Shahroudi: ابرابزار

2024-10-29T02:32:16Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox military conflict
| conflict = محاصره سیگت‌وار
| partof = [[جنگ‌های عثمانی و هابسبورگ]] و [[جنگ‌های عثمانی در اروپا]]
| image = Johann Peter Krafft 005.jpg
| image_size = 300px
| caption = نگارهٔ «خروج نهایی نیکولا زرینسکی از قلعه سیگت‌وار» اثر یوهان پتر کرافت
| date = ۶ اوت – ۸ سپتامبر ۱۵۶۶
| place = [[سیگت‌وار]]، [[پادشاهی مجارستان]]
| coordinates = {{coord|46|03|03|N|17|47|49|E|type:event|display=inline,title}}
| نقشه = Hungary
| territory = تصرف سیگت‌وار و الحاق آن به ایالت بودین ([[بودا (بوداپست)|بودا]])
| result = [[پیروزی شکست‌آمیز]] عثمانی
| combatant1 = [[File:Coat of Arms of Hungary.svg|12px]] [[پادشاهی مجارستان]]
| combatant2 = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg|25px]] [[امپراتوری عثمانی]]
| commander1 = [[نیکولا زرینسکی]]{{KIA}}
| commander2 = [[سلیمان یکم]]{{سخ}}[[صوقوللی محمد پاشا]]
| strength1 = ۲٬۳۰۰<ref name="rarenewspapers">[http://www.rarenewspapers.com/view/548456 Timothy Hughes Rare & Early Newspapers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170909052632/http://www.rarenewspapers.com/view/548456 |date=9 September 2017}}</ref>
تا ۳٬۰۰۰<ref name=":Lieber">{{پک|Lieber|1845|ک=Encyclopædia Americana|ص=345}}</ref> سرباز [[کرواسی|کروات]] و [[مجارستان|مجار]]<ref name=":Wheatcroft">{{پک|Wheatcroft|2009|ک=The Enemy at the Gate|ص=59–60}}</ref>
* ۶۰۰ نفر تا پایان محاصره زنده ماندند<ref name=":Turnbull">{{پک|Turnbull|2003|ک=The Ottoman Empire|ص=49-57}}</ref>
| strength2 = ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۱۵۰٬۰۰۰<ref name=":Shelton">{{پک|Shelton|1867|ک=The book of battles|ص=82-83}}</ref><ref name=":Elliott">{{پک|Elliott|2000|ک=Europe divided, 1559–1598|ص=117}}</ref> سرباز شامل:
* ۸۰٬۰۰۰ سرباز عثمانی
* ۱۲٬۰۰۰–۱۵٬۰۰۰ جنگجوی [[تاتار]]
* ۳۰۰ عراده [[توپ (جنگ‌افزار)|توپ]]<ref>{{یادکرد وب|پیوند=https://www.justzagreb.com/2015/07/nikola-subic-zrinski-the-man-who-saved-europe-and-got-an-awesome-park-in-zagreb/1271/|عنوان=Nikola Subic Zrinski|archive-date=28 November 2019|archive-پیوند=|url-status=live|نشانی=|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20191128155840/https://www.justzagreb.com/2015/07/nikola-subic-zrinski-the-man-who-saved-europe-and-got-an-awesome-park-in-zagreb/1271/}}</ref>
| casualties1 = کل ارتش از بین رفت
| casualties2 = ۲۰٬۰۰۰<ref name=":Lieber"/> تا ۳۰٬۰۰۰<ref name=":Tait">{{پک|Tait|1853|ک=Tait's Edinburgh magazine|ص=679}}</ref> نفر کشته یا مرده از بیماری<ref name=":Coppée">{{پک|Coppée|1864|ک=The United States service magazine|ص=562–565}}</ref>
}}

'''محاصرهٔ سیگت‌وار''' یا '''نبرد سیگت‌وار''' ({{Lang-hu|Szigetvár ostroma}}; {{Lang-hr|Bitka kod Sigeta, Sigetska bitka}}; {{Lang-tr|Zigetvar Kuşatması}})، نبردی در سال ۱۵۶۶ میلادی بود که بین مدافعان قلعه [[سیگت‌وار]] به فرماندهی [[نیکولا زرینسکی]] و سپاه سلطان [[سلیمان یکم]] درگرفت. در این نبرد بیش از ۲۰ هزار نفر از سپاه [[امپراتوری عثمانی|عثمانی]] و تقریباً تمام نفرات سپاه [[پادشاهی مجارستان (۱۵۲۶-۱۸۶۷)|مجارستان]] کشته شدند. نیکولا زرینسکی و سلطان سلیمان هر دو در طول نبرد جان خود را از دست دادند؛ زرینسکی در حمله نهایی و سلیمان در خیمه خود به [[مرگ طبیعی]] مرد.

این محاصره با [[پیروزی پیرهی|پیروزی شکست‌آمیز]] سپاه عثمانی پایان یافت، ولی پیشروی آن‌ها به سوی [[وین]] مسدود شد و پایتخت هاپسبورگ‌ها تا ۱۶۸۳ (که [[نبرد وین]] درگرفت) دوباره مورد تهدید قرار نگرفت. اهمیت این نبرد به حدی تلقی می‌شد که [[کاردینال ریشلیو]] کشیش و سیاستمدار فرانسوی، آن را «نبردی که تمدن غرب را نجات داد» توصیف کرد. در [[کرواسی]] و [[مجارستان]] محاصره قلعه، الهام‌بخش چندین اثر هنری همچون شعر حماسی ''محاصره سیگت'' اثر [[میکلوش زرینی (شاعر)|میکلوش زرینی]]، [[خویشاوندی|نوه‌زاده]] نیکولا زرینسکی بوده است.

== موقعیت منطقه ==
[[پرونده:Meisner_Dániel_metszete_Szigetvárról_1625.jpg|بندانگشتی|250x250پیکسل|یک برداشت هنری از [[سیگت‌وار|قلعه سیگت‌وار]]، در سال ۱۶۳۵ میلادی.]]
بخش شمالی این منطقه که توسط [[دراوا]]، شاخه اصلی رود [[دانوب]] تقسیم شده، جنوب غربی [[ترانسدانوبیا|فرادانوب]] را تا شمال [[دریاچه بالاتون]] در [[مجارستان]] امروز در بر می‌گرفت؛ درحالی که بخش جنوبی آن شامل شرق کرواسی ([[اسلاونیا]]) و سراسر [[رود ساوا|ساوا]] و ارتفاعات شمال شرقی [[بوسنی (ناحیه)|بوسنی]] بود. این ناحیه ناهمگون، غربی‌ترین پایگاه [[امپراتوری عثمانی]] در [[اروپا]] و بیشتر از هر زمان دیگری قبل یا بعد از آن به یک واحد جغرافیایی مستقل نزدیک بود.<ref name=":Szanto">{{پک|Szanto|2022|ک=Between Worlds|ص=275-284}}</ref>

آب شهر [[سیگت‌وار]] را به سه بخش تقسیم کرده بود: شهر قدیمی، شهر جدید و قلعه آن که هر کدام توسط پل و گذرگاه به خشکی متصل می‌شدند. اگرچه این قلعه در زمینی مرتفع ساخته نشده بود، اما قلعه درونی که بیشتر منطقه قلعه امروزی در آن قرار دارد، مستقیماً در دسترس مهاجمان نبود؛ به این دلیل که قبل از شروع حمله نهایی به قلعه داخلی، دو دیوار بیرونی دیگر باید تسخیر می‌شد.<ref name=":Turnbull"/>

== پیش‌زمینه ==
[[پرونده:Szigetvar 1566.jpg|بندانگشتی|پیش‌قراولان [[تاتارهای کریمه|تاتار]] سپاه [[سلیمان یکم|سلطان سلیمان]] در یک [[نگارگری ایرانی|مینیاتور]] عثمانی.]]
قلعه سیگت‌وار، مسیرهای تدارکاتی ارتش عثمانی در مجارستان را تهدید می‌کرد و تسخیر آن پس از محاصره ناموفق سال ۱۵۵۶ به عنوان هدفی استراتژیک مد نظر بود.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=hr|تاریخ=2021|وبگاه=Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža|نشانی=http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=57750|عنوان=Stančić, Marko Horvat}}</ref> [[سلیمان یکم]] بنا داشت فتوحات اروپایی خود را با تصرف [[وین]] تکمیل کند.<ref name=":Turnbull"/> [[پادشاهی هابسبورگ|هابسبورگ‌ها]] و عثمانی از سال ۱۵۲۶ تا ۱۵۶۸ در قلمرو [[پادشاهی مجارستان]] و چندین سرزمین مجاور در جنوب شرقی اروپا با یکدیگر در جنگ بودند. با وجود اینکه دست برتر با ارتش عثمانی بود؛ اما آن‌ها زمان قابل توجهی را در محاصره بسیاری از قلعه‌های مرزی مجارستان از دست دادند و خطوط ارتباطی‌شان در خطر قرار گرفت. به‌علاوه، آن جنگ‌ها هیچ نتیجه تعیین‌کننده‌ای به همراه نداشت. در پایان درگیری، قلمرو مجارستان به چندین منطقه تحت کنترل تقسیم شد که از جمله آن [[ترانسیلوانی]]، تابع عثمانی بود. جنگ جانشینی هم‌زمان بین [[پادشاهی مجارستان غربی]] تحت کنترل هابسبورگ‌ها و [[پادشاهی مجارستان شرقی]] عثمانی تحت کنترل [[یانوش دوم]] خود به‌عنوان جنگ کوچک در مجارستان شناخته می‌شود.<ref name=":Turnbull"/>

== لشکرکشی عثمانیان ==
در مه ۱۵۶۶، [[سلیمان یکم|سلیمان]] ۷۲ ساله با وجود ابتلا به [[نقرس]] بر [[تخت روان]]، سیزدهمین لشکرکشی زندگی خود (هفتمین به مجارستان) را آغاز و [[استانبول]] را با یکی از بزرگ‌ترین سپاه‌های خود ترک کرد.<ref name=":Turnbull"/>

در مقابل، [[گراف (لقب اشرافی)|گراف]] مجار و [[بان (لقب)|بان]] کرواسی، [[نیکولا زرینسکی]]، یکی از بزرگ‌ترین ملاکان مجارستان، باتجربهٔ جنگ‌های مرزی قرار داشت.<ref name=":Turnbull"/> زرینسکی چندین حمله را به [[اوسییک]]، [[ایلک]] و [[جاکوو]] رهبری کرده بود که اغلب با حمایت روستاییان محلی همراه بود؛ بنابراین برای عثمانی ضروری بود که این مانع را که منجر به محاصره قلعه سیگت‌وار شد، از میان بردارد.<ref name=":Szanto"/>

پس از یک راهپیمایی چهل و نه روزه، در ۲۷ ژوئن سلیمان به [[بلگراد]] رسید و با [[یانوش دوم]] ملاقات کرد که پیشتر وعده حکومت کل مجارستان را گرفته بود. سلیمان تصمیم گرفت حمله خود به [[اگر (مجارستان)|اِگِر]] را به تعویق بیندازد و در عوض به زرینسکی در [[سیگت‌وار]] حمله کند تا او را به عنوان یک تهدید از میان بردارد.<ref name=":Turnbull"/><ref name="افندی سلانیکی">{{پک|افندی سلانیکی|۱۳۸۹|ک=تاریخ سلانیکی ({{چر}}۹۷۱–۱۰۰۸ هجری قمری)|ص=۱۰۷–۱۳۸}}</ref>

=== محاصره قلعه ===
[[پرونده:Szigetvár_before_the_siege_-_A+B.jpg|بندانگشتی|250x250پیکسل|یک [[نگارگری ایرانی|مینیاتور]] عثمانی از محاصره سیگت‌وار، موزه [[کاخ طوپقاپو]]، [[استانبول]].]]
اولین حمله پیش‌تازان ترک در روز ۲ اوت ۱۵۶۶، با موفقیت توسط مدافعان قلعه دفع و باعث خسارت قابل توجهی به سپاه عثمانی شد. پس از رسیدن [[سلیمان یکم|سلیمان]] با نیروی اصلی در ۵ اوت، خیمه‌های جنگی در تپه مشرف به قلعه برپا شد. سلطان در اردوگاه خود گزارش‌های پیشرفت نبرد را از وزیر اعظم خود [[صوقوللی محمد پاشا]]، فرمانده واقعی عملیاتی دریافت می‌کرد.<ref name=":Coppée"/>

[[نیکولا زرینسکی|زرینسکی]] خود را در محاصره ارتشی متخاصم با حداقل ۱۵۰٬۰۰۰ سرباز و توپخانه قدرتمند یافت. نیروهای او، تنها ۲٬۳۰۰ سرباز کروات و مجاری که پیش از محاصره بسیج کرده بود، شامل سربازان دوست و متحد او بودند؛ اکثر مدافعان، کروات و گروه قابل توجهی مجار هم در نیروهای مسلح و هم در رهبری حضور داشتند.<ref name=":Wheatcroft"/>

شروع محاصره در ۶ اوت به دستور سلیمان با حمله به [[بارو]]ها بود که آن نیز دفع شد. علیرغم اینکه مدافعان فاقد نیروی انسانی بودند و تعداد نفرات دشمن بسیار بیشتر بود، هیچ نیروی کمکی از وین ارسال نشد.<ref name=":Coppée"/>

پس از بیش از یک ماه مبارزه طاقت‌فرسا و خونین، معدود مدافعان باقی‌مانده به شهر قدیمی سیگت‌وار عقب‌نشینی کردند. ترغیب به تسلیم زرینسکی و پیشنهاد رهبری کرواسی تحت نفوذ عثمانی نتیجه‌بخش نبود و او به مبارزه ادامه داد. [[ماکسیمیلیان دوم، امپراتور مقدس روم|ماکسیمیلیان دوم]] و ۸۰٬۰۰۰ سربازش در نزدیکی [[دیور (مجارستان)|دیور]] اردو زده بودند؛ ولی با وجود فرستادن پیغام‌های درخواست کمک، به عثمانی حمله نکردند.<ref name="Lendvai">{{پک|Lendvai|2004|ک=The Hungarians|ص=94-100}}</ref>

سلیمان در روز ۶ سپتامبر در خیمه خود درگذشت اما تنها حلقه درونی سلطان از مرگ او مطلع بودند؛ مرگ او به مدت ۴۸ روز مخفی ماند. تنها یک پیک به سوی [[سلیم دوم]]، جانشین سلیمان، از اردوگاه اعزام شد.<ref name=":Turnbull"/>

=== نبرد نهایی ===
نبرد نهایی در ۷ سپتامبر، یک روز پس از مرگ سلیمان آغاز شد. دیوارهای قلعه توسط [[جنگ تونل]] با سوخت چوب یا مواد منفجره به تلی ویرانه تبدیل شده بود. در صبح روز آخر با شلیک پیاپی تسلیحات کوچک، [[آتش یونانی]] و یک توپ متمرکز، بیش از ۱۰٬۰۰۰ گلوله توپ به داخل قلعه پرتاب شد. به‌زودی آخرین سنگر قلعه سیگت‌وار به آتش کشیده شد و ترکان به شهر هجوم آوردند.<ref name=":Lieber"/>

=== منفجر کردن انبار مهمات ===
قبل از خروج نهایی از قلعه، زرینسکی دستور آتش زدن انبار مهمات با فتیله را داده بود. در بدو ورود ترکان به قلعه آن‌ها در تله انفجاری افتادند. گفته می‌شود ۳۰۰۰ ترک در انفجار کشته شدند.<ref name=":Wheatcroft"/><ref name=":Shelton"/><ref name=":Coppée"/><ref name="افندی سلانیکی"/>

زرینسکی اجازه نداد به قلعه نفوذ شود. درحالی که ترکان در امتداد یک پل باریک به جلو فشار می‌آوردند، مدافعان ناگهان دروازه را باز کردند و با شلیک خمپاره بزرگی پر از آهن، ۶۰۰ مهاجم را کشتند. سپس زرینسکی دستور حمله داد و سربازان باقی‌مانده حمله را به بیرون از قلعه شروع کردند. زرینسکی از جراحت [[تفنگ فتیله‌ای|تفنگ]] در سینه و سرش کشته شد.<ref name=":Shelton"/>

== پیامد ==
تقریباً تمام قلعه پس از نبرد از بین رفت ولی تلفات عثمانی‌ها بسیار سنگین بود. گفته می‌شود که سه [[پاشا]]، ۷٬۰۰۰ [[ینی‌چری]] و حدود ۲۸٬۰۰۰ (بر اساس تخمین‌های دیگری از ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۵٬۰۰۰) سرباز کشته شدند.<ref name=":Shelton "/><ref name=":Lieber"/><ref name=":Tait"/>

[[صوقوللی محمد پاشا]]، [[وزیر اعظم|وزیراعظم]] [[سلیمان یکم|سلیمان]] خبرنامه‌هایی به نام سلطان جعل و اعلام پیروزی کرد. درحالی که او دو روز پیشتر از شدت بیماری جان سپرده بود. قلب و اندام‌های داخلی او در سیگت‌وار ماند و جسدش به [[استانبول]] بازگردانده شد؛ درحالی که حلقه داخلی مقامات وانمود می‌کردند با او در ارتباط هستند. این توهم به مدت سه هفته ادامه یافت و حتی پزشک شخصی سلطان نیز برای احتیاط خفه شد.<ref name=":Turnbull"/> به احتمال زیاد سفر و محاصره طولانی تأثیر مخربی بر سلامت او داشته است. فوت او بدان معنا بود که هرگونه پیشرفتی به تعویق می‌افتاد؛ وزیر اعظم مجبور بود برای جانشینی [[سلیم دوم]]، به پایتخت بازگردد. حتی اگر سلیمان هم زنده می‌ماند، ارتش او نمی‌توانست در مدت کوتاه بین سقوط قلعه و شروع زمستان دستاورد زیادی داشته‌باشد. مقاومت طولانی در سیگت‌وار، فشار عثمانی به وین را به تأخیر انداخت.<ref name=":Elliott"/> در ۲۶ اوت ۱۵۶۷ [[ماکسیمیلیان دوم، امپراتور مقدس روم|ماکسیمیلیان دوم]] دو سفیر به استانبول فرستاد و [[سلیم دوم]] از آن‌ها استقبال خوبی کرد. توافق‌نامه [[صلح ادرنه]] در ۲۱ فوریه ۱۵۶۸، پس از پنج ماه مذاکره با صوقوللی محمد پاشا امضا شد. سلطان جدید با یک [[آتش‌بس]] هشت ساله موافقت کرد. با این وجود این قرارداد تا پیش از [[نبرد طولانی ترک‌ها|جنگ طولانی بعدی]]، ۲۵ سال صلح بین دو امپراتوری به ارمغان آورد. طبق معاهده، آتش‌بس مشروط بود و ماکسیمیلیان هم با پرداخت خراج سالانه ۳۰٬۰۰۰ [[دوکات]] موافقت کرد.<ref name=":Elliott"/>

== میراث و تأثیر فرهنگی ==
[[پرونده:Church in Sigetvár, Hungary.JPG|بندانگشتی|[[کلیسای کاتولیک]] رومی سِنت روکوش{{یاد|Szent Rókus}} که در ابتدا یک مسجد جامع بود.]]

=== مسجد جامع ===
مسجد علی پاشای سیگت‌وار (۱۵۷۰)، پس از اشغال عثمانی ساخته شد و بلافاصله پس از سقوط عثمانی به یک [[کلیسای منطقه‌ای]] بدل گردید. این بنا یکی از معدود مسجدهای جامع سابق در منطقه است که جنبه پیشین خود را در طول انتقال به کلیسا به خوبی حفظ کرده است. مسجد علی پاشا بر روی بقایای کلیسای قرون وسطایی بنا نشده و ساختمان مربع تک‌گنبدی استاندارد از نوع مسجدهای [[جاکوو]] و [[پچ (مجارستان)|پچ]] دارد.<ref name=":Szanto"/>

مسلمان‌کردن [[مجارها|مردم مجارستان]] در دوره عثمانی برخلاف وضعیت [[بوسنی (ناحیه)|بوسنی]] ناچیز بود؛ زیرا اکثر مسلمانان عضو ارتش یا وابسته عثمانی بودند. بر اساس سوابق مالیاتی جمعیت مسلمان [[بارانیا (استان)|بارانیا]] به‌ویژه در [[پچ (مجارستان)|پچ]] متمرکز بودند و جمعیت روستایی در بخش‌های جداگانه [[کلیسای کاتولیک|کاتولیک]]، [[کالوینیسم|کالوین]]، [[لوتریانیسم|لوتری]]، وحدت‌گرا و [[کلیسای ارتدکس یونانی|ارتدوکس یونانی]] سکنی داشتند. پس از خروج مسلمانان، مساجد و زیارتگاه‌های خالی که تخریب نشدند، به سرعت توسط [[یسوعی‌ها]] و [[فرانسیسکن‌ها|فرانسیسکن‌های]] کروات تصرف شدند.<ref name=":Szanto"/>

=== تربت سلیمان ===
[[پرونده:Turbéki_ásatás.jpg|بندانگشتی|تصویری از بقایای [[تربت]] سلیمان]]
در محلی که جسد سلیمان برای کوتاه‌مدتی نگهداری شد، قلب و اندام‌های داخلی او را خاک کردند و بعدها [[تربت]]، [[مسجد]]، [[صومعه]] [[درویش|درویشان]] و [[پادگان]] در اطراف بقعه پدید آمد و این مکان به زیارتگاه تبدیل شد. در دهه ۱۶۸۰، سربازان هابسبورگ آن سکونتگاه را ویران کردند و این مکان در گذر زمان از یادها رفت. تا اینکه در سال ۲۰۱۶ پایه‌های سنگی آن به ارتفاع چند سانتی‌متر در زیر تاکستان شخصی در حفاری‌ها پیدا شد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=Sara Toth|وبگاه=archaeology.org|نشانی=https://www.archaeology.org/issues/292-1803/letter-from/6344-hungary-search-for-suleiman|عنوان=The Search for the Sultan’s Tomb}}</ref>

=== حماسه ===
[[حماسه]] ''محاصره سیگت''{{یاد|به [[لاتین]]: Obsidio Szigetianae}} اثر اصلی [[میکلوش زرینی (شاعر)]] متشکل از ۱۵ ترانه است که در آن یاد و خاطره جدش [[نیکولا زرینسکی]] را که قهرمانانه از سیگت‌وار دفاع کرد گرامی داشت. علیرغم اینکه تفسیر زبان منسوخ آن برای خواننده عادی دشوار است، تا به امروز یکی از معدود آثار ادبی [[زبان مجاری|مجاری]] قبل از قرن نوزدهم است که هنوز به‌طور گسترده برای مردم آن شناخته شده است. این حماسه توسط برادر وی، [[:en:Petar_Zrinski|پِتِار زرینسکی]] به [[زبان کرواتی|کرواتی]] ترجمه شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Szigeti Veszedelem Az Török Áfium Ellen Való Orvosság|سال=1966|نام=Zrínyi|نام خانوادگی=Miklós|ناشر=Szépirodalmi Könyvkiadó}}</ref>

== پانویس ==

=== واژه‌نامه ===
{{یادداشت}}

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲|چپ‌چین=بله}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ سلانیکی ({{چر}}۹۷۱–۱۰۰۸ هجری قمری)|سال=۱۳۸۹|نام=مصطفی|نام خانوادگی=افندی سلانیکی|ناشر=[[انتشارات طهوری|طهوری]]|ویرایش=|ویراستار=|کوشش=نصرالله صالحی|ترجمه=حسن بن علی}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Land between Two Seas: Art on the Move in the Mediterranean and the Black Sea 1300–1700|سال=2022|پیوند=https://brill.com/edcollchap-oa/book/9789004515468/BP000023.xml?rskey=Rn0oGH&result=3|نام=Ivan|نام خانوادگی=Szanto|ویراستار=Alina Payne|فصل=Between Worlds: Ottoman Heritage and Its Baroque Afterlife in Central Europe|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Encyclopædia Americana: A popular dictionary of arts, sciences, literature, history, politics, and biography|سال=1845|نام=Francis|نام خانوادگی=Lieber|ناشر=Columbia University Library|جلد=13|مکان=Philadelphia|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Enemy at the Gate: Habsburgs, Ottomans, and the Battle for Europe|سال=2009|پیوند=https://archive.org/details/enemyatgatehabsb00whea_0|نام=Andrew|نام خانوادگی=Wheatcroft|ناشر=Basic Books|شابک=978-0-465-01374-6|url-access=registration|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Ottoman Empire, 1326–1699|سال=2003|نام=Stephen R|نام خانوادگی=Turnbull|ناشر=Osprey Publishing Ltd|شابک=0-415-96913-1|مکان=New York (USA)|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Shelton |نام=Edward |عنوان=The book of battles: or, Daring deeds by land and sea |ناشر=Houlston and Wright |مکان=London |سال=1867| پیوند =https://archive.org/details/bookbattlesorda00shelgoog|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Europe divided, 1559–1598|سال=2000|نام=John Huxtable|نام خانوادگی=Elliott|ناشر=Wiley-Blackwell|شابک=978-0-631-21780-0|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Tait's Edinburgh magazine|سال=1853|نام=William|نام خانوادگی=Tait|ناشر=Sutherland and Knox|جلد=20|مکان=Edinburgh|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The United States service magazine|سال=1864|نام=Henry|نام خانوادگی=Coppée|ناشر=C. B. Richardson|جلد=2|مکان=New York|زبان=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Hungarians: A Thousand Years of Victory in Defeat|سال=2004|نام=Paul|نام خانوادگی=Lendvai|ناشر=Princeton University Press|شابک=0691119694|زبان=en}}
{{پایان چپ‌چین}}

[[رده:آخرین ایستادگی‌ها]]
[[رده:اروپا در ۱۵۶۶ (میلادی)]]
[[رده:امپراتوری عثمانی در ۱۵۶۶ (میلادی)]]
[[رده:تاریخ نظامی مجارستان]]
[[رده:سلیمان اول]]

محاصره سیگت‌وار - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:آخرین ایستادگی‌ها (هات‌کت)

Shahroudi: − رده:تاریخ نظامی مجارستان (هات‌کت)

Shahroudi: ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۳۳
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}

	~~[[رده:آخرین ایستادگی‌ها]]~~
	[[رده:اروپا در ۱۵۶۶ (میلادی)]]		[[رده:اروپا در ۱۵۶۶ (میلادی)]]
	[[رده:امپراتوری عثمانی در ۱۵۶۶ (میلادی)]]		[[رده:امپراتوری عثمانی در ۱۵۶۶ (میلادی)]]
	[[رده:سلیمان اول]]		[[رده:سلیمان اول]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۳۳
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:
	[[رده:اروپا در ۱۵۶۶ (میلادی)]]		[[رده:اروپا در ۱۵۶۶ (میلادی)]]
	[[رده:امپراتوری عثمانی در ۱۵۶۶ (میلادی)]]		[[رده:امپراتوری عثمانی در ۱۵۶۶ (میلادی)]]
	~~[[رده:تاریخ نظامی مجارستان]]~~
	[[رده:سلیمان اول]]		[[رده:سلیمان اول]]