https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B6%D8%B1%D8%A8محمدحسن امینالضرب - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T00:36:45Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B6%D8%B1%D8%A8&diff=93245&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-08T14:58:22Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Infobox Officeholder<br />
| name = محمدحسن امینالضرب<br />
| birth_name =<br />
| office1 = رئیس ضرابخانهٔ دولتی<br />
| image = File:Amin zarb.png|Amin_zarb<br />
| birth_date = (۱۲۱۴ه. شمسی)، (۱۲۵۱ه.ق)<br />
| birth_place = [[اصفهان]]<br />
| death_date = {{تاریخ مرگ|۱۲۷۷|۱۰|۱|گاهشمار=خورشیدی}}<br />
| nationality = ایرانی<br />
| residence =<br />
| children = [[محمدحسین امینالضرب]]<br />
| occupation = سیاستمدار، بازرگان، تاجر، رئیس اتاق تهران<br />
| profession =<br />
| cabinet =<br />
| religion =<br />
| signature =<br />
| website =<br />
| footnotes =<br />
| relatives = آقا محمدحسین (پدر)، بیبیماه خانم (مادر)، [[محمدحسین امینالضرب]] پسر<br />
}}<br />
<br />
'''محمدحسن اصفهانی''' ملقب به '''محمدحسن [[امینالضرب]]''' (زادهٔ ۱۲۱۴، درگذشتهٔ ۱۲۷۷ شمسی)<ref group="پاورقی">مقارن با ۱۸۳۵–۱۸۹۸ میلادی و ۱۲۵۱–۱۳۱۶ قمری</ref> مخفف امین دارالضرب و مشهور به ''کمپانی،'' بزرگترین [[بازرگان]] قرن نوزدهم، اولین سرمایهگذار صنعتی در [[ایران]] و رئیس [[اتاق بازرگانی تهران]] بود.<ref>{{پک| ططری| 1395| ک= اتاق تجارت طهران| ص= ۹۱}}</ref><br />
<br />
== مهاجرت به تهران ==<br />
محمدحسن پس از مرگ پدر به [[تهران]] مهاجرت کرد. مدتی به کسبوکار بیرونق مشغول بود تا اینکه با تاجری [[یونانیها|یونانی]] به نام پانایوتی (Panayotti) آشنا شد و بعد از آن با موفقیتی که کسب کرد توانست کسبوکار مستقل خود را راه بیندازد. در سال ۱۲۸۷ق محمدحسن امینالضرب دفاتر تجاری خود را در سرای امیر<ref group="پاورقی">این کاروانسرا که به افتخار میرزا تقیخان امیرکبیر کاروانسرای امیر نام گرفت دارای ۳۳۶ حجره در دو طبقه بود.</ref> واقع در [[بازار تهران]] بنا نهاد.<ref>{{پک| مطلبی کاشانی و مرعشی| ۱۳۸۳| ک= حدیث عشق| ص=۲۳۳}}</ref><ref>{{پک|مهدوی|1383|ک=حدیث عشق|ص=۳۳۱}}</ref><br />
<br />
محمدحسن از طریق آشنایی با غرب و تجارتخانههای خارجی مقیم [[ایران]] با شیوههای [[تجارت]] آشنا شد و به تشکیل کمپانی پرداخت. آشنایی امینالضرب با غرب و تأثیراتی که از آن پذیرفت، موجب شد تا در زمینههای جدیدی مثل [[راهآهن]] و [[کارخانه]] نیز سرمایهگذاری کند. وی از طریق افزایش سرمایهاش به یکی از ثروتمندترین [[تجار]] عصر خود بدل شد. سرمایهٔ او را مبلغی بالغ بر ۲۵ میلیون تومان تخمین زدهاند.<ref>{{پک| ترابی فارسانی| ۱۳۹۲| ک= از مجلس وکلای تجار تا اتاق ایران؛ پیدایش و تحول اتاق ایران از آغاز تا انقلاب اسلامی| ص= ۴۴}}</ref><br />
<br />
== ریاست ضرابخانه ==<br />
امینالضرب تا پایان دورهٔ ناصرالدینشاه چندین بار ادارهٔ ضرابخانه را به عهده داشت. او [[بانکدار]] [[آقامحمدابراهیم ارباب]] و [[میرزا علیاصغر اتابک]] پدر و پسر بود. در سال ۱۲۹۷ق [[میرزا علیاصغر اتابک|امینالسلطان]] به عنوان اجارهدار دولت انتخاب شد و تعهد پرداخت مبلغ ۲۵ هزار تومان به خزانهٔ سلطنتی را داشت که بدون کمک مؤثر حاج محمدحسن که خبره امور پولی و مالی بود نمیتوانست به تنهایی کار را پیش ببرد. در واقع محمدحسن بود که [[ضرب سکه]] و پول را تا سال ۱۲۱۵ق (که [[میرزا علیاصغر اتابک|امینالسلطان]] پسر از صدارت عزل شد) برعهده داشت.<ref>{{پک| مطلبی کاشانی و مرعشی| ۱۳۸۳| ک= حدیث عشق| ص=۲۴۳}}</ref><br />
<br />
== اقدامات امینالضرب ==<br />
دوران زندگی و فعالیت محمدحسن با حوادث و رخدادهای سیاسی و اجتماعی زیادی همراه بود. انحصار تنباکو، [[ناصرالدینشاه#سوءقصد و ترور|ترور ناصرالدینشاه]] به دست [[میرزا رضا کرمانی]]، تشکیل نخستین [[مجلس شورای ملی]] (۱۳۲۴ق) و [[بهتوپ بستن مجلس]] از جمله حوادث سیاسی و رخدادهایی چون [[قحطی]] و [[وبا]] نیز در این زمان اتفاق افتاد.<br />
<br />
در سال ۱۲۴۸ شمسی، [[تهران]] و برخی از شهرهای [[ایران]] دچار [[قحطی ۱۲۵۰–۱۲۴۹ ایران|قحطی]] شد. به درستی گفتهاند این قحطی فاجعهانگیزترین رویداد در تاریخ معاصر ایران جلوهگر شد. [[احتکار|محتکران]] از آوردن [[گندم]] به شهرها جلوگیری کردند تا بهای ارزاق را بالا برند. آنگاه به زد و بند با نانوایان نشستند. گرانی چنان بالا گرفت که مردم را توان خرید نماند. در این زمان، دارایی محمدحسن حدود نود هزار تومان بود که بخش بزرگی از داراییاش را به حل مشکل قحطی اختصاص داد و اقدام به خرید گندم و انتقال آن به [[تهران]] کرد.<ref>{{پک|ناطق|۱۳۸۳|ک=قحطی ۱۲۸۶–۱۲۸۸ ق و اسناد حاج محمدحسن امین دارالضرب در کتاب حدیث عشق|صفحه=545}}</ref> این اقدام، باعث افزایش اعتبار و شهرت اجتماعی وی نزد مردم شد.<ref>{{پک| شیرینکام و فرجامنیا| ۱۳۹۳| ک= سرگذشت پنجاه کنشگر اقتصادی ایران| ص= ۳۲}}</ref> از دیگر فعالیتهای محمدحسن میتوان به مبارزه با امتیاز تنباکو اشاره کرد. امینالضرب رابط میان جامعهٔ بازرگانان از سویی و دربار و دولت از سوی دیگر بود. تجار کشور، بهویژه تجار [[اصفهان]]، (موطن امینالضرب)، در نامههایی که به او مینوشتند، از مضرات [[قرارداد رژی]] برای مردم سخن میگفتند و او را تشویق میکردند که با کمک به لغو این امتیاز خدمتی فراموشنشدنی به ملک و ملت انجام دهد.<ref>{{پک| آدمیت| ۱۳۵۵| ک= ایدئولوژی نهضت مشروطیت در ایران| ص= ۳۷–۳۶}}</ref><br />
<br />
== مجلس وکلای تجار ایران ==<br />
اساسنامهٔ مجلس وکلای تجار ایران در شش فصل تنظیم شد و ریاست آن به عهدهٔ محمدحسن امینالضرب قرار گرفت.<ref>{{پک|ترابی فارسانی|۱۳۹۲|ک=از مجلس وکلای تجار تا اتاق ایران؛ پیدایش و تحول اتاق ایران از آغاز تا انقلاب اسلامی|ص=۶۲}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== یادداشتها ===<br />
<references group= "پاورقی"/><br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس| ۲|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=آدمیت |نام۱=فریدون |عنوان=ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران |تاریخ=۱۳۵۵ |ناشر=پیام |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=ترابی فارسانی |نام۱=سهیلا |عنوان=از مجلس وکلای تجار تا اتاق ایران؛ پیدایش و تحول اتاق ایران از آغاز تا انقلاب اسلامی |تاریخ=۱۳۹۲ |ناشر=کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=شیرینکام |نام۱=فریدون |نام خانوادگی۲=فرجامنیا |نام۲=ایمان |عنوان=سرگذشت پنجاه کنشگر اقتصادی ایران |تاریخ=۱۳۹۳ |ناشر=فرهنگ صبا |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=ططری |نام۱=علی |عنوان=اتاق تجارت طهران |تاریخ=۱۳۹۵ |ناشر=اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=مطلبی کاشانی |نام۱=نادر |نام خانوادگی۲=مرعشی |نام۲=سیدمحمد حسین |عنوان=حدیث عشق؛ دکتر اصغر مهدوی از او و با او |تاریخ=۱۳۸۳ |ناشر=کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی با همکاری نشر میراث مکتوب |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی= مهدوی| نام= شیرین| عنوان= حاج محمدحسن امینالضرب، از پیشگامان تجدد ایران در کتاب حدیث عشق| تاریخ= ۱۳۸۳|ناشر=کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی با همکاری نشر میراث مکتوب |مکان=تهران}}<br />
[[رده:بازرگانان اهل ایران]]</div>Shahroudi