https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8Cمحمد بن عبدالوهاب قزوینی - تاریخچهٔ نسخه‌ها2026-10-02T02:45:01Zتاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.46.0https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=303687&oldid=prevIslambot: صفحه‌ای تازه حاوی «'''محمد بن عبدالوهاب قزوینی'''، از دانشمندان و پژوهشگران ایرانی بود که در سال ۱۲۹۴ قمری در تهران زاده شد و تحصیلات مقدماتی و علوم اسلامی را در همان شهر فراگرفت. وی پس از سفر به اروپا با شماری از مستشرقان آشنا شد و به تصحیح و تحقیق متون تاریخی و ادب...» ایجاد کرد2026-10-01T18:26:29Z<p>صفحه‌ای تازه حاوی «'''محمد بن عبدالوهاب قزوینی'''، از دانشمندان و پژوهشگران ایرانی بود که در سال ۱۲۹۴ قمری در تهران زاده شد و تحصیلات مقدماتی و علوم اسلامی را در همان شهر فراگرفت. وی پس از سفر به اروپا با شماری از مستشرقان آشنا شد و به تصحیح و تحقیق متون تاریخی و ادب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''محمد بن عبدالوهاب قزوینی'''، از دانشمندان و پژوهشگران ایرانی بود که در سال ۱۲۹۴ قمری در تهران زاده شد و تحصیلات مقدماتی و علوم اسلامی را در همان شهر فراگرفت. وی پس از سفر به اروپا با شماری از مستشرقان آشنا شد و به تصحیح و تحقیق متون تاریخی و ادبی فارسی پرداخت. از آثار او می‌توان به تصحیح «تذکره لباب الالباب»، «مرزبان‌نامه»، «المعجم»، «چهار مقاله»، «تاریخ جهانگشای جوینی» و «دیوان حافظ» اشاره کرد. قزوینی در سال ۱۳۲۸ شمسی در تهران درگذشت.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
محمد بن عبدالوهاب قزوینی در سال ۱۲۹۴ قمری در تهران زاده شد و تحصیلات مقدماتی و علوم متداول اسلامی را در همان شهر فراگرفت. از استادان او در فقه حاج شیخ فضل‌الله نوری و در کلام و حکمت قدیم حاج شیخ علی نوری بودند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=محمد بن عبدالوهاب قزوینی}}</ref><br />
<br />
قزوینی در سال ۱۳۲۲ قمری به دعوت برادر خود، میرزا احمدخان، به لندن سفر کرد و مدتی در آنجا و سپس در پاریس و آلمان و دوباره در پاریس اقامت داشت. وی در این شهرها با شماری از مستشرقان اروپایی آشنا شد؛ از جمله در لندن با [[ادوارد براون]]، مستر الس، مستر آمدروز، سراینزن رس و [[ولادیمیر مینورسکی]] و در برلین با کوارت، ادوارد زاخائو و موریتز و سباستیان بک آشنا شد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=محمد بن عبدالوهاب قزوینی}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
از آثار و تصحیحات محمد بن عبدالوهاب قزوینی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=محمد بن عبدالوهاب قزوینی}}</ref><br />
<br />
# تصحیح «تذکره لباب الالباب» در دو جلد.<br />
# تصحیح «مرزبان‌نامه» که با همکاری ادوارد براون و به مخارج اوقاف خیریه گیپ به چاپ رسید.<br />
# تصحیح «المعجم».<br />
# تصحیح «چهار مقاله» نظامی عروضی با حواشی مفصل در پایان کتاب.<br />
# تصحیح «تاریخ جهانگشای جوینی» با حواشی مفصل در پایان جلد سوم و مقدمه‌ای مبسوط بر جلد اول.<br />
# ترجمه «لوایح» جامی به زبان فرانسوی.<br />
# رساله‌ای در شرح حال مسعود سعد سلمان که ترجمه انگلیسی آن به وسیله ادوارد براون به چاپ رسیده است.<br />
# دیباچه‌ای بر «تذکرة الاولیاء» شیخ عطار که به وسیله نیکولسون در لیدن به چاپ رسید.<br />
# رساله‌ای در شرح احوال شیخ ابوالفتوح رازی که به‌عنوان خاتمه طبع در پایان جلد پنجم کتاب مزبور در تهران به چاپ رسید.<br />
# مجموعه‌ای از مقالات تاریخی، ادبی و انتقادی که با عنوان «بیست مقاله قزوینی» در دو جلد به چاپ رسید. جلد اول در بمبئی به وسیله ابراهیم پورداود در سال ۱۳۰۷ شمسی و جلد دوم به وسیله عباس اقبال در سال ۱۳۱۳ شمسی منتشر شد.<br />
# رساله‌ای در شرح احوال ابوسلیمان منطقی سجستانی، مؤلف «صوان الحکمة»، که در سال ۱۳۱۲ شمسی در پاریس به چاپ رسید.<br />
# رساله‌ای در تحقیق درباره مؤلف «نفثة المصدور»، یعنی محمد نسوی، منشی جلال‌الدین منکبرنی، که در سال ۱۳۰۸ شمسی به اهتمام عباس اقبال در تهران به چاپ رسید.<br />
# رساله‌ای درباره ممدوحان سعدی و شرح احوال آنان که در سال ۱۳۱۷ شمسی توسط حبیب یغمایی ابتدا در مجله «تعلیم و تربیت» و سپس به‌صورت جداگانه در تهران به چاپ رسید.<br />
# تصحیح «دیوان حافظ» بر اساس چند نسخه قدیمی که در سال ۱۳۲۰ شمسی به اهتمام وزارت فرهنگ در تهران به چاپ رسید.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=محمد بن عبدالوهاب قزوینی}}</ref><br />
<br />
== بازگشت به ایران و درگذشت ==<br />
قزوینی در اواخر سال ۱۳۱۸ شمسی، به سبب آغاز جنگ در اروپا و دشواری اقامت خارجیان در آنجا، به تهران بازگشت و ده سال پایانی زندگی خود را در تهران گذراند. وی روز جمعه ششم خرداد ۱۳۲۸ شمسی، برابر با ۲۸ رجب ۱۳۶۸ قمری و ۲۷ مه ۱۹۴۹ میلادی، نزدیک ساعت ۱۰:۳۰ شب در تهران درگذشت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=محمد بن عبدالوهاب قزوینی}}</ref><br />
<br />
== دیدگاه درباره قزوینی ==<br />
در منبع، محمد بن عبدالوهاب قزوینی از دانشمندانی دانسته شده است که آگاهی گسترده‌ای از علوم قدیم و جدید، دقت در بررسی موضوعات، روش انتقادی علمی و بی‌طرفی در پژوهش داشت. همچنین بر این نکته تأکید شده است که وی پس از فراگیری علوم قدیم و اسلامی، در دوران اقامت در اروپا تحقیقات دانشمندان آنجا را با دقت مطالعه کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=محمد بن عبدالوهاب قزوینی}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=محمد بن عبدالوهاب قزوینی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Islambot