https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B9محمد بن سعد بن منیع - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-26T01:33:17Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B9&diff=130647&oldid=prevShahroudi در ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۵2025-07-10T04:55:33Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|امضا =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|امضا =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابنسعد کاتب واقدی از مورخان و محدثان شیعه در قرن سوم هجری بود که شاگرد محمد بن عمر واقدی به شمار میرفت. مهمترین اثر او ''الطبقات الکبیر'' است که اطلاعات گستردهای درباره راویان حدیث و سیره پیامبر اسلام ارائه میدهد. وی در فتنه خلق قرآن در زمان مأمون عباسی ناگزیر به اظهار اعتقاد معتزلی شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''محمد بن سعد بن منیع''' مشهور به '''</ins>ابنسعد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' و '''</ins>کاتب واقدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>از مورخان و محدثان شیعه در قرن سوم هجری بود که شاگرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمد بن عمر واقدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به شمار میرفت. مهمترین اثر او ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>الطبقات الکبیر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' است که اطلاعات گستردهای درباره راویان حدیث و سیره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمد|</ins>پیامبر اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ارائه میدهد. وی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رویداد مشهور به «[[</ins>فتنه خلق قرآن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]» </ins>در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مأمون|</ins>مأمون عباسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ناگزیر به اظهار اعتقاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[معتزله|</ins>معتزلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنسعد کاتب واقدی، </del>ابوعبدالله محمد بن سعد بن منیع بصری (زاده حدود ۱۶۸ هجری در بصره – درگذشته ۲۳۰ هجری در بغداد) از مورخان و محدثان برجسته قرن سوم هجری بود. او به سبب پیوند خانوادگی با [[عباسیان]]، گاه به او نسبت [[هاشمی]] نیز داده شده است. اطلاعات چندانی از سالهای آغازین زندگی او در دست نیست. وی در جوانی برای گردآوری حدیث از بصره خارج شد و در بغداد به شاگردی [[محمد بن عمر واقدی]] (متوفی ۲۰۷ ق) پرداخت و مدتی از نزدیک با او همراه بود. پس از مدتی کوتاه، ابنسعد به یکی از چهرههای شاخص در میان محدثان و دانشمندان زمان خود بدل شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعبدالله محمد بن سعد بن منیع بصری (زاده حدود ۱۶۸ هجری در بصره – درگذشته ۲۳۰ هجری در بغداد) از مورخان و محدثان برجسته قرن سوم هجری بود. او به سبب پیوند خانوادگی با [[عباسیان]]، گاه به او نسبت [[هاشمی]] نیز داده شده است. اطلاعات چندانی از سالهای آغازین زندگی او در دست نیست. وی در جوانی برای گردآوری حدیث از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بصره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خارج شد و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بغداد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به شاگردی [[محمد بن عمر واقدی]] (متوفی ۲۰۷ ق) پرداخت و مدتی از نزدیک با او همراه بود. پس از مدتی کوتاه، ابنسعد به یکی از چهرههای شاخص در میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محدثان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و دانشمندان زمان خود بدل شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۲۱۸ هجری، همزمان با خلافت [[مأمون عباسی]]، وی در زمره هفت قاضی برجستهای بود که مأمور به صدور فتوا درباره مخلوق بودن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>قرآن]] شدند. ابنسعد نیز به اجبار عقیده [[معتزلی]] را پذیرفت و قرآن را مخلوق خواند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۲۱۸ هجری، همزمان با خلافت [[مأمون عباسی]]، وی در زمره هفت قاضی برجستهای بود که مأمور به صدور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فتوا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مخلوق بودن قرآن]] شدند. ابنسعد نیز به اجبار عقیده [[معتزلی]] را پذیرفت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قرآن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را مخلوق خواند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر او، ''الطبقات الکبیر'' است؛ کتابی در پانزده جلد که اطلاعات گستردهای درباره زندگی [[پیامبر اسلام]]، [[صحابه]]، [[تابعین]] و راویان حدیث (مجموعاً ۴۲۵۰ تن) ارائه میدهد. این کتاب که مفصلترین منبع درباره طبقات راویان تا قرن سوم هجری محسوب میشود، نخستینبار توسط [[ادوارد زاخاو]] در نه جلد در سال ۱۹۰۳ میلادی در مطبعه بریل لیدن منتشر شد و بعدها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاهره، </del>بیروت و نیز در ایران چاپ و ترجمه شد. جلد نخست این مجموعه، که به سیره پیامبر اختصاص دارد، در ایران منتشر شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== آثار ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین اثر او، ''الطبقات الکبیر'' است؛ کتابی در پانزده جلد که اطلاعات گستردهای درباره زندگی [[پیامبر اسلام]]، [[صحابه]]، [[تابعین]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>راویان حدیث<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(مجموعاً ۴۲۵۰ تن) ارائه میدهد. این کتاب که مفصلترین منبع درباره طبقات راویان تا قرن سوم هجری محسوب میشود، نخستینبار توسط [[ادوارد زاخاو]] در نه جلد در سال ۱۹۰۳ میلادی در مطبعه بریل لیدن منتشر شد و بعدها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاهره]]، </ins>بیروت و نیز در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چاپ و ترجمه شد. جلد نخست این مجموعه، که به سیره پیامبر اختصاص دارد، در ایران منتشر شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن ندیم]] آثار دیگری نیز به ابنسعد نسبت داده که از جمله آنهاست: ''اخبار النبی''، ''طبقات الصغیر'' (خلاصهای از ''طبقات الکبیر'')، ''کتاب الحیل'' و ''حروف القرآن'' که او نزد استادش واقدی خوانده و به ابن ابیاسامه آموخته است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن ندیم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابنندیم</ins>]] آثار دیگری نیز به ابنسعد نسبت داده که از جمله آنهاست: ''اخبار النبی''، ''طبقات الصغیر'' (خلاصهای از ''طبقات الکبیر'')، ''کتاب الحیل'' و ''حروف القرآن'' که او نزد استادش واقدی خوانده و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن ابیاسامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آموخته است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B9&diff=130645&oldid=prevShahroudi: Shahroudi صفحهٔ ابنسعد کاتب واقدی را به محمد بن سعد بن منیع منتقل کرد2025-07-10T04:50:51Z<p>Shahroudi صفحهٔ <a href="/fa/%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%AF%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابنسعد کاتب واقدی">ابنسعد کاتب واقدی</a> را به <a href="/fa/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B9" title="محمد بن سعد بن منیع">محمد بن سعد بن منیع</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B9&diff=130644&oldid=prevShahroudi: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | نام = ابنسعد | تصویر = | توضیح تصویر = | نام اصلی =محمد بن سعد بن مَنِیع | زمینه فعالیت =سیره نبوی | ملیت = | والدین = | تاریخ تولد =۱۶۸ هـ/۷۸۴ م | تاریخ مرگ...» ایجاد کرد2025-07-10T04:48:53Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | نام = ابنسعد | تصویر = | توضیح تصویر = | نام اصلی =محمد بن سعد بن مَنِیع | زمینه فعالیت =<a href="/fa/%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C" title="سیره نبوی">سیره نبوی</a> | ملیت = | والدین = | تاریخ تولد =۱۶۸ هـ/۷۸۴ م | تاریخ مرگ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده<br />
| نام = ابنسعد<br />
| تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
| نام اصلی =محمد بن سعد بن مَنِیع<br />
| زمینه فعالیت =[[سیره نبوی]]<br />
| ملیت =<br />
| والدین =<br />
| تاریخ تولد =۱۶۸ هـ/۷۸۴ م<br />
| تاریخ مرگ =۲۳۰ هـ/۸۴۵ م<br />
|اتفاقات مهم =<br />
| نام دیگر =<br />
|لقب =<br />
|بنیانگذار =<br />
| پیشه = مورخ و سیرهنویس<br />
| سالهای نویسندگی =<br />
|سبک نوشتاری =<br />
|کتابها = ''[[طبقات الکبری]]''{{سخ}}خبر النبی، الطبقات الصغیر، کتاب التاریخ، الزخرف القصری فی ترجمة الحسن البصری، القصیدة الحلوانیة فی افتخار القحطانیین علی العدنانیین<br />
|مقالهها =<br />
|نمایشنامهها =<br />
|فیلمنامهها =<br />
|دیوان اشعار =<br />
|تخلص =<br />
|فیلم (های) ساخته بر اساس اثر(ها)=<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
|تحصیلات =<br />
|دانشگاه =<br />
|حوزه =<br />
|شاگرد = [[احمدبن یحیی بلاذری|بلاذری]]{{سخ}}[[ابن ابی دنیا]]<br />
|استاد = [[محمد بن عمر واقدی|واقدی]]<br />
|علت شهرت = نویسندهٔ ''[[طبقات الکبری]]''<br />
| تأثیرپذیرفته از = [[محمد بن عمر واقدی|واقدی]]<br />
| تأثیرگذاشته بر = [[احمدبن یحیی بلاذری|بلاذری]]{{سخ}}[[ابن ابی دنیا]]<br />
| وبگاه =<br />
|گفتاورد =<br />
|امضا =<br />
}}<br />
ابنسعد کاتب واقدی از مورخان و محدثان شیعه در قرن سوم هجری بود که شاگرد محمد بن عمر واقدی به شمار میرفت. مهمترین اثر او ''الطبقات الکبیر'' است که اطلاعات گستردهای درباره راویان حدیث و سیره پیامبر اسلام ارائه میدهد. وی در فتنه خلق قرآن در زمان مأمون عباسی ناگزیر به اظهار اعتقاد معتزلی شد.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
ابنسعد کاتب واقدی، ابوعبدالله محمد بن سعد بن منیع بصری (زاده حدود ۱۶۸ هجری در بصره – درگذشته ۲۳۰ هجری در بغداد) از مورخان و محدثان برجسته قرن سوم هجری بود. او به سبب پیوند خانوادگی با [[عباسیان]]، گاه به او نسبت [[هاشمی]] نیز داده شده است. اطلاعات چندانی از سالهای آغازین زندگی او در دست نیست. وی در جوانی برای گردآوری حدیث از بصره خارج شد و در بغداد به شاگردی [[محمد بن عمر واقدی]] (متوفی ۲۰۷ ق) پرداخت و مدتی از نزدیک با او همراه بود. پس از مدتی کوتاه، ابنسعد به یکی از چهرههای شاخص در میان محدثان و دانشمندان زمان خود بدل شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref><br />
<br />
در سال ۲۱۸ هجری، همزمان با خلافت [[مأمون عباسی]]، وی در زمره هفت قاضی برجستهای بود که مأمور به صدور فتوا درباره مخلوق بودن [[قرآن]] شدند. ابنسعد نیز به اجبار عقیده [[معتزلی]] را پذیرفت و قرآن را مخلوق خواند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref><br />
<br />
مهمترین اثر او، ''الطبقات الکبیر'' است؛ کتابی در پانزده جلد که اطلاعات گستردهای درباره زندگی [[پیامبر اسلام]]، [[صحابه]]، [[تابعین]] و راویان حدیث (مجموعاً ۴۲۵۰ تن) ارائه میدهد. این کتاب که مفصلترین منبع درباره طبقات راویان تا قرن سوم هجری محسوب میشود، نخستینبار توسط [[ادوارد زاخاو]] در نه جلد در سال ۱۹۰۳ میلادی در مطبعه بریل لیدن منتشر شد و بعدها در قاهره، بیروت و نیز در ایران چاپ و ترجمه شد. جلد نخست این مجموعه، که به سیره پیامبر اختصاص دارد، در ایران منتشر شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref><br />
<br />
[[ابن ندیم]] آثار دیگری نیز به ابنسعد نسبت داده که از جمله آنهاست: ''اخبار النبی''، ''طبقات الصغیر'' (خلاصهای از ''طبقات الکبیر'')، ''کتاب الحیل'' و ''حروف القرآن'' که او نزد استادش واقدی خوانده و به ابن ابیاسامه آموخته است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابنسعد کاتب واقدی}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابنسعد کاتب واقدی|دانشنامه=[[دایرهالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرهالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
{{تاریخنگاران دوره اسلامی}}<br />
{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}<br />
<br />
[[رده:تاریخنگاران سده ۹ (میلادی)]]<br />
[[رده:تاریخنگاران عرب]]<br />
[[رده:تاریخنگاران مسلمان]]<br />
[[رده:تاریخنگاران مسلمان عرب]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۸۴۵ (میلادی)]]<br />
[[رده:درگذشتگان در بغداد]]<br />
[[رده:رجال شناسان]]<br />
[[رده:روحانیان سنی]]<br />
[[رده:زادگان ۷۸۴ (میلادی)]]<br />
[[رده:سیرهنویسان]]<br />
[[رده:عربهای سده ۹ (میلادی)]]<br />
[[رده:محدثان اهل عراق]]<br />
[[رده:محققان سنی اسلام]]<br />
[[رده:محققان عباسیان]]<br />
[[رده:مقالههای بدون منبع]]<br />
[[رده:محدثان]]</div>Shahroudi