] بی‌سابقه بود)، سبک زندگی ناشایست خلیفه و تحمل فشارهای بسیار زیر سایهٔ سیاست‌های اقتصادی بنی‌امیه، اعلام طغیان کرده و [[امویان]] ساکن مدینه را محصور کردند.<ref>{{پک\|Hawting 2000, pp. 47-48}}</ref>

			در برخی گزارش‌های تاریخی گفته شده است که تنش میان حکومت اموی و بخشی از ساکنان مدینه با پیشینه‌ای از اختلافات سیاسی و قبیله‌ای مرتبط دانسته می‌شود. در این گزارش‌ها به نقش قبایل [[اوس]] و [[خزرج]] در حمایت از محمد در آغاز اسلام و درگیری‌های آنان با برخی گروه‌های [[قریش]] اشاره شده است و گفته می‌شود که این پیشینه در شکل‌گیری روابط پرتنش بعدی میان حکومت اموی و بخشی از جامعه مدینه مؤثر بوده است. بر اساس این منابع، نارضایتی گروهی از مردم مدینه از حکومت یزید افزایش یافت و آنان [[عثمان بن محمد بن ابی‌سفیان]]، عامل حکومت در مدینه، را از شهر اخراج کردند. سپس با عبدالله بن حنظله (فرزند [[حنظلة بن ابی‌عامر\|حنظله]] که در منابع به «غسیل الملائکه» شناخته می‌شود) [[بیعت]] کردند و او را به عنوان رهبر خود برگزیدند. در این دوره، اعضای [[بنی‌امیه\|خاندان اموی]] که در مدینه حضور داشتند در خانه [[مروان بن حکم]] گرد آمدند، در حالی که [[عبدالملک بن مروان]] که در آن زمان جوان بود و به تحصیل [[فقه]] و حضور در [[مسجدالنبی\|مسجد مدینه]] شناخته می‌شد، از این وضعیت مستثنا شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حره}}</ref>

			در برخی گزارش‌ها آمده است که [[منذر بن زبیر]] به عبدالله بن حنظله پیشنهاد کرد رهبری اعتراضات به فردی از خاندان محمد سپرده شود و از [[علی بن الحسین]] نام برد. گفته می‌شود عبدالله بن حنظله این پیشنهاد را پذیرفت و همراه با گروهی نزد علی بن الحسین رفت، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت و از مدینه خارج شد و در منطقه [[ینبع]] اقامت کرد تا درگیری‌ها پایان یابد. همچنین در برخی منابع گزارش شده است که در جریان این بحران، گروهی از خانواده‌های مدینه در خانه او پناه داده شدند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حره}}</ref> عدم همراهی سجاد در این نبرد مورد توجه بسیاری از منابع پژوهشی بعدی قرار گرفت.{{sfn\|Vaglieri\|1971\|p=۲۲۷}}

			پس از رسیدن خبر این رویدادها به یزید بن معاویه، او تصمیم به اعزام نیروی نظامی گرفت. در برخی گزارش‌ها آمده است که ابتدا از [[عبیدالله بن زیاد]] خواسته شد فرماندهی این اقدام را بر عهده بگیرد، اما او نپذیرفت. در نهایت مسلم بن عقبه با سپاهی که گفته می‌شود حدود دوازده هزار نفر از [[شام]] بودند به سوی مدینه فرستاده شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حره}}</ref>

			در مدینه، دربارهٔ چگونگی برخورد با اعضای خاندان اموی که در شهر حضور داشتند اختلاف نظر وجود داشت. گروهی پیشنهاد کردند آنان کشته شوند تا نتوانند به نیروهای شام بپیوندند، اما عبدالله بن حنظله با این پیشنهاد مخالفت کرد و استدلال کرد که چنین اقدامی ممکن است باعث تشدید درگیری شود. در نهایت تصمیم گرفته شد از آنان تعهد گرفته شود که در جنگ مشارکت نکنند و راهنمایی برای سپاه شام فراهم نکنند، سپس از شهر خارج شوند. با نزدیک شدن سپاه مسلم بن عقبه به مدینه، برخی گزارش‌ها بیان می‌کنند که او در مورد محل مناسب برای آغاز نبرد پرس‌وجو کرد. در این گزارش‌ها آمده است که عبدالملک بن مروان دربارهٔ آغاز جنگ در منطقه سنگلاخی «حرّه» نظر داده است و پیشنهاد کرده نبرد در زمانی انجام شود که موقعیت خورشید برای نیروهای شام مناسب‌تر باشد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حره}}</ref>

			== تلفات ==
			درگیری در منطقه حرّه رخ داد و تلفات گسترده‌ای در پی داشت. در برخی نقل‌ها از [[انس بن مالک]] آمده است که در این واقعه حدود هفتصد نفر از [[قاریان قرآن]] کشته شدند و گفته شده است که چند نفر از [[اصحاب محمد]] نیز در میان کشته‌شدگان بوده‌اند. همچنین در گزارش‌هایی از [[حسن بصری]] اشاره شده است که شمار کشته‌شدگان از ساکنان مدینه بسیار زیاد بوده و افراد متعددی از خاندان‌های شناخته‌شده در این درگیری جان خود را از دست داده‌اند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حره}}</ref>

			== پس از حمله ==
	پس از سرکوب قیام مدینه، نیروهای یزید به سمت [[مکه]] به راه افتادند تا قیام [[عبدالله بن زبیر]] را سرکوب کنند.{{sfn\|Hawting\|2000\|pp=۴۷–۴۸}}		پس از سرکوب قیام مدینه، نیروهای یزید به سمت [[مکه]] به راه افتادند تا قیام [[عبدالله بن زبیر]] را سرکوب کنند.{{sfn\|Hawting\|2000\|pp=۴۷–۴۸}}

	~~[[علی بن حسین]]، چهارمین امام شیعیان، با این قیام همراهی نکرد.{{sfn\|Vaglieri\|1971\|p=۲۲۷}}~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس}}		{{پانویس\|۲}}

	=== منابع ===		=== منابع ===
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=حره\|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{cite book\|last1=Anthony\|first1=Sean W.\|editor1-last=Pomerantz\|editor1-first=Maurice A.\|editor2-last=Shahin\|editor2-first=Aram A.\|title=The Heritage of Arabo-Islamic Learning: Studies Presented to Wadad Kadi\|year=2016\|publisher=Brill\|location=Leiden and Boston\|isbn=978-90-04-30590-8\|pages=3–27\|url=https://books.google.com/books?id=sa-8CgAAQBAJ\|chapter=The Meccan Prison of ʿAbdallāh b. al-Zubayr and the Imprisonment of Muḥammad b. al-Ḥanafiyya\|ref=harv}}		* {{cite book\|last1=Anthony\|first1=Sean W.\|editor1-last=Pomerantz\|editor1-first=Maurice A.\|editor2-last=Shahin\|editor2-first=Aram A.\|title=The Heritage of Arabo-Islamic Learning: Studies Presented to Wadad Kadi\|year=2016\|publisher=Brill\|location=Leiden and Boston\|isbn=978-90-04-30590-8\|pages=3–27\|url=https://books.google.com/books?id=sa-8CgAAQBAJ\|chapter=The Meccan Prison of ʿAbdallāh b. al-Zubayr and the Imprisonment of Muḥammad b. al-Ḥanafiyya\|ref=harv}}
	* {{cite book\|last1=Biesterfeldt\|first1=Hinrich\|last2=Günther\|first2=Sebastian\|title=The Works of Ibn Wāḍiḥ al-Yaʿqūbī (Volume 3): An English Translation\|date=2018\|publisher=Brill\|location=Leiden\|isbn=978-90-04-35621-4\|url=https://books.google.com/books?id=OHxTDwAAQBAJ\|ref=harv}}		* {{cite book\|last1=Biesterfeldt\|first1=Hinrich\|last2=Günther\|first2=Sebastian\|title=The Works of Ibn Wāḍiḥ al-Yaʿqūbī (Volume 3): An English Translation\|date=2018\|publisher=Brill\|location=Leiden\|isbn=978-90-04-35621-4\|url=https://books.google.com/books?id=OHxTDwAAQBAJ\|ref=harv}}

Shahroudi در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۵۱

2025-11-06T00:51:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۵۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{Infobox military conflict\|image=Jabal Sayid Copper Mine. - panoramio.jpg\|caption=محلی که نبرد حرّه در آن روی داد\|image_size=300px\|conflict=نبرد حره\|partof=[[فتنه دوم]]\|date=۲۶ اوت ۶۸۳\|place=شمال شرقی مدینه\|map_type=Saudi Arabia\|map_relief=yes\|map_size=280\|map_caption=حره، در عربستان سعودی\|result=پیروزی امویان\|combatant1=امویان		'''نبرد حره''' یا '''ماجرای حَرّه''' اشاره به نبردی میان سپاه شامی [[یزید بن معاویه]]، که خود را [[خلیفه]] [[مسلمانان]] می‌خواند، به رهبری [[مسلم بن عقبه]]، و بزرگان [[مدینه]] از [[انصار]] و [[مهاجرین]] دارد. این نبرد در روز ۲۶ اوت سال ۶۸۳ میلادی (۶۳ هجری) روی داد.
	* بنی کلب
	* امویان حجاز\|combatant2=مردم مدینه
	* انصار
	* مهاجرین\|commander1=[[مسلم بن عقبه]]{{سخ}}[[مروان بن حکم]]\|commander2=[[عبدالله بن حنظله]]{{KIA}}{{سخ}}[[عبدالله بن مطیع]]{{سخ}}معقل بن سنان الأشجعی {{executed}}\|strength1=۴٬۰۰۰—۱۲٬۰۰۰ \|strength2=نامشخص\|casualties1=نامشخص\|casualties2=۱۸۰–۷۰۰ از انصار و قریش{{سخ}}۴٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰ از سایر مردم مدینه\|campaignbox=}}'''نبرد حره''' یا '''ماجرای حَرّه''' اشاره به نبردی میان سپاه شامی [[یزید بن معاویه]]، که خود را [[خلیفه]] [[مسلمانان]] می‌خواند، به رهبری [[مسلم بن عقبه]]، و بزرگان [[مدینه]] از [[انصار]] و [[مهاجرین]] دارد. این نبرد در روز ۲۶ اوت سال ۶۸۳ میلادی (۶۳ هجری) روی داد.
	بزرگان مدینه به دلیل مخالفت با جانشینی ارثی یزید به جای پدرش (که تا آن زمان در [[تاریخ اسلام]] بی‌سابقه بود)، سبک زندگی ناشایست خلیفه و تحمل فشارهای بسیار زیر سایهٔ سیاست‌های اقتصادی بنی‌امیه، اعلام طغیان کرده و [[امویان]] ساکن مدینه را محصور کردند.<ref>{{پک\|Hawting 2000, pp. 47-48}}</ref> آنان سپس برای دفاع از شهر، [[خندق\|خندقی]] دور مدینه حفر کردند. [[یزید]] نیروهای خود را به سمت مدینه فرستاد و آنان به همراه نیروهای اموی که از حصر آزاد شده بودند، در شمال شرقی مدینه با انصار و مهاجرین روبرو شدند. با وجود برتری اولیه اهل مدینه در جنگ، به دلیل خیانت یکی از گروه‌ها، سواره نظام سوری به رهبری [[مروان بن حکم]] توانست از عقب به ارتش آن‌ها حمله کند و انصار و مهاجرین در این جنگ شکست خوردند.		بزرگان مدینه به دلیل مخالفت با جانشینی ارثی یزید به جای پدرش (که تا آن زمان در [[تاریخ اسلام]] بی‌سابقه بود)، سبک زندگی ناشایست خلیفه و تحمل فشارهای بسیار زیر سایهٔ سیاست‌های اقتصادی بنی‌امیه، اعلام طغیان کرده و [[امویان]] ساکن مدینه را محصور کردند.<ref>{{پک\|Hawting 2000, pp. 47-48}}</ref> آنان سپس برای دفاع از شهر، [[خندق\|خندقی]] دور مدینه حفر کردند. [[یزید]] نیروهای خود را به سمت مدینه فرستاد و آنان به همراه نیروهای اموی که از حصر آزاد شده بودند، در شمال شرقی مدینه با انصار و مهاجرین روبرو شدند. با وجود برتری اولیه اهل مدینه در جنگ، به دلیل خیانت یکی از گروه‌ها، سواره نظام سوری به رهبری [[مروان بن حکم]] توانست از عقب به ارتش آن‌ها حمله کند و انصار و مهاجرین در این جنگ شکست خوردند.

Shahroudi: ابرابزار

2024-10-29T02:35:18Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox military conflict|image=Jabal Sayid Copper Mine. - panoramio.jpg|caption=محلی که نبرد حرّه در آن روی داد|image_size=300px|conflict=نبرد حره|partof=[[فتنه دوم]]|date=۲۶ اوت ۶۸۳|place=شمال شرقی مدینه|map_type=Saudi Arabia|map_relief=yes|map_size=280|map_caption=حره، در عربستان سعودی|result=پیروزی امویان|combatant1=امویان
* بنی کلب
* امویان حجاز|combatant2=مردم مدینه
* انصار
* مهاجرین|commander1=[[مسلم بن عقبه]]{{سخ}}[[مروان بن حکم]]|commander2=[[عبدالله بن حنظله]]{{KIA}}{{سخ}}[[عبدالله بن مطیع]]{{سخ}}معقل بن سنان الأشجعی {{executed}}|strength1=۴٬۰۰۰—۱۲٬۰۰۰ |strength2=نامشخص|casualties1=نامشخص|casualties2=۱۸۰–۷۰۰ از انصار و قریش{{سخ}}۴٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰ از سایر مردم مدینه|campaignbox=}}'''نبرد حره''' یا '''ماجرای حَرّه''' اشاره به نبردی میان سپاه شامی [[یزید بن معاویه]]، که خود را [[خلیفه]] [[مسلمانان]] می‌خواند، به رهبری [[مسلم بن عقبه]]، و بزرگان [[مدینه]] از [[انصار]] و [[مهاجرین]] دارد. این نبرد در روز ۲۶ اوت سال ۶۸۳ میلادی (۶۳ هجری) روی داد.
بزرگان مدینه به دلیل مخالفت با جانشینی ارثی یزید به جای پدرش (که تا آن زمان در [[تاریخ اسلام]] بی‌سابقه بود)، سبک زندگی ناشایست خلیفه و تحمل فشارهای بسیار زیر سایهٔ سیاست‌های اقتصادی بنی‌امیه، اعلام طغیان کرده و [[امویان]] ساکن مدینه را محصور کردند.<ref>{{پک|Hawting 2000, pp. 47-48}}</ref> آنان سپس برای دفاع از شهر، [[خندق|خندقی]] دور مدینه حفر کردند. [[یزید]] نیروهای خود را به سمت مدینه فرستاد و آنان به همراه نیروهای اموی که از حصر آزاد شده بودند، در شمال شرقی مدینه با انصار و مهاجرین روبرو شدند. با وجود برتری اولیه اهل مدینه در جنگ، به دلیل خیانت یکی از گروه‌ها، سواره نظام سوری به رهبری [[مروان بن حکم]] توانست از عقب به ارتش آن‌ها حمله کند و انصار و مهاجرین در این جنگ شکست خوردند.

پس از سرکوب قیام مدینه، نیروهای یزید به سمت [[مکه]] به راه افتادند تا قیام [[عبدالله بن زبیر]] را سرکوب کنند.{{sfn|Hawting|2000|pp=۴۷–۴۸}}

[[علی بن حسین]]، چهارمین امام شیعیان، با این قیام همراهی نکرد.{{sfn|Vaglieri|1971|p=۲۲۷}}

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس}}

=== منابع ===
* {{cite book|last1=Anthony|first1=Sean W.|editor1-last=Pomerantz|editor1-first=Maurice A.|editor2-last=Shahin|editor2-first=Aram A.|title=The Heritage of Arabo-Islamic Learning: Studies Presented to Wadad Kadi|year=2016|publisher=Brill|location=Leiden and Boston|isbn=978-90-04-30590-8|pages=3–27|url=https://books.google.com/books?id=sa-8CgAAQBAJ|chapter=The Meccan Prison of ʿAbdallāh b. al-Zubayr and the Imprisonment of Muḥammad b. al-Ḥanafiyya|ref=harv}}
* {{cite book|last1=Biesterfeldt|first1=Hinrich|last2=Günther|first2=Sebastian|title=The Works of Ibn Wāḍiḥ al-Yaʿqūbī (Volume 3): An English Translation|date=2018|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=978-90-04-35621-4|url=https://books.google.com/books?id=OHxTDwAAQBAJ|ref=harv}}
* {{EI2|article=Ḥarra|last=Editors|volume=3|pages=۲۲۶}}
* {{EI2|article=ʿAbd Allāh ibn al-Zubayr|last=Gibb|first=H. A. R.|authorlink=H. A. R. Gibb|volume=1|pages=۵۴–۵۵}}
* {{The History of al-Tabari|volume=20|url={{Google Books |L1JNHWby2RQC |plainurl=y}}}}
* {{The First Dynasty of Islam|edition=Second}}
* {{EI2|title=Yazīd (I) b. Muʿāwiya|url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/yazid-i-b-muawiya-SIM_8000|last=Hawting|first=G.R.|volume=۱۱}}
* {{The History of al-Tabari|volume=19|url={{Google Books |zubkdYvBJpIC |plainurl=y}}}}
* {{cite book|title=Islamic Revolution and Historical Memory: An Inquiry Into the Art of ʻAbbāsid Apologetics|first=Jacob|last=Lassner|publisher=American Oriental Society|year=1986|ref=harv}}
* {{cite journal|last1=Lecker|first1=Michael|date=1985|title=Muhammad at Medina — A Geographical Approach|journal=Jerusalem Studies in Arabic and Islam|volume=6|pages=29–62|ref=harv}}
* {{cite book|last=Lecker|first=Michael|chapter=The Jewish Reaction to the Islamic Conquests|title=Dynamics in the History of Religions Between Asia and Europe: Encounters, Notions, and Comparative Perspectives|editor1-last=Krech|editor1-first=Volkhard|editor2-last=Steinicke|editor2-first=Marion|year=2011|publisher=Brill|isbn=978-90-04-18500-5|url=https://books.google.com/books?id=kS1DNvzjO9sC&pg=PA179|ref=harv}}
* {{The History of al-Tabari|volume=14|url={{Google Books |fRjsrA5tfLIC&pg=PA110 |plainurl=y}}}}
* {{EI2|article=Al-Ḥarra|last=Vaglieri|first=L. Veccia|authorlink=Laura Veccia Vaglieri|volume=3|pages=۲۲۶–۲۲۷}}
* {{The Arab Kingdom and its Fall}}

{{حسین بن علی-افقی}}
[[رده:۶۸۳ (میلادی)]]
[[رده:تاریخ مدینه]]
[[رده:جنگ‌های خلافت اموی]]
[[رده:درگیری‌های دهه ۶۸۰ (میلادی)]]
[[رده:فتنه دوم]]